Συνεντεύξεις συγγραφέων - Ευαγγελία Γιάννου

 

Με την Ευαγγελία γνωρίστηκα τυχαία, σε μια παρουσίαση βιβλίου της, στην Καβάλα. Με κέρδισε με την ευγένεια ψυχής και την ακεραιότητα του χαρακτήρα της. Κι αν αυτές οι εκφράσεις σας φαίνονται ξύλινες, για εμένα είναι η απόλυτη ειλικρίνεια. Αλλά ας την αφήσω να τα πει η ίδια. Καλή ανάγνωση!

1. Πες μας για αρχή δυο λόγια για εσένα.

Ονομάζομαι Ευαγγελία και κατοικώ στην πόλη της Καβάλας. Κάθε πρωί ξυπνάω αργοπορημένη, τρέχω στη δουλειά, επιστρέφω κουρασμένη κι εκνευρισμένη από την ουρά στο μάρκετ και στην τράπεζα, φροντίζω το σπίτι και την οικογένειά μου. Ακριβώς όπως κι εσείς, ακριβώς ό,τι κι εσείς. Αγαπάω τους φίλους μου, γελάω, κλαίω, χαίρομαι, θυμώνω. Εάν γνωρίζετε τον εαυτό σας, τότε γνωρίζετε κι εμένα. Με μια μικρή –ελάχιστη– διαφορά. Τα βράδια, όταν κλειδώνω την πόρτα μου, ανοίγω ένα λευκό φύλλο χαρτιού κι εκεί πάνω ζωγραφίζω κόσμους με λέξεις. Αυτό δε με κάνει διαφορετική από εσάς. Μόνο λίγο πιο κουρασμένη και πάντα αργοπορημένη στη δουλειά μου.

2. Ποια είναι τα έργα που έχεις εκδώσει;

Εκτός από τη συμμετοχή μου σε συλλογή διηγημάτων («20+1 Ιστορίες», εκδόσεις Καστανιώτη, 2000) υπάρχουν δύο ακόμη βιβλία. Το «Άγριες Ανεμώνες» (2018) και το «Κλεμμένος Κόσμος» (2021). Αυτά κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Λιβάνη. Είναι μυθοπλασία και θα τα χαρακτήριζα ψυχολογικά θρίλερ – με τη διευρυμένη έννοια του όρου. Το πρώτο έχει να κάνει με τον τρόπο που διαχειρίζεται κάποιος τις εμμονές του και την ήττα από τον ίδιο του τον εαυτό –δοσμένο μέσα από μια δυνατή, όσο και παράξενη, ιστορία– και το δεύτερο με τον τρόπο που οι άλλοι χειρίζονται εσένα, πλάθοντας και διαμορφώνοντας την αντίληψή σου για τον κόσμο κατά το δοκούν, κι αυτό ξεδιπλώνεται μέσα από μια αστυνομική ιστορία πολλαπλών επιπέδων.

3. Τι ξεχωρίζεις στο κάθε έργο σου, αλλά και στη γραφή σου;

Νομίζω πως δεν είμαι το πλέον κατάλληλο άτομο να μιλήσω γι’ αυτό, καθώς κάθε έργο μου, και σίγουρα η γραφή μου –για μένα– είναι ιδιαίτερα. Με όση αποστασιοποίηση μπορώ να δείξω, θα ξεχώριζα τον τρόπο με τον οποίο οι ήρωες αντιλαμβάνονται τον κόσμο και την εκάστοτε –διαφορετική– πραγματικότητα, όπως και τη μοναδική σχέση τους με τον χρόνο, καθώς τους βλέπουμε να κινούνται με άνεση στο παρόν και στο παρελθόν. Όλα αυτά δοσμένα μέσα από απλή γραφή, καθώς κάποιες φορές η επιθυμία να περάσουμε κάτι, χάνεται στην προσπάθεια να το κάνουμε με φανταχτερό τρόπο, μένοντας στον τύπο και ξεχνώντας την ουσία, που είναι ακριβώς αυτό, να δώσουμε πράγματα που θα γίνουν κατανοητά από όλους, ανεξάρτητα του επιπέδου στο οποίο κινείται ο καθένας.

4. Ποιες είναι οι συγγραφικές προσδοκίες σου για τα επόμενα χρόνια;

Να γράφω. Μόνο αυτό.

Ποτέ δε δημιουργούσα με γνώμονα την άποψη, τη μόδα, τις τάσεις και τα ενδιαφέροντα των άλλων, ούτε και προσδοκούσα κάποιο αποτέλεσμα, που καλώς να έρθει, αλλά ως επιστέγασμα και όχι αυτοσκοπός. Αυτό με καθιστά ελεύθερη από κάθε συμβιβασμό αλλά ταυτόχρονα και δέσμια των προσωπικών δαιμόνων μου που επιζητούν την ενσάρκωση, ανεξάρτητα των επιθυμιών ή των ιδιαίτερων αναγκών μου. Δεν νομίζω πως θα μπορούσα να γράψω κατά παραγγελία – θα μπορούσα δηλαδή, αλλά τότε το αποτέλεσμα θα ήταν ψεύτικο και ίσως να πληρούσε τις προϋποθέσεις και να ικανοποιούσε τους άλλους, όμως σε καμιά περίπτωση εμένα.

5. Ως αναγνώστρια, ποια βιβλία θα πρότεινες και γιατί; Έχεις ανάλογες επιρροές;

Ας ξεκινήσουμε από τις επιρροές. Η ανάγνωση προϋπάρχει της συγγραφής. Έτσι είναι εντελώς αδύνατο να μη δεχτεί κάποιος επιρροές, συνειδητά ή ασυνείδητα. Άλλωστε, όπως όλοι ξέρουμε, στην τέχνη δεν υπάρχει παρθενογένεση. Η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται συνεχώς. Κι εκεί ακριβώς έγκειται το ταλέντο του κάθε δημιουργού, να μπορεί με τα ίδια υλικά να σου παρουσιάζει κάθε φορά ένα ιδιαίτερο, μοναδικό και άκρως ενδιαφέρον αποτέλεσμα. Ας μην ξεχνάμε πως το ίδιο βιβλίο είναι διαφορετικό στα μάτια του κάθε αναγνώστη, ακόμη και στα μάτια του ίδιου αναγνώστη σε διαφορετικές χρονικές στιγμές. Ας διαβάσει ο καθένας ό,τι του αρέσει, ό,τι τον ικανοποιεί, τον κάνει να χάνεται στις σελίδες του, να ξεχνά τον χρόνο. Αν του αρέσει, είναι καλό. Αν δεν του αρέσει, τότε είναι καλό για κάποιον άλλον, διαφορετικό από εκείνον. Δεν προτείνω βιβλία. Προτείνω ανάγνωση.

                                         

6. Είναι απαραίτητα τα φανταστικά στοιχεία στα έργα σου; Ή απλώς επιθυμητά;

Βαγγέλη, η λογική σε πάει από το Α στο Β. Η φαντασία σε πάει παντού.

Όπως προείπα, τα βιβλία μου είναι προϊόν μυθοπλασίας. Αυτό για μένα σημαίνει τα φανταστικά στοιχεία πως δεν είναι απλώς επιθυμητά, αλλά απολύτως αναγκαία. Πάντα περασμένα μέσα από το φίλτρο της πραγματικότητας και της επαφής με τον κόσμο που βιώνουμε, αφήνοντας όμως μικρές ρωγμές απ’ όπου μπορούν να εισβάλουν πράγματα άλλων επιπέδων, όποια μορφή και υπόσταση κι αν έχουν αυτά.

7. Ποια είναι τα αγαπημένα σου μοτίβα, τα οποία θα συναντήσει ο αναγνώστης στα βιβλία σου;

Έχω μια εμμονή με τον τόπο και τον χρόνο. Είναι σχεδόν σύγχρονα αλλά πάντα αόριστα, αφήνοντας τη φαντασία του καθενός να βάλει τα δικά του πλαίσια. Επίσης με τα ονόματα, που στις περισσότερες των περιπτώσεων ορίζουν τον χαρακτήρα των ηρώων, όμως έρχεται μόνο του στην πορεία της συγγραφής, καθώς ο κάθε ένας που εμφανίζεται στο προσκήνιο έχει επιλέξει ήδη το όνομά του, σαν μια ιδιαίτερη πρόσκληση-πρόκληση προς εμένα να το διερευνήσω και να ξεδιπλώσω τις κρυμμένες πτυχές. Ένα ακόμη στοιχείο –ίσως προσωπική εμμονή– είναι η απουσία κινητών τηλεφώνων και διαδικτύου. Χωρίς ιδιαίτερο λόγο, όμως είναι γεγονός.

8. Ποιες δυσκολίες συνάντησες κατά τη συγγραφή, έκδοση και τη μετέπειτα σχέση με τα έργα σου;

Κατά τη συγγραφή καμία, καθώς θεωρώ ότι για μένα αυτό είναι το εύκολο κομμάτι. Και χωρίς να μιλώ προσωπικά, θα έλεγα πως, γενικά, το ταλέντο από μόνο του δεν είναι αρκετό. Θα πρέπει να υπάρχει και τύχη, έτσι ώστε να βρεθούν τα κατάλληλα άτομα που θα αξιολογήσουν το έργο σου και θα πιστέψουν σ’ αυτό, όποια μορφή κι αν έχει. Όσον αφορά εμένα, το δύσκολο κομμάτι έρχεται από την έκδοση και μετά, καθώς το βιβλίο από τη στιγμή που έφυγε από την επιμέλεια, έχει αποκτήσει ανεξάρτητη οντότητα. Δεν μπορώ να του προσφέρω τίποτε περισσότερο, μόνο να ελπίζω πως του έδωσα όσα έπρεπε ώστε να μπορεί να σταθεί από μόνο του, χωρίς να χρειάζεται οποιασδήποτε μορφής προώθηση. Είναι κάτι που απορροφά τον χρόνο μου, και δεν διαθέτω καθόλου από αυτόν, και με αποσπά από την επόμενη δημιουργία. Η συγγραφή είναι μια δυναμική και εξαιρετικά απαιτητική ασχολία, καθώς επάγγελμα δε θα τη χαρακτήριζα με τίποτε, τουλάχιστον στη χώρα μας και στο επίπεδο που κινούμαι εγώ.

9. Τι θα άλλαζες στο εκδοτικό, συγγραφικό ή αναγνωστικό τοπίο της Ελλάδας;

Τον τρόπο αντιμετώπισης ή και εκμετάλλευσης των δημιουργών. Είναι σκληρή και ιδιαίτερα ψυχοφθόρα η χρονοβόρα διαδικασία να περιμένεις μήνες για αξιολόγηση έργου που έχεις υποβάλει, κι αν είσαι τυχερός και σου απαντήσουν, να μη σου δίνουν ούτε έναν λόγο απόρριψης. Αυτό κάνει πολλούς να στρέφονται προς τη συνέκδοση ή την αυτοέκδοση, όμως εδώ η παγίδα είναι να μην αξιολογηθεί σωστά ή και καθόλου το έργο και να βγει προς τα έξω κάτι που ίσως δεν είναι ακόμη έτοιμο ή ώριμο, δίνοντας μια λανθασμένη εικόνα του δημιουργού και κάνοντας αρνητική εντύπωση στους αναγνώστες. Οι αναγνώστες θα σε κρίνουν, όπως και να έχει. Και πολλοί θα το κάνουν με αυθόρμητο, ενθουσιώδη, όσο και ευγενικό τρόπο. Η εμπάθεια δε χαρακτηρίζει έναν πραγματικό αναγνώστη και βιβλιόφιλο. Αλλά θα έπρεπε να διαχωρίζουν και να βάζουν σαφή όρια πού σταματά το βιβλίο και πού ξεκινάει ο άνθρωπος.

10. Αν είχες μια συμβουλή για νέους ή επίδοξους συγγραφείς, ποια θα ήταν;

[Αν όταν γράφετε δεν πιστεύετε πως γράφετε το «Έγκλημα και Τιμωρία», τότε καλύτερα να τα παρατήσετε. Όμως όταν τελειώσετε, αν εξακολουθήσετε να πιστεύετε πως είστε ο Ντοστογιέφσκι, τότε καλύτερα να επισκεφτείτε έναν ψυχίατρο…]

Να πατάτε γερά στα πόδια σας και μην αφήσετε κανέναν να σας πείσει ότι σας ξέρει. Κανείς δεν σας ξέρει καλύτερα από τον εαυτό σας, κανείς δεν γνωρίζει ποιο είναι το δικό σας καλό, κανείς δε θα κλάψει, δε θα πονέσει, δε θα χαρεί μαζί σας. Είστε μόνοι σας εκεί, να το θυμάστε πάντα.  Μην περιμένετε τίποτε, μην αναλώνεστε σε αμφιβολίες. Είστε εσείς. Κι όσο παραμένετε αυθεντικοί, όλα θα πάνε καλά για εσάς. Ακόμη και αν δεν έχετε ευρεία επιτυχία ή αναγνώριση, θα έχετε τον εαυτό σας, κι αυτό είναι το σημαντικό. Η αρμονία και η ισορροπία μαζί του.

Βαγγέλη, ήταν χαρά μου η συζήτηση μαζί σου.

Ευχαριστώ πολύ. Καλή τύχη, σε όλους τους τομείς.

Από την παρουσίαση δικού μου βιβλίου,

όπου η Ευαγγελία έκανε την επίσκεψη-έκπληξη.

Συνέντευξη συγγραφέα – Έρικ Σμυρναίος

 Περιδιαβαίνοντας στον ξεχωριστό κόσμο του σύγχρονου ελληνικού λογοτεχνικού γίγνεσθαι, συνάντησα τον Έρικ Σμυρναίο. Έναν συγγραφέα που παρουσιάζει ξεχωριστή σκέψη, φαίνεται ανήσυχο πνεύμα κι έχει πολλά να πει. Του ζήτησα να κάνει ένα μικρό διάλειμμα από την αέναη αναζήτηση των αθέατων μυστικών και να μας πει δυο λόγια εδώ στις Σκυλοσοφίες. Μόλις άφησε το ταξιδιωτικό του σακίδιο κάτω, ξεπήδησαν βιβλία φαντασίας –επιστημονικής και μη– και το βραχώδες τοπίο γύρω μας βλάστησε απότομα, με τα δέντρα των νεραϊδών να μας αγκαλιάζουν με τον ίσκιο τους. Ιδανικό σκηνικό για μια τέτοια συνέντευξη, θα πω εγώ. Θα έχανα μια τέτοια ευκαιρία;

1.       Για αρχή, πείτε μας κάποια βασικά στοιχεία για εσάς.

Επιτρέψτε μου και μένα να σας ευχαριστήσω για την φιλοξενία. Ονομάζομαι Έρικ Σμυρναίος, είμαι κατά το ήμισυ Έλληνας και κατά το ήμισυ Φινλανδός και τις τελευταίες δυο δεκαετίες περίπου, ζω μόνιμα στην Ελλάδα. Από αρκετά μικρή ηλικία, από τα δεκαπέντε μου χρόνια δηλαδή, άρχισα ν’ ασχολούμαι με την λογοτεχνία και την τέχνη γενικότερα της επιστημονικής φαντασίας και του φανταστικού. Ξεκίνησα διαβάζοντας Arthur Clark, Isaac Asimov και Robert Heinlein, στη συνέχεια εξερεύνησα τα cyberpunk τοπία του William Gibson του Robert Zelazny ενώ κάποια στιγμή ανακάλυψα τον J.R.R.Tolkien, τον Lord Dunsany, τον H.P. Lovecraft και άλλους πολλούς. Παράλληλα, μου αρέσει ο κινηματογράφος του Φανταστικού, να διαβάζω βιβλία αστρονομίας και αστροφυσικής, ιδιαίτερα τα έργα εκλαϊκευμένης επιστήμης του Carl Sagan και γενικότερα, οτιδήποτε πίστευα –και πιστεύω ακόμα– ότι θα με βοηθήσει να κατανοήσω καλύτερα τον σημερινό κόσμο αλλά κυρίως τον κόσμο που έρχεται.

2.       Ποια είναι τα προσωπικά σας έργα; Υπάρχει κάποιο το οποίο ξεχωρίζετε;

Εκτός από μια πληθώρα διηγημάτων και άρθρων που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, έχω γράψει εννέα –μέχρι στιγμής– βιβλία τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Άλλωστε. Κατά χρονολογική σειρά είναι τα εξής: «Η Κυρά της Πόλης» μια συλλογή διηγημάτων που έχουν ως κεντρικό τους θέμα τον σύγχρονο αστικό μυστικισμό, «Δεσμοί Αίματος», μια δεύτερη συλλογή διηγημάτων που εξερευνούν τα μυστήρια της σύγχρονης Νεοελληνικής επαρχίας, «Η εκδίκηση της Κασσάνδρας», μια τρίτη συλλογή που αποτελείται από ιστορίες επιστημονικής φαντασίας αυτή τη φορά, οι οποίες απεικονίζουν τα τοπία ενός δυνητικού μέλλοντος. Ακολουθούν δυο Λαβκραφτικά μυθιστορήματα «σατυρικού τρόμου» όπως μου αρέσει να τα αποκαλώ, όπου οι Μεγάλοι Παλαιοί του Howard προσπαθούν να εισβάλλουν στην σουρεαλιστική –όπως όλοι γνωρίζουμε– νεοελληνική πραγματικότητα: «Κθούλου φτου-γκν» λοιπόν και «Χαστουρ-ιτσάκι Gate!» Μετά, πειραματίστηκα με το αντικείμενο της επανασυγγραφής κλασσικών παιδικών παραμυθιών στα οποία έδωσα μια σαρδόνια και αρκετά ενήλικη εκδοχή, ένα εγχείρημα που κατέληξε στο βιβλίο που έχει τον τίτλο «Και ζήσανε αυτοί καλά». Ύστερα, στράφηκα στον χώρο της σκληρής επιστημονικής φαντασίας και οραματίστηκα μια εκδοχή ενός όχι και τόσο μακρινού μέλλοντος όπου ο πλανήτης Άρης έχει μετατραπεί πλέον σε ένα ακμάζον έθνος, του οποίου οι κάτοικοι αντιλαμβάνονται ωστόσο ότι δεν είναι μόνοι «Οι μνήμες του Άρη». Το δεύτερο μέρος της ιστορίας «Τα παιδιά του Άρη» διαδραματίζεται σε μια απώτερη εποχή όπου ο κόκκινος πλανήτης έχει πλέον γεωδιαμορφωθεί σε έναν κόσμο φιλικό προς τους ανθρώπους. Ωστόσο, το μυστήριο που τον περιβάλλει εξακολουθεί να υφίσταται και να προκαλεί την ανθρωπότητα, η οποία ετοιμάζεται να πραγματοποιήσει ένα μεγάλο συνειδησιακό άλμα… Κάποια στιγμή, ανάμεσα σε όλα αυτά, έγραψα ένα βιβλίο έρευνας που έχει τον τίτλο «Τα μυστικά της Λέσχης των Ξωτικών», στο οποίο εξερευνώ τις πεποιθήσεις των Κέλτικων –αλλά όχι μόνο αυτών– φύλων ως προς την ύπαρξη μιας κρυμμένης φυλής υπερφυσικών πλασμάτων και το πώς αυτές επηρέασαν και σε κάποιο σημείο διαμόρφωσαν τον σύγχρονο κόσμο. Αν ενδιαφέρεστε να ρίξετε μια παραπάνω ματιά σε όλα αυτά, μπορείτε να κάνετε κλικ στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://alloste.gr/13__%CF%83%CE%BC%CF%85%CF%81%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CE%AD%CF%81%CE%B9%CE%BA

             

3.       Ποια η εμπειρία σας με τα συλλογικά έργα; Θα συστήνατε σε άλλους συγγραφείς να συμμετέχουν;

Αν η επιλογή των έργων που θα συμπεριληφθούν σε κάποια συλλογή γίνει με αντικειμενικά και αξιοκρατικά κριτήρια, είμαι υπέρ. Διαφορετικά, ελλοχεύει ο κίνδυνος η χαμηλή ποιότητα κάποιων από τα επιλεγμένα διηγήματα να υποβαθμίσει την όλη προσπάθεια. Σε γενικές γραμμές πάντως, οι δικές μου εντυπώσεις είναι θετικές. Επιπρόσθετα, θεωρώ πως είναι μια καλή ευκαιρία για κάποιον συγγραφέα να προβάλει τους καρπούς των κόπων του σε ένα ευρύτερο κοινό και να γίνει περισσότερο γνωστός.

 

4. Βλέπω πολύ συχνά αναφορές σας στις νεράιδες. Ποια η σχέση σας με τη λαογραφία, ως λογοτέχνης αλλά και ως ερευνητής;

Όπως ανέφερα και προηγουμένως, έχω γράψει ένα βιβλίο έρευνας πάνω στο συγκεκριμένο θέμα «Τα μυστικά της Λέσχης των Ξωτικών», το οποίο εμπνεύστηκα κατά τη διάρκεια ενός εξερευνητικού ταξιδιού που έκανα στα Highlands της Σκωτίας. To συγκεκριμένο ζήτημα με συναρπάζει αρκετά και σκοπεύω να γράψω στο εγγύς μέλλον κάποια επιπρόσθετα βιβλία που θα εξερευνούν αυτές τις παραδόσεις για δυο λόγους. Καταρχήν γιατί όπως έχω ανακαλύψει, αυτές οι πεποιθήσεις δεν περιορίζονται στους Κέλτες ή στους Αγγλοσάξονες όπως πολλοί νομίζουμε. Αντίθετα, όλοι σχεδόν οι λαοί του κόσμου έχουν διατηρήσει δοξασίες για κάποια παράλληλη φυλή που ζει μέχρι σήμερα κρυμμένη από τα μάτια των ανθρώπων και αλληλεπιδρά μαζί τους. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι αυτές οι παραδόσεις αποτελούν ένα πρώτης τάξης παράδειγμα του πώς αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα την συνύπαρξή της με κάποια μη ανθρώπινη ευφυή φυλή, τα μέλη της οποίας διαθέτουν δυνάμεις που θεωρούνται «Υπερφυσικές». Υποψιάζομαι δε πως στο εγγύς μέλλον ίσως χρειαστούμε αυτές τις πληροφορίες προκειμένου να διαχειριστούμε καταστάσεις που στα μάτια των σημερινών «πεζών» ανθρώπων θεωρούνται αυτή τη στιγμή αποκυήματα μιας αχαλίνωτης φαντασίας…

 

5. Ποιες είναι οι βασικές λογοτεχνικές σας επιρροές; Ξεναγήστε μας στον αναγνωστικό σας κόσμο.

Οι βασικές λογοτεχνικές επιρροές που θεωρώ ότι διαμόρφωσαν την θεματική και το ύφος μου σε μεγάλο βαθμό, εκτός από τα ονόματα που ήδη έχω αναφέρει, είναι ο Ιούλιος Βερν και τα πρώιμα steampunk οράματά του, τα πανέμορφα βιβλία του Ray Branbury, το ερευνητικό και το συγγραφικό έργο του Γιώργου Μπαλάνου. Επίσης, ως λάτρης του κινηματογράφου του φανταστικού που μου αρέσει να πιστεύω ότι είμαι, θεωρώ ότι έχω επηρεαστεί πολύ από την ατμόσφαιρα του Blade Runner του Ridley Scott, από το Solaris του Andrei Tarkovsky και από το «2001: A Space Odyssey» του καταπληκτικού Stanley Kubrick.

6. Πώς οραματίζεστε το συγγραφικό σας μέλλον; Επίσης, αν είχατε μία ευχή για τον εαυτό σας ως λογοτέχνη, ποια θα ήταν;

Ελπίζω απλά να συνεχίσω να είμαι υγιής και δημιουργικός και να έχω τη δυνατότητα να αφιερώνομαι στις προσωπικές μου αναζητήσεις. Εξάλλου, τι άλλο αξίζει να ευχηθεί κανείς για το μέλλον;

 7. Τι είναι αυτό που θέλετε να μεταδώσετε μέσα από τις ιδέες και τα βιβλία σας;

Θα ήθελα να αντιληφθούμε όλοι μας ότι ζούμε σ’ έναν κόσμο πολύχρωμο, πανέμορφο και θαυμαστό, όπου το μυστήριο και η μαγεία εξακολουθεί να μας τυλίγει. Επίσης, αν και έχουμε την τάση να παρασυρόμαστε από τον αρνητικό και απαισιόδοξο ορυμαγδό των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, καλό θα ήταν να θυμόμαστε πότε-πότε ότι έχουμε το προνόμιο να ζούμε στην πιο συναρπαστική περίοδο ολόκληρης της ανθρώπινης ιστορίας. Το ανθρώπινο είδος ετοιμάζεται να πραγματώσει ένα θεμελιώδες εξελικτικό άλμα που θα το μεταμορφώσει εντελώς, συνειδησιακά και τεχνολογικά. Κατά κάποιο πολύ ουσιαστικό τρόπο, βρισκόμαστε σε ένα στάδιο χρυσαλλίδας και πολύ γρήγορα θα ανοίξουμε τα κρυστάλλινα φτερά που θα μας επιτρέψουν να γεφυρώσουμε το χάσμα που απλώνεται ανάμεσα από τ’ άστρα!

 

8. Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να αλλάξει στο εκδοτικό, συγγραφικό και αναγνωστικό τοπίο στη χώρα μας;

Θα ήταν πολύ ευχάριστο αν ζούσαμε σε μια χώρα με μεγαλύτερο αναγνωστικό κοινό, το οποίο θα έχει και πιο εκλεπτυσμένες απαιτήσεις. Θεωρώ ότι αυτή θα ήταν μια πολύ καλή αρχή.

 

9. Μια προσωπική μου επιθυμία είναι να κλείσει η συνέντευξη με ένα μαγευτικό ταξίδι στην ύπαιθρο. Έχετε κάποια προσωπική σας ιστορία να μας πείτε;

Έχω πολλές. Αλλά επιφυλάσσομαι να τις μοιραστώ μαζί σας σε κάποια μελλοντική συνέντευξη!

 

Ευχαριστώ πολύ που ήσασταν μαζί μου.

Και εγώ σας ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία!

"Η αυτοέκδοση είναι μονόδρομος" - Συνέντευξη με τον συγγραφέα Γιάννη Τοτονίδη

Με τον Γιάννη Τοτονίδη είχα τη χαρά να γνωριστώ σε έναν πρωινό κυριακάτικο καφέ στη Θεσσαλονίκη. Από την αρχή μου έδωσε την εντύπωση ότι είναι ένας άνθρωπος κατασταλαγμένος, γαλήνιος και ανοιχτόμυαλος. Μη γελιέστε όμως! Τα Δέκα Διαταραγμένα Διηγήματα είναι από τις γνησιότερες ιστορίες τρόμου που έχω διαβάσει και παίζουν με τον εγγενή τρόμο, αυτόν που γεννιέται από τα πιο αρχέγονα ανθρώπινα ένστικτα. Όσο για το Ε.Μ.Ο., το νέο αυτό έργο είναι ακόμα ένα μυστήριο. Ας πάμε να λύσουμε αυτό αλλά και τα υπόλοιπα σε μια συζήτηση πολλά υποσχόμενη! 

1.       Γιάννη, σε καλωσορίζω στις Σκυλοσοφίες. Για αρχή, πες μας δυο λόγια για σένα.

Είμαι ένα multi ανήσυχο άτομο.

2.       Ποια είναι η μέχρι τώρα συγγραφική σου πορεία;

Φτωχότατη. Άργησα να το αποφασίσω.

3.       Γιατί επέλεξες/θέλησες τα Δέκα σου Διηγήματα να είναι Διαταραγμένα;

Δεν το επέλεξα/θέλησα εγώ, αλλά αυτά. Ήθελα να τα πω “Καταραμένα”, αλλά ευτυχώς, γιατί θα είχαμε πρόβλημα μεταξύ μας.

 

4.       Τι είναι το Ε.Μ.Ο; Ποια ανάγκη σε ώθησε να γράψεις γι’ αυτό;

Δε μου αρέσουν οι εφαρμογές κ προσπαθώ να μην έχω στο κινητό μου πέρα από τις απαραίτητες. Εκείνο που μου προκάλεσε τεράστια εντύπωση είναι το γεγονός ότι κάθε φορά που κατεβάζεις μία, ακόμη κ αν πρόκειται π.χ. για app μαγειρικής, σε ρωτάει το ίδιο ακριβώς: “επιτρέπεις στο app να έχει πρόσβαση στις Επαφές, στις Φωτογραφίες, στα Βίντεο, στο Μικρόφωνό σου;”. Είναι τόσο ανατριχιαστικό αυτό! Γιατί μια εφαρμογή, για να λειτουργήσει, πρέπει να έχει πρόσβαση στα προσωπικά μου αρχεία; Δεν έχω δει κανένα πρόγραμμα online στον υπολογιστή (και χρησιμοποιώ πάρα πολλά) να μου ζήτησε την παραμικρή πρόσβαση κάπου. Ήταν, λοιπόν, θέμα χρόνου να αναρωτηθώ: “τι θα γινόταν, αν μια εφαρμογή για να λειτουργήσει, ζητούσε πρόσβαση στην καρδιά κ στο μυαλό μας;”. Είμαι σίγουρος ότι θα της το επιτρέπαμε. Και τότε γεννήθηκε η ιδέα του Ε.Μ.Ο. που θα πρέπει να σημειώσω πως είναι νουβέλα.

 

5.       Γιατί προτίμησες την αυτοέκδοση; Τι έχεις δει στον ελληνικό συγγραφικό χώρο;

Η αυτοέκδοση είναι μονόδρομος. Δεν μπορώ να διανοηθώ ότι εγώ έχω την ιδέα, το κείμενο, εγώ πληρώνω τον εκδοτικό οίκο και τελικά να μου αναλογεί το ελάχιστο ποσοστό, ενώ το μεγαλύτερο το μοιράζεται αυτός με το βιβλιοπωλείο. Κυρίως, όμως, είναι μονόδρομος για τα δικαιώματα. Σε παραμυθιάζουν ότι τα πνευματικά δικαιώματα είναι δικά σου, αλλά αν προκύψει κάποια συμφωνία για ταινία ή τηλεόραση, έχουν κι από εκεί ένα σημαντικό ποσοστό, ενώ δεν κάνουν ΤΙΠΟΤΕ για να σε βοηθήσουν, ως προς αυτό. Εδώ δεν κάνουν τίποτε για να σε διαφημίσουν, όταν εκδοθεί το βιβλίο. Όπως θα έχεις διαπιστώσει κι ο ίδιος, η διαφήμιση γίνεται λίγο πριν και λίγο μετά την κυκλοφορία, γιατί έπονται τα επόμενα προϊόντα τους. Στην ουσία, τη διαφήμιση την κάνεις ο ίδιος με διάφορους τρόπους.

 

6.       Πώς διαφημίζεις και προωθείς το έργο σου;

Παλιά μου άρεσε ο διαφημιστικός χώρος και με μάγευαν τα μότο που χρησιμοποιούσαν οι διαφημιστές. Μια τόσο μικρή φράση να περιέχει το ουσιαστικό θέμα του προϊόντος! Ασχολήθηκα, χωρίς να εμπλακώ με το επάγγελμα, αλλά μου έμεινε. Τώρα, το χρησιμοποιώ για τον εαυτό μου. Σε διάφορες μορφές (γραπτές, βίντεο, φωτογραφίες).

 

7.       Ποιο είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο σε μια συγγραφική δουλειά, κατά τη γνώμη σου;

Το ταξίδι μέχρι την ολοκλήρωσή της. Η μαγεία του να βυθίζεσαι στον κόσμο του ήρωά σου, να συμπάσχεις, να σκέφτεσαι, να απογοητεύεσαι, να παλεύεις, να ζεις και να σκέφτεσαι μαζί του. Για όσο διάστημα διαρκεί η συγγραφή δίνεις ένα μαγικό εισιτήριο στον εαυτό σου, να ζήσει και να συναναστραφεί με πρόσωπα κ καταστάσεις, που δε θα είχε ποτέ την ευκαιρία στον πραγματικό κόσμο. Προσωπικά, δε μου αρέσουν τα ταξίδια, οι διακοπές και όλα αυτά που ακούω να είναι ουσιαστικά για πολλούς. Μου αρέσει να χώνομαι στην “σπηλιά” μου και να γράφω ιστορίες.

 

8.       Τι είναι αυτό που σε προβληματίζει στον χώρο των συγγραφέων και των αναγνωστών;

Για να είμαι ειλικρινής, δε με προβληματίζει τίποτε. Είμαι ένας απλός παρατηρητής. Παρατηρώ ότι είναι πάρα πολλοί που γράφουν, που έχουν ωραίες ιδέες, ωραίες ιστορίες. Από τη μια είναι λογικό. Η τεχνολογία απλοποίησε καταστάσεις και τώρα εύκολα μπορείς να εκδώσεις με τη βοήθεια ενός εκδότη. Παλιά ήταν λιγότεροι οι εκδότες και πολύ πιο αυστηρά τα κριτήρια. Επίσης, οι συγγραφείς δε γράφουν μόνο, αλλά διαβάζουν. Άρα επηρεάζονται, φιλτράρουν και αφομοιώνουν τα θετικά στοιχεία είτε Ελλήνων είτε ξένων συγγραφέων. Το κακό είναι ότι οι αναγνώστες δεν είναι πολλοί και είναι δύσπιστοι ως προς τους νέους συγγραφείς. Είναι πολύ μικρό το ποσοστό ανάγνωσης βιβλίων, αλλά όσοι διαβάζουν, διαβάζουν αρκετά. Αυτά δεν είναι δικά μου συμπεράσματα, αλλά στυγνή στατιστική. Κι εάν σκεφτείς ότι ο χώρος που κινούμαι εγώ έχει πολύ μικρό μερίδιο ανάγνωσης, είμαι κατασταλαγμένος στον αριθμό των αντιτύπων που θα πουληθούν. Γι’ αυτό, οι κύριες προσπάθειές μου είναι το εξωτερικό. Είναι βέβαια δύσκολα, αλλά κανείς δε με εμποδίζει να έχω τέτοιους στόχους. Κάθε βιβλίο μου μεταφράζεται κ ανεβαίνει στο Άμαζον, ενώ συνοδεύεται κι από διαφημιστική εκστρατεία. Τελευταία, μια φίλη με βοήθησε και στοχεύω πλέον στην Αμερική, αφού οι ιστορίες μου έχουν πιο αναγνωρίσιμες συμβάσεις με αυτό το κοινό.

 

9.       Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια; Τι περιμένεις και τι ελπίζεις;

Πρόσφατα ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στην κατεύθυνση “Σενάριο Κινηματογράφου & Τηλεόρασης”, στη Σχολή Καλών Τεχνών, Τμήμα Κινηματογράφου του Α.Π.Θ. Όπως καταλαβαίνεις, τα σχέδιά μου σχετίζονται άμεσα με αυτό. Ήδη έχω ετοιμάσει μια αστυνομική σειρά ενός καταξιωμένου Έλληνα συγγραφέα και μετά από διάφορες καταθέσεις προτάσεων σε εταιρείες παραγωγής, εδώ και καιρό, είμαστε πολύ κοντά σε συζήτηση με ένα τηλεοπτικό κανάλι. Είναι όλα πρώιμα, τίποτε τετελεσμένο, οπότε αυτό είναι σαν να μη γίνεται. Δεν είναι εύκολα τα πράγματα. Αντίθετα, θα έλεγα ότι στον τηλεοπτικό χώρο όλα είναι αμείλικτα. Όταν κάποιος επενδύει αρκετές χιλιάδες ευρώ, πρέπει το “προϊόν” σου να είναι ελκυστικό και να είναι σίγουρος ότι θα βγάλει από αυτό τουλάχιστον τα διπλάσια. Είναι εντελώς διαφορετική τεχνική το Σενάριο, αλλά με βοήθησε πολύ στη συγγραφική μου τεχνική και σκέψη.

 

10  Υπάρχει κάτι για το οποίο δε ρωτήθηκες αλλά θα ήθελες να μιλήσεις;

Θεωρώ πως όχι. Εξάλλου, μου αρέσει να μιλώ με πράξεις κι όχι τόσο με λόγια. Δράττοντας, όμως, την ευκαιρία θα ήθελα να σε ευχαριστήσω για τη σκέψη και την κίνηση γι’ αυτή τη συζήτηση. Αυτό που έχω να πω είναι ότι κατά διαστήματα διοργανώνονται κάποιοι διαγωνισμοί διηγημάτων, αλλά αυτοί οι διοργανωτές δεν έχουν προβάλει ποτέ, έστω τους νικητές. Κάποιοι εκδίδουν βιβλίο με τα νικητήρια διηγήματα, κάποιοι όχι. Το ζητούμενο είναι ότι θα έπρεπε με κάποιον τρόπο οι νικητές, που σημειωτέον είναι φερέλπιδες συγγραφείς, να προβληθούν, να τους γνωρίσει ο κόσμος. Προσωπικά, μέσα σε ένα χρόνο έλαβα μέρος σε εννιά διαγωνισμούς με οκτώ διηγήματα. Σε έναν δε διακρίθηκα κι εκείνο το διήγημά μου διακρίθηκε σε άλλον. Σε κάποια άλλη χώρα, κάποιος εκδότης θα έδειχνε ενδιαφέρον. Εδώ είμαι σίγουρος ότι ούτε καν ενημερώνονται για διαγωνισμούς και διακρίσεις. Χάρηκα, λοιπόν, πολύ που από μόνος σου είχες αυτήν την σκέψη και σε ευχαριστώ πάρα πολύ. Εύχομαι πολλές καλές συνεντεύξεις στις Σκυλοσοφίες...

Τριπλή συνέντευξη: Βασίλης Νίκολας Συράκης, Σπύρος Κιορσάββας, Σπύρος Παπαλέξης

 Γι' αυτή τη συνέντευξη επέλεξα τρεις συγγραφείς έργων φαντασίας από τις εκδόσεις Παράξενος Ελκυστής, τον Βασίλη Νίκολα Συράκη, τον Σπύρο Κιορσάββα και τον Σπύρο Παπαλέξη. Έχοντας όλοι προϋπηρεσία στην κοσμοπλασία, με πολλή και προσεκτική δουλειά στις πλάτες τους, πιστεύω πως είναι οι κατάλληλοι για να συμμετάσχουν στην εξαντλητικά μεγάλη αυτή συνέντευξη. Έχοντας ταξιδέψει και στους τρεις κόσμους ως αναγνώστης και ως επιμελητής, δε διατηρώ καμία επιφύλαξη για την ποιότητα των απαντήσεων. Φυσικά, επειδή οι ερωτήσεις ήταν πολλές, δεν απάντησαν όλοι σε όλες. Για να δούμε:

Σπύρος Παπαλέξης: Τριλογία "Έντγκαρ Χέβενσκαρ". Έχουν εκδοθεί και τα τρία μέρη (Οι Πρώτες Περιπέτειες, Επανάσταση, Εκδίκηση).

Σπύρος Κιορσάββας: Τετραλογία "Το Χρονικό της Λανιακέα". Έχουν εκδοθεί δύο από τα τέσσερα μέρη (Τα Κλειδιά του Τιτάνα, Το Ζωντανό Βιβλίο).

Βασίλης Νίκολας Συράκης: Τετραλογία "Τα Παιχνίδια των Θεών". Έχουν εκδοθεί δύο από τα τέσσερα μέρη (Το Λίκνο της Ζωής, Το Σταυροδρόμι των Θεών).

Πρώτο μέρος: Τα έργα φαντασίας

-Τι ορίζετε ως «έργο φαντασίας»; Δεν έχουν όλα τα βιβλία φαντασία;

Σ.Κ.: Μα φυσικά! Οποιοδήποτε βιβλίο δεν καταγράφει πραγματικότητες, φαντασία είναι. Απλώς ο όρος χρησιμοποιείται για να ξεχωρίσει ένα συγκεκριμένο είδος, αυτό με τις περιπέτειες, τη μαγεία, τον πόλεμο κλπ, από κάποια άλλα είδη. Δε ξέρω, μπορεί να κάνω και λάθος.

Β.Ν.Σ.: Από θέμα δημιουργικότητας ναι, όλα έχουν φαντασία. Ωστόσο, η λογοτεχνία του φανταστικού διακρίνεται από ιστορίες που διαδραματίζονται είτε σε κόσμους διαφορετικούς από του δικούς μας, είτε με στοιχεία έξω από την πραγματικότητα.

 -Τι μπορεί να προσφέρει ένα έργο φαντασίας στον αναγνώστη;

Β.Ν.Σ.: Πέρα από μια ευχάριστη διέξοδο από την καθημερινότητα του, που τον επιτρέπει να επισκεφτεί μέρη με το μυαλό του που δεν έχουν, ούτε πρόκειται να υπάρξουν ποτέ,  του δίνεται η ευκαιρία να αναλογιστεί και να αναθεωρήσει προβλήματα υπαρκτά μέσα από το μάτι της αλληγορίας.   

Σ.Κ.: Την ευκαιρία να δραπετεύσει σε έναν άλλο κόσμο, τον οποίο μπορεί να πλάσει στον νου του όπως θέλει. Πρότυπα, βασισμένα στους αγαπημένους του χαρακτήρες. Μαθήματα στο πώς να αντιμετωπίζει τη ζωή την ίδια (ΠΡΟΣΟΧΗ: ΜΗ προσπαθήσετε να λύσετε τα προβλήματά σας με σπαθιά!)

  -Πόση έρευνα χρειάζεται για να γραφτεί ένα έργο φαντασίας;

Β.Ν.Σ.: Ανάλογα τον συγγραφέα και τον κόσμο που πλάθει. Αν επιθυμεί να αποτυπώσει όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικά μια κοινωνία, πχ μεσαιωνική, τότε πολύ. Εγώ προσωπικά ερευνώ μυθολογίες, ιστορία και άλλα πολλά όταν δημιουργώ έναν κόσμο.

  -Ποια στοιχεία στην κοσμοπλασία μπορούν να χαρακτηριστούν ρεαλιστικά;

Β.Ν.Σ.: Ο τρόπος που απεικονίζεται μια κοινωνία, από την διακυβέρνηση της μέχρι και τα ήθη και έθιμα της. Ε και προφανώς πράγματα όπως η βαρύτητα κτλ (γέλια)!

 -Ποιο είναι το δυσκολότερο σημείο κατά τη δημιουργία ενός τέτοιου κόσμου;

Σ.Π.: Η μεγαλύτερη δυσκολία που αντιμετώπισα προσωπικά, ήταν να βρω τη χρυσή ισορροπία ανάμεσα στο τερπνό και στο ωφέλιμο. Πού πρέπει να θέσεις το πλαίσιο, τα άκρα όρια της δημιουργίας ενός κόσμου; Πρόκειται για μια συναρπαστική εμπειρία και είναι εξαιρετικά εύκολο να ξεστρατίσεις και να αναλωθείς στη μελέτη λεπτομερειών οι οποίες ούτε ουσία έχουν, ούτε εξυπηρετούν τη λογοτεχνική αφήγηση σε ικανό βαθμό.

Β.Ν.Σ.: Να διατηρηθεί μια αλληλουχία στον κόσμο, από τα ονόματα μέχρι και την βλάστηση.

-Τι σας διασκεδάζει περισσότερο στη δημιουργία του;

Β.Ν.Σ.: Η δημιουργία της ιστορίας και της λαογραφίας ενός λαού. 

Σ.Π. Μα φυσικά η εκ του μηδενός δημιουργία κι η απεριόριστη ελευθερία. Ο συγγραφέας κι ο κόσμος του θέτουν τους όποιους κανόνες.

-Τι θα συμβουλεύατε σε έναν νέο συγγραφέα, που θέλει να ασχοληθεί με το είδος;

Β.Ν.Σ.: Δουλειά, δουλειά, δουλειά. Γράψτε μέχρι να μην σας αρέσει και μετά ξαναγράψτε. Κάντε καλή έρευνα και προσοχή στην συνοχή. 

Σ.Κ.: Να μη προσπαθεί να ταιριάξει το έργο στα ‘θέλω’ του κοινού, αλλά να προσπαθεί πάντα να το κάνει τόσο όμορφο, όσο την/τον ικανοποιεί.

 -Αναφέρετε τα μεγαλύτερα κλισέ που υπάρχουν στο είδος αυτό.

Σ.Κ.: Δηλώνω ένοχος στη χρήση αρκετών από αυτά… Θα έλεγα ‘ο εκλεκτός’, ο χαρακτήρας με το τραγικό παρελθόν, το plot armor, ανάμεσα σε πολλά. Δεν είναι πρόβλημα τα κλισέ, η χρήση τους είναι αναμενόμενη. Το θέμα είναι το μέτρο, το ζύγισμά τους και η σωστή δοσολογία!

Β.Ν.Σ.: Οι προφητείες, οι εκλεκτοί και το απολυτό καλό και κακό.  Ήταν ωραία στην αρχή του είδους, μα πιστεύω πως έχουμε προχωρήσει σε πιο πολύπλοκες ιδέες. 

-Τι χρειάζεται σε έναν συγγραφέα φαντασίας; Ποια είναι τα εργαλεία του;

Β.Ν.Σ.: Η φαντασία προφανώς (γέλια), να είναι ανοιχτόμυαλος και να σκέφτεται πέρα από τα τυπικά. Να έχει όρεξη για δουλειά. Αν ένας συγγραφέας κοινωνικών πρέπει να κρατήσει δυο φακέλους σημειώσεων, ένας συγγραφέας φανταστικού χρειάζεται δέκα. 

Σ.Π.: Δεν θα σας μιλήσω για εργαλεία, αλλά για τη μυστική συνταγή της επί/αποτυχίας. Ετοιμάστε με προσοχή τη βάση σας από ανάγνωση και μελέτη, προσθέστε στο μπολ γενναίες δόσεις από υπομονή, θέληση και πάθος, ρίξτε μια πρέζα πειθαρχία και μια τζούρα μεθοδικότητα και ανακατέψτε με ολίγη από φαντασία. Υπάρχουν δύο βασικές εκδοχές: μια με ταλέντο και μια άνευ. Ότι κι αν σου λένε οι άλλοι, μόνο αν δοκιμάσεις ο ίδιος καταλαβαίνεις τη διαφορά.

Δεύτερο μέρος: Ο Κόσμος (Κάχαλλ/Λανιακέα/Ναρός)

-Τι σας ώθησε να ξεκινήσετε να ασχολείστε με αυτόν τον κόσμο;

Σ.Κ.: Το γεγονός ότι, από τα 14 μου, οι εικόνες βρίσκονταν εκεί. Έπρεπε να περάσουν χρόνια, ώσπου να πάρω την απόφαση να τις μεταφέρω σε λέξεις. Ήταν αναγκαίο, πιστεύω.

Β.Ν.Σ.: Ήθελα να πω μια ιστορία κλασσικής φαντασίας (ναι με όλα τα κλισέ που ανέφερα πιο πάνω) και ο κόσμος και η ιστορία με οδήγησαν σε άλλα μονοπάτια. Όσο προχωρούσε η ιστορία τόσο μεγάλωνε και ο κόσμος. Έμαθα τους ανθρώπους του και τα τοπία του και τον ερωτεύτηκα. 

 -Αν έπρεπε να τον περιγράψετε μέσα σε 1-2 προτάσεις, πώς θα το κάνατε;

Σ.Π.: Ο Ναρός είναι ένας σκοτεινός κόσμος ηρωικής φαντασίας, ενήλικος, σκληρός, ώμος, όμοιος με τον δικό μας σε κάποια σημεία, αλλά συγχρόνως και αρκετά διαφορετικός.

Β.Ν.Σ.: Αρχαίος και μυθικός, γεμάτος ιστορίες.  Μου φέρνει στο μυαλό όλους αυτούς τους μυθικούς τόπους της αρχαιότητας που είχαν έναν μυστικισμό στις ιστορίες που τους έδιναν οι άνθρωποι. 

  -Αν μπορούσατε να ζείτε σε κάποιο μέρος στον κόσμο αυτόν, πού θα ζούσατε;

Β.Ν.Σ.: Υπάρχει ένα μέρος, μια κοιλάδα, όπου όλα είναι ήρεμα και ζουν σε αρμονία. Μια πραγματική ουτοπία. Εκεί θα ήθελα.

Σ.Κ.: Σε ένα μέρος που ακόμα δεν έχει εμφανιστεί στα δύο πρώτα μέρη, αλλά θα δούμε στο τρίτο: την Ήπειρο Φρεγιάλα, τη γνωστή και ως «Το Παγωμένο Δαχτυλίδι»!

  -Πού θα συνοδεύατε τον καλύτερο φίλο σας και πού τον χειρότερο εχθρό σας;

Σ.Κ.: Με τον καλύτερο φίλο μου θα πήγαινα ως την πύλη της Ιλ’ Βαρ, αν μου το ζητούσε. Τον χειρότερο εχθρό μου, θα τον πήγαινα επίσης στην Ιλ’ Βαρ και θα τον παρατούσα εκεί!

Σ.Π.: Νομίζω πως το πιο ιδιαίτερο μέρος να επισκεφθούμε με τον καλύτερο φίλο μου θα ήταν η Λίμνη με τα Αστέρια, το θρυλικό μέρος όπου γεννήθηκε ο Φερίν, ο θεός της Δικαιοσύνης.
Από την άλλη πλευρά, αναμφίβολα, θα συνόδευα τον χειρότερο εχθρό μου ως τις πύλες του εφιαλτικού κόσμου της Χελλίρα - της αντίστοιχης δικής μας κόλασης. Μετά βεβαίως θα τον άφηνα να συνεχίσει μόνος του το ταξίδι. Χωρίς επιστροφή.

Β.Ν.Σ.: Στην προαναφερθείσα κοιλάδα και τους δυο. Αν οδηγούμε τον χειρότερο εχθρό μας, στα χειρότερα μέρη, πώς μπορούμε να πάμε παρακάτω σαν άνθρωποι;

-Αν κάποιος πρέπει να δοκιμάσει οπωσδήποτε κάτι από τον κόσμο, τι είναι αυτό;

Σ.Π.: Σίγουρα θα πρέπει να δοκιμάσει το περίφημο κρασί των αμπελώνων του Ρώξλεϋ. Αλλά και μια βόλτα στη Μεγάλη Βιβλιοθήκη, στη μέση της επιβλητικής οροσειράς του Ρόθαν, αναμφίβολα θα του έμενε αξέχαστη.

Β.Ν.Σ.: Την μαύρη μπύρα των Ζούβαργκ. Οι Νάνοι ξέρουν από μπύρα (γέλια). 

Σ.Κ.: Να επισκεφτεί οπωσδήποτε την Τζούα, τη χώρα των Βολβάρι, για να θαυμάσει την αρμονία πολιτισμού και φύσης! 

-Ποιες είναι οι κυριότερες ηθικές αξίες που προβάλλονται στο έργο;

Σ.Κ.: Κυρίως η αξία της ενότητας απέναντι σε έναν κοινό εχθρό, καθώς και μια φράση που μου χαράχτηκε στο μυαλό, προερχόμενη από τα Pokemon! «Δεν έχουν σημασία οι συνθήκες της γέννησής σου, αλλά το τι κάνεις με το δώρο της ζωής». Βαθύ.

Β.Ν.Σ.: Η ενηλικίωση και αποδοχή των πραγμάτων που ορίζουν τον εαυτό μας ως άτομα, από τα καλά μέχρι και τα άσχημα. 

   -Αν έπρεπε να πολεμήσετε ένα πλάσμα στον κόσμο σας, 

ποιο θα ήταν και με ποιο όπλο;

Β.Ν.Σ.: Για χάρη της ερώτησης θα πω έναν από του Δράκους με τον Δρακοκτόνο. Έτσι για την επίκουρα. Θα πέθαινα σε κλάσματα των δευτερολέπτων βεβαια! 

Σ.Κ.: Θα προτιμούσα να τα βάλω με έναν Βολβάρ που μεταμορφώνεται σε πεταλούδα, μιας και φοβάμαι να τα βάλω με τα περισσότερα από αυτά! Αν μιλάμε για πραγματικό κίνδυνο, τότε μάλλον έναν φεγγαρόγατο, οπλισμένος με φωτιά και κουβαλώντας πολλά αντίδοτα!

 -Είναι ο κόσμος αυτός δίκαιος; Σκληρός; Λαμπρός; Ή πώς αλλιώς θα τον χαρακτηρίζατε;

Β.Ν.Σ.: Δίκαιος. Όπως και ο δικός μας κόσμος, έτσι και Κάχαλλ είναι αμερόληπτη. Η σκληρότητα και η λαμπρότητα  πηγάζουν από τις πράξεις των ανθρώπων της. 

-Αν γινόταν μια τεράστια καταστροφή, τι θα θέλατε να μείνει όρθιο και ποιος χαρακτήρας ζωντανός;

Σ.Κ.: Αν μου το επέτρεπε ο επιμελητής μου, μάλλον τίποτα δε θα απέμενε όρθιο! Εντάξει, σοβαρεύομαι… Θα ήθελα να μείνει όρθιο το Μουνφλάουερ Χιλ, το χωριό του Σύριον, διότι είναι ένα ήρεμο μέρος, χωρίς πολλές έγνοιες. Και θα ήθελα να επιβιώσει η Ηλιάνα, γιατί δε μπορώ να σκεφτώ έναν κόσμο χωρίς τις φωνές και το bossy attitude της!

Β.Ν.Σ.: Θα δείτε όταν τελειώσει η ιστορία (γέλια)!

Τρίτο μέρος: Χαρακτήρες

 -Ποιος είναι ο χαρακτήρας με τον οποίον ταυτίζεστε ευκολότερα;

Β.Ν.Σ.: Ίσως με τον Ταγκ. Διψάει για γνώση, να ανοίξει τους ορίζοντές του και αυτών που των πλαισιώνουν. Κάτι που μπορεί να τον κάνει και λίγο μυωπικό. 

Σ.Π.: Αυτό που μπορώ να πω είναι με ποιον θα ήθελα να ταυτίζομαι. Κι αυτός δεν ειναι άλλος από τον Έντγκαρ Χέβενσκαρ. Αγωνίζεται για τα ιδανικά του υπό απολύτως αντίξοες συνθήκες, έχοντας επιπλέον να αντιμετωπίσει θεούς και δαίμονες (κυριολεκτικά). Παρόλο όμως το σκοτάδι γύρω του, αυτός διατηρεί ακέραιες τις ηθικές του αξίες και η πυξίδα της ύπαρξης του είναι στραμμένη πάντα προς το φως.

  -Ποιος χαρακτήρας ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση για εσάς;

Σ.Π.: Ο μαύρος μάγος Ζόρνταλ Χαν. Οι απεριόριστες δυνατότητες του εγκεφάλου του και η υπεράνθρωπη αντιληπτική του ικανότητα αποτέλεσαν μεγάλη πρόκληση, ως προς την προσέγγιση της αχαρτογράφητης σκέψης του και των δυσνόητων κινήτρων του. Όσοι φτάσετε ως το τέλος θα καταλάβετε πολύ περισσότερα.

Σ.Κ.: Οι Αθάνατοι. Καμιά περιπέτεια δεν έχει ενδιαφέρον, αν ο κύριος κακός της δεν είναι ενδιαφέρων! Προσπαθώ ακόμη να τους πλάσω κατάλληλα, ώστε να γίνουν κάτι παραπάνω από τυπικοί κακοί που απλά επιθυμούν την καταστροφή.

Β.Ν.Σ.: Οι Θεοί. Είναι δύσκολο να βρεις μια ισορροπία να τους κάνεις ανθρώπινους και ταυτόχρονα αλλόκοσμους.  

-Με ποιον χαρακτήρα θα θέλατε να ταξιδέψετε στον κόσμο και γιατί;

Β.Ν.Σ.: Θα κλέψω λίγο, αλλά, με την Τελευταία Φρουρά. Αυτοί οι μισθοφόροι μου φαίνονται άκρως διασκεδαστικοί σύντροφοι για ταξίδι. 

Σ.Κ.: Με κάποιον από τους Φύλακες, κυρίως με τα παιδιά, μιας και θα ανακαλύπταμε μαζί τις τόσες ανεξερεύνητες γωνιές του!

 -Ποιος χαρακτήρας θα μπορούσε να τρομάξει τον ίδιο τον συγγραφέα του έργου;

Β.Ν.Σ.: Αν το πω αυτό θα θεωρηθεί spoiler (γέλια)!

Σ.Π.: Την αξιοζήλευτη θέση, κερδίζει με το σπαθί του ο Σέρροντ, ο αποκαλούμενος: "μαύρος πρίγκηπας". Ιδρυτής κι αναμφισβήτητος αρχηγός της οργάνωσης δολοφόνων "Σιδερένια Χέρια", διαθέτει πολύ υψηλή ευφυΐα, είναι πανούργος, αδίστακτος κι ανηλεής. Κάθε του σκέψη και ενέργεια αναδίδει μια ανατριχιαστική διαστροφή και, εκτός πολλών άλλων, κινεί τα νήματα του τυράννου Μέρντοκ. Χρειάζεται να πω κάτι άλλο; Στο τρίτο βιβλίο τον βλέπουμε ακόμη περισσότερο εν δράσει.

-Ποιο είναι το δυσκολότερο κομμάτι στην αλληλεπίδραση των χαρακτήρων;

Σ.Κ.: Πιστεύω οι πειστικοί διάλογοι. Έπρεπε να περάσει καιρός και πειραματισμός, μέχρι να το καταλάβω αυτό. Οι χαρακτήρες είναι ζωντανοί, όχι απλά λέξεις σε χαρτί. Πρέπει να φέρονται και να μιλούν ανθρώπινα.

Σ.Π.: Η ανάδειξή της διαφορετικότητάς τους. Όταν οι χαρακτήρες αλληλεπιδρούν, τότε ακριβώς φανερώνεται και το κατά πόσο είναι ολοκληρωμένοι. Το στοίχημα του συγγραφέα είναι να καταδεικνύεται κάθε φορά με τον πιο γλαφυρό τρόπο η  μοναδικότητα τους ως προς την ομιλία, τις ενέργειες, τις σκέψεις, το υπόβαθρο, τα κίνητρα, τον χαρακτήρα, την προσωπικότητά τους, την ψυχοσύνθεσή τους. Μάλιστα, στις πλείστες των περιπτώσεων, η αλληλεπίδραση των χαρακτήρων προωθεί σημαντικά την πλοκή και τη δράση.

Β.Ν.Σ.: Να κάνεις την αλληλεπίδραση αυτή να φαίνεται φυσική. Να έχει ο κάθε χαρακτήρας την δικιά του φωνή. 

-Προτιμάτε τους φωτεινούς, τους σκοτεινούς ή τους γκρίζους χαρακτήρες; Γιατί;

Σ.Π.: Με βεβαιότητα τους γκρίζους χαρακτήρες. Τόσο οι φωτεινοί, όσο και σκοτεινοί χαρακτήρες είναι λίγο-πολύ προβλέψιμοι και το -μάλλον σπάνιο- στοιχείο της έκπληξης θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να δικαιολογείται επαρκώς. Αντιθέτως, οι γκρίζοι χαρακτήρες συνήθως είναι πιο περίπλοκοι, έχουν πιο ενδιαφέρον παρελθόν και εκ των πραγμάτων μπορούν να κινούνται σε όλες τις αποχρώσεις του φωτός και της σκιάς, ανάλογα με τις εκάστοτε συνθήκες και τους ποικίλους στόχους που κάθε φορά επιδιώκουν. Το μανιχαϊστικό μοντέλο, αν και παραδοσιακά ταιριάζει αρκετά στην ηρωική φαντασία, εντούτοις δεν προσδίδει τα απαραίτητα ρεαλιστικά στοιχεία.

Β.Ν.Σ.: Τους γκρίζους. Είναι πιο αληθινό. Όλοι είμαστε ικανοί να κάνουμε θαύματα και ανείπωτους τρόμους. 

Σ.Κ.: Ξεκάθαρα αυτούς που ακροβατούν μεταξύ ηθικής και ανηθικότητας, γιατί η στάση τους απέναντι στα πράγματα δεν είναι τόσο απόλυτη. Κάτι που θα μας χρησίμευε πολύ και στην πραγματική ζωή.

  -Πιστεύετε στην εξιλέωση των χαρακτήρων;

Β.Ν.Σ.: Ανάλογα σε τι σημείο της καθόδου στο σκοτάδι βρίσκονται. 

  -Οι χαρακτήρες οφείλουν να περνάνε μηνύματα στον αναγνώστη;

Σ.Κ.: Δεν είναι θέμα οφειλής. Η ψυχοσύνθεση του αναγνώστη αρκεί, ώστε ο ίδιος να αντλήσει ό,τι μήνυμα θέλει. Ο χαρακτήρας, ουσιαστικά, δεν κάνει τίποτα. Απλά ζει τη δική του ζωή. Ο αναγνώστης αντλεί, ο χαρακτήρας βιώνει.

Β.Ν.Σ.: Ίσως η πιο σωστή απάντηση είναι τι μηνύματα αποκομίζει ο αναγνώστης για τον εαυτό του από τους χαρακτήρες. Ο ίδιος θέλει να σκεφτεί, να ταυτιστεί και να ενστερνιστεί πράγματα. Η δουλεία του συγγραφέα δεν είναι να κηρύττει, μα να παραθέτει παραδείγματα.

Σ.Π.: Οι χαρακτήρες δεν οφείλουν τίποτε και σε κανέναν. Ως δημιουργήματα του συγγραφέα, εξυπηρετούν τους δικούς του σκοπούς και αποτελούν το μέσο για το μήνυμα που ο ίδιος θέλει να περάσει. Από την άλλη πλευρά, αν - πιο ιδεατά - τους θεωρήσουμε ανεξάρτητες, ολοκληρωμένες προσωπικότητες που ζουν σε έναν εναλλακτικό κόσμο, τότε θα πρέπει να αναλογιστούμε πόσοι άνθρωποι στον ρου της δικής μας ιστορίας, αφιέρωσαν ή θυσίασαν τη ζωή τους, για να περάσουν ένα μήνυμα στους υπόλοιπους.

-Ποιος είναι ο πιο ενδιαφέρων χαρακτήρας; Αυτός που κρύβει μυστικά, αυτός που θέλει να εξιλεωθεί ή αυτός που θα έκανε τα πάντα για να πετύχει τον σκοπό του;

Β.Ν.Σ.: Αν μπορείς να συνδυάσεις και τα τρία, έχεις φτιάξει έναν πραγματικά τρισδιάστατο χαρακτήρα. Αν ήταν να διαλέξω ίσως έχω μια αδυναμία στην εξιλέωση όμως. Ένας από του αγαπημένους μου χαρακτήρες στην λογοτεχνία είναι ο Jaime Lannister. 

Σ.Π.: Ο χαρακτήρας που κρύβει μυστικά, είναι στην πραγματικότητα τόσο μόνο ενδιαφέρων, όσο τα μυστικά του. Ο αδίστακτος χαρακτήρας που πατάει επί πτωμάτων - στην απόλυτη σύλληψή του -, ούτε προσφέρει σημαντικές συγκινήσεις στον αναγνώστη, ούτε ιδιαίτερες εκπλήξεις.
Αντιθέτως αυτός που επιζητά την εξιλέωση, εν τη γενέσει του, αποτελεί κατά τη γνώμη μου έναν εξαιρετικά ενδιαφέροντα χαρακτήρα. Το λάθος που τον έχει στιγματίσει, οι τύψεις που με βεβαιότητα τον ταλαιπωρούν κι από τις οποίες προσπαθεί να λυτρωθεί, τον τοποθετούν αμέσως-αμεσως στη μέση ενός διαρκούς, αγχωτικού αγώνα και του χαρίζουν εσωτερικότητα, βάθος, ισχυρή θέληση και απόλυτη συγκέντρωση στον στόχο του. Ήδη το ερώτημα αν θα επέλθει τελικά η κάθαρση χορεύει στα μάτια τόσο του συγγραφέα, όσο και του αναγνώστη.

Σ.Κ.: Θα έλεγα αυτός που θέλει να εξιλεωθεί, γιατί γεννά ερωτήματα: Τι έκανε; Είναι τόσο ανήθικη η πράξη του; Ποιος ορίζει τι εστί ηθική; Αρκούν οι πράξεις του, για να δηλώσουν τη μεταμέλειά του;

Τέταρτο μέρος: Το μέλλον

-Ποια είναι τα σχέδια για τους κόσμους σας; Τι να περιμένουμε από αυτούς;

Σ.Κ.: Την αλήθεια; Δεν έχω ιδέα! Είναι ένας κόσμος που ακόμα και τώρα, που έχουμε τα μισά βιβλία γραμμένα, τον εξερευνώ. Δε θέλω να ξέρω τι υπάρχει από πριν, θέλω να το δω στην πορεία. Μια περιπέτεια, της οποίας το τέλος είναι γνωστό, είναι μια τόσο βαρετή περιπέτεια…

Β.Ν.Σ.: Πολλά. Τα πράγματα έχουν αρχίσει να γίνονται ζοφερά. 

Σ.Π.: Θα ήθελα όσο τίποτε η τριλογία να μεταφραστεί στα αγγλικά ή σε κάποια άλλη ξένη γλώσσα. Επίσης θα έβλεπα πολύ θετικά τη μεταφορά του Έντγκαρ στον χώρο των κόμικς.

-Ποιος χαρακτήρας πρόκειται να μας απασχολήσει πολύ στο μέλλον;

Β.Ν.Σ.: Όχι κάποιος συγκεκριμένος, μα μια συγκεκριμένη κάστα. Τα Παιδιά των Δράκων. 

Σ.Κ.: Ο Σύριον και το Σκοτάδι, καθώς και οι Αθάνατοι. 

-Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδια του ίδιου του συγγραφέα;

Β.Ν.Σ.: Γράφω μια ιστορία διαφορετική από το Epic Fantasy. Πιο σκοτεινή, πιο προσωπική σε θέμα χαρακτήρων. 

Σ.Π.: Ίσως προσπαθήσω να επαναφέρω στο προσκήνιο μια περιπέτεια αλά Κώδικα ντα Βίντσι που είχαμε συγγράψει με τρεις ακόμη φίλους. Καιρό τώρα φωνάζει, παραμελημένη στα λιγότερο επισκέψιμα αρχεία του σκληρού μου δίσκου. Οψόμεθα.

-Τι θα θέλατε να μείνει στο μέλλον ως κληρονομιά του έργου αλλά και δική σας;

Β.Ν.Σ.: Μια σειρά από βιβλία που διασκέδασαν τον κόσμο. Αν, όμως, μόνο ένας άνθρωπος σε όλον τον πλανήτη διαβάσει μια ιστορία μου και τον αγγίξει σε προσωπικό επίπεδο, τότε τι άλλο θα μπορούσα να ζητήσω;

Σ.Κ.: Μου αρκεί να μείνει το έργο και το υπέροχο anime που μια μέρα θα δημιουργηθεί από αυτό!

 

-Τι δε ρώτησα και θα έπρεπε να έχω ρωτήσει;

Σ.Κ.: Βλέπω τόση ώρα το τελευταίο κομμάτι πίτσας στο τραπέζι, αλλά δε με ρωτάς αν το θέλω. Μάλλον θα καταλήξουμε σε πιστολίδι στο Far West…

Σ.Π.: Θα έπρεπε να ερωτηθώ πώς αντιμετωπίζω την πρωτοφανή παγκόσμια επιτυχία και τις ορδές των φανατικών μου αναγνωστών κι εγώ θα απαντούσα με περισσή ταπεινότητα πως αισθάνομαι ότι δεν αξίζω στο ελάχιστο όλη αυτήν την αναταραχή που έχει δημιουργηθεί. Όμως χάσατε αυτή τη μοναδική ευκαιρία και δε θα λάβετε ποτέ αυτήν την έξοχη απάντηση.

Β.Ν.Σ.: Πότε θα παίξουμε κανένα DnD;