ΔΩΡΕΑΝ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΛΑΟ, ΜΕΡΟΣ 4ο: ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

ΔΩΡΕΑΝ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΛΑΟ, ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ  15/08/2016 !!!

ΜΕΡΟΣ 4ο: ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

(του Κ. Παπαδάκη, απόφοιτου του Τμ. Πολ. Επιστημών του ΕΚΠΑ)

Χαιρετίζω και πάλι τα πλήθη. Είμαι ο Κώστας ο Παπαδάκης και γράφω μετά από πολύ καιρό, για ένα θέμα που ταλανίζει την ανθρωπότητα εδώ και ακόμα πιο πολύ καιρό, βασικά από τις απαρχές της ύπαρξής της: ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ. Τι με κάνει να γράψω για αυτό τη δεδομένη χρονική στιγμή; Όχι ότι το πρόσφατο συμβάν στη Γαλλία με έκανε να καταλάβω κάποια πράγματα, απλώς το ότι τα ίδια πράγματα που λέω εδώ και καιρό, σήμερα φαντάζουν πιο επίκαιρα από ποτέ.

Σήμερα μόλις η Γαλλία και ο πλανήτης θρήνησαν καμιά εκατοστή ακόμη θύματα τρομοκρατικών ενεργειών. Φωτογραφίζεται το ISIS, λένε. Τι πρωτάκουστο... ισλαμιστής ο δράστης λένε, Allahu Akbar ήταν οι τελευταίες του λέξεις, λένε...

Ο θρησκευτικός φανατισμός, λοιπόν, καλά κρατεί ακόμα. Θα έχουμε και συνέχεια; Και αν ναι, μέχρι πότε; Ένας Θεός, ή ίσως ένας Αλλάχ, το ξέρει.

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΔΟΣ

Θρησκεία λοιπόν. Κράτησε την ανθρωπότητα πίσω για αιώνες, για χιλιετίες και συνεχίζει ακάθεκτη. Τι, λάθος τα λέω; Είναι ή δεν είναι η θρησκεία που εμπόδιζε τον Κολόμβο να ταξιδέψει γιατί πίστευε ότι στην άκρη της επίπεδης Γης καραδοκούν οι φλόγες της Κολάσεως; Δεν ήταν η θρησκεία που παραλίγο να οδηγήσει και τον Γαλιλαίο στην πυρά; Μην τα πολυλογώ, αν η ανθρωπότητα είχε προσκολληθεί στη θρησκεία μόνιμα, μπορεί να σας έγραφα από καμιά σπηλιά τώρα. Και αν την αφήναμε κατά μέρος, ένας Θεός ξέρει (σόρρυ, ξέχασα ότι δεν πιστεύω) πόσο μπροστά θα πηγαίναμε σαν είδος.

Απλά ρίξτε μια ματιά στις χώρες που είναι σε μεγάλο βαθμό θρησκόληπτες (τυχαίο παράδειγμα: ισλαμικές). Πόσο προοδευμένες και πολιτισμένες είναι; Μετά ρίξτε μια ματιά στις χώρες στις οποίες η θρησκεία πλέον δεν έχει και μεγάλη σημασία πια, στις οποίες όλως τυχαίως έχουν γίνει και οι μεγάλες ανακαλύψεις και εφευρέσεις. Βρείτε τις διαφορές και κερδίστε πόντους!

Και μην πείτε ότι τον καιρό του Γαλιλαίου ήταν Μεσαίωνας και τώρα πια αυτά έχουν περάσει. Ο άνθρωπος έλεγε πράγματα που δε συμβάδιζαν με τις γνώσεις και τα πιστεύω των υπολοίπων. Και εσείς να ζούσατε τότε, το ίδιο θα αντιδρούσατε. Και σήμερα εξακολουθεί η θρησκεία να μας κρατάει πίσω, σε θέματα που ίσως να μην μπορείτε να αντιληφθείτε. Για σκεφτείτε, πχ., ποιος αντιδρά κατά κόρον στα πειράματα με κλωνοποίηση; Το αφήνω εδώ.

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΖΩΝ

Απλά και λαϊκά: έχετε διανοηθεί πόσο βολεύει τα "μεγάλα κεφάλια" του πλανήτη να καθοδηγείται η ανθρωπότητα από θρησκείες; Ας πάρουμε για παράδειγμα μια χριστιαν... (ωχ, άστο, αυτό πονάει), μια μουσουλμανική κοινωνία. Τι έχουμε εκεί; Τους τάζεις έναν παράδεισο, με κρασιά, πιλάφια και γυναίκες και τους κάνεις ό,τι θέλεις, από άβουλα όντα μέχρι τρομοκράτες. Allahu Akbar!

Άντε, να πούμε και για τις χριστιανικές: ασ'τους να κλέβουν, άσ'τους να διαφθείρονται και να κερδοσκοπούν. Ο Θεός θα μας σώσει, ο Θεός θα τους τιμωρήσει στη μετά θάνατον ζωή... Ε;

Σκεφτείτε τώρα πόσα πολλά θα μπορούσαμε να πετύχουμε οι λαοί αν ήμασταν ενωμένοι. Αν βάζαμε τη λογική πάνω από τα θρησκευτικά πιστεύω, ποιος και τι θα μπορούσε να μας εμποδίσει να κρατήσουμε τις τύχες μας στα χέρια μας, να αγωνιστούμε για την ισότητα και την ευημερία όλου του πλανήτη; Αλλά δε βαριέσαι, ας μείνουμε δέσμιοί ΤΟΥΣ, δέσμιοι του διαίρει και βασίλευε... Ας αγοράζουμε όπλα οι μουσουλμάνοι για να σκοτώνουμε χριστιανούς και τούμπαλιν.

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΙΚΗ

Το κυρίως πρόβλημα κατά την ταπεινή γνώμη του Κώστα του Παπαδάκη δεν είναι τα διδάγματα της θρησκείας αυτά καθεαυτά. Το πρόβλημα είναι ότι όσο μεγαλώνει η θρησκευτική πίστη, εξασθενεί η λογική. Καθόμαστε και πιστεύουμε πράγματα που δεν μπορούμε να δούμε ή να αποδείξουμε, που σε τελική ανάλυση είναι και παράλογα να τα διανοηθείς και ακολουθούμε τις διδασκαλίες τους χωρίς δεύτερη σκέψη. Με απλά λόγια, κάνει τον άνθρωπο ΝΑ ΜΗ ΣΚΕΦΤΕΤΑΙ ! ! !

"Ο Θεός βλέπει τα πάντα, ο Θεός κρίνει, ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο". -Κάτσε ρε φίλε, πού το ξέρεις ότι υπάρχει; "Τον πιστεύω... άρα υπάρχει" (like, who da hell needs logic)?

Αν υποθέσουμε ότι σε έναν άνθρωπο της λογικής, όπως ο Κώστας ο Παπαδάκης, εξηγήσεις με λογικά επιχειρήματα ότι, ας πούμε, η Γη τελικώς δεν είναι στρόγγυλη αλλά κάποιο άλλο σχήμα, απλώς εμείς δεν το βλέπουμε σωστά κλπ. κλπ. και αποδείξεις σε αυτόν τον άνθρωπο επιστημονικά και λογικά την θέση σου, ο Κώστας θα το καλοσκεφτεί και θα σε πιστέψει, λέγοντας "ok man, you are da boss here". Τα πράγματα αλλάζουν τελείως αν μιλάς με έναν θρήσκο. Ακόμα και αν ο Δαρβίνος μπορούσε να αποδείξει τη θεωρία του για την εξέλιξη των ειδών, η απάντηση του θρήσκου θα ήταν "ναι, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δε μας έφτιαξε ο Θεός, απλά δείχνει τον τρόπο που το έκανε και το μεγαλείο του".

Αντιλαμβάνεστε τι έχουμε εδώ; Ο θρήσκος άνθρωπος, σε κάθε περίπτωση, πασχίζει να μην αλλάξει αυτά που θεωρεί ως δεδομένα. Πασχίζει να αλλάξει όσο γίνεται λιγότερα. Δεν μπορεί να αποδεσμευθεί από αυτά που πίστευε, δεν μπορεί να δεχτεί ότι υπάρχει η παραμικρή πιθανότητα να είναι λάθος. Είναι αδύνατον να του ξεσφηνώσεις την ακίδα από τον εγκέφαλο. Η λογική δεν έχει θέση εδώ. Μπροστά στην "πίστη" η λογική απλά χάνεται. Αν αυτό δεν είναι αρρώστια και διανοητική αβελτηρία, τότε τι είναι;

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ

Λίγο άσχετο με το θέμα μας, αλλά με καίει και θα το πω: η θέση μου για το σημερινό μεταναστευτικό πρόβλημα της χώρας μας είναι κάθετα αντίθετη στη λογική των ανοιχτών συνόρων.

"Μα", θα πείτε, "είναι λογικό εν έτει 2016 να περιορίζουμε την ελευθερία κίνησης ορισμένων ανθρώπων λόγω της καταγωγής τους"; Απάντηση: -Όχι. Αλλά δεν είναι και λογικό στον 21ο αιώνα να υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε θρησκείες. Άνθρωπο που πιστεύει σε θρησκεία δεν μπορείς να τον εμπιστευτείς, διότι είναι χειραγωγήσιμος, όπως ανέπτυξα και πιο πάνω Αν δεν πίστευαν, ok, no problem, θα μπορούσαν να μάθουν τη γλώσσα, τους νόμους, τα ήθη της εκάστοτε κοινωνίας και σε βάθος χρόνου να προσαρμοστούν. Τώρα το αν και κατά πόσο προσαρμόστηκαν στη Γαλλία του σήμερα οι θρησκευόμενοι ισλαμιστές, το αφήνω στη φαντασία σας.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ VS ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

Και έρχεται το αναπόφευκτο debate, έρχεται η στιγμή που όλοι οι ευλαβείς χριστιανοί θα πουν "ε όχι, δεν είναι το ίδιο η θρησκεία μας με τη δική τους", "ο χριστιανισμός δεν έχει καμία σχέση με αυτούς τους μουτζαχεντίν, αυτά τα πιθήκια" και άλλα τέτοια χαριτωμένα.

Λοιπόν, για αρχή ξεκολλήστε. Όπως ανέφερα και πιο πάνω, το κυρίως πρόβλημα και των δύο θρησκειών είναι ότι ασυναίσθητα περιορίζουν στον άνθρωπο την ικανότητα της λογικής σκέψης. Του δημιουργούν δεδομένα, στερεότυπα, κολλήματα που δε θα έπρεπε να υπάρχουν. Το να συγκρίνεις τη μία θρησκεία με την άλλην είναι σαν να διαλέγεις Σκύλλα η Χάρυβδη.

Στην ιδανική τους μορφή, και οι δύο θρησκείες πρεσβεύουν την καλοσύνη και τον φιλεύσπλαχνο Θεό. Στην πραγματικότητα, και οι δύο φανατίζουν τον κόσμο και τον οδηγούν στο σκοταδισμό.

Please, μην αρχίσετε τώρα για τις γυναίκες και το πώς τις έχουν οι ισλαμιστές. Ναι, παράλογο, αλλά και ο χριστιανισμός έχει άλλα παράλογα, πχ. καταδικάζει την ομοφυλοφιλία, λες και βλάπτει κανέναν ας πούμε. Κουνήστε λίγο το κεφάλι λοιπόν γιατί κι εσείς λερωμένη την έχετε τη φωλιά σας.

Επίσης, please, μην αρχίσετε για τις τρομοκρατικές επιθέσεις αυτοκτονίας. Και οι χριστιανοί προσπαθούσαν να επιβληθούν και να κατακτήσουν μέσω της θρησκείας τον καιρό των Σταυροφοριών. Και επειδή σας ξέρω, θα πείτε ότι τότε ήταν Μεσαίωνας και αυτά έχουν παρέλθει προ πολλού σε εμάς, πάρτε το απόφαση ότι δεν είναι ο Χριστιανισμός που έκανε τη διαφορά, όσο το ότι η Χριστιανική Ευρώπη έτυχε, αν θέλετε, να προοδεύσει πιο γρήγορα από την Μουσουλμανική Ασία. Βασικά δεν έτυχε, πέτυχε. Διότι όπως είπα και πιο πάνω, η κίνηση-ματ ήταν που οι Ευρωπαίοι αποκολλήθηκαν λίγο από τη θρησκεία και άφησαν τους ανθρώπους να κάνουν καμιά ανακάλυψη, φτάνοντας σιγά-σιγά στο Διαφωτισμό και την μετέπειτα Βιομηχανική Επανάσταση. Αν καίγαμε ακόμα Γαλιλαίους, ο Θεός κι ο Αλλάχ ξέρουν ποια θρησκεία θα είχε φάει περισσότερους από το αντίπαλο στρατόπεδο μέχρι σήμερα.

ΜΟΝΟΘΕΪΣΤΙΚΕΣ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ

Ό,τι και να λέμε, μία χολή παραπάνω θα μου επιτρέψετε να την βγάλω για τις μονοθεϊστικές θρησκείες. Ο λόγος είναι ότι βάζουν τους πιστούς τους στο τρυπάκι της ΜΙΑΣ και ΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ! Ένας είναι ο ΘΕΟΣ, μία είναι η ΑΛΗΘΕΙΑ, ό,τι κηρύττει ΑΥΤΟΣ είναι ΤΟ ΣΩΣΤΟ, όλα τα άλλα λάθος.

Παρέλκει να αναλύσω εκτεταμένα για ποιο λόγο αυτό είναι λάθος, απλά ανατρέξτε πιο πάνω και αναρωτηθείτε ΓΙΑΤΙ ο άνθρωπος πρέπει να σκέφτεται και όχι να λαμβάνει πράγματα ως δεδομένα. Το κλείνω εδώ και συγκρατούμαι για να εξαντλήσω την υπομονή σας πιο κάτω.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ

Μια που γράφω στα ελληνικά λοιπόν, τη γλώσσα μιας χώρας που έχει ακόμα τον χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία εν έτει 2016 (αλήθεια, έχετε διανοηθεί ότι είναι μόλις 2.000 χρόνια; Για πάνω από 1.000 χρόνια πριν ήμασταν Ολυμπιστές, σιγά, τι θα γινόταν αν αλλάζαμε ξανά από αύριο ας πούμε; Ψήστε το, δεν είναι αργά), για αυτό λοιπόν θα εκθέσω λίγο πιο αναλυτικά την άποψή μου για τη συγκεκριμένη θρησκεία.

Καταρχήν μη γελιέστε, είναι copy+paste από παλιότερες θρησκείες. Έχουν πάρει το θεό Πάνα για Διάβολο, το μύθο του κατακλυσμού με τον Δευκαλίωνα και την Πύρρα για δικό τους, τη μορφή του Δία σαν αυτήν του Θεού, το χειμερινό ηλιοστάσι για Χριστούγεννα και αν πάτε και σε άλλες χώρες, πχ. της Λατινικής Αμερικής, θα δείτε αγίους που ούτε που τους ξέρατε, αλλά αυτοί τους ξέρουν διότι ταιριάζουν με τους ήρωες των παλαιότερών τους δοξασιών. Δε θα μπω καν στον κόπο να μιλήσω για τον Μουσουλμανισμό, που είναι copy+paste του ίδιου του Χριστιανισμού, ως ακόμα μεταγενέστερη θρησκεία.

Έπειτα, όλα όσα λέχθηκαν τότε, τα πρώτα χρόνια, ήταν παραβολές για να διδάξει ο Κύριος (για να το πω στη γλώσσα σας) αυτά που ήθελε να διδάξει στους αγράμματους. Δε νομίζω να πιστεύετε ότι φτιάχτηκε σε 6 μέρες ο κόσμος (Κυριακή αργία, βλέπεις) ή ότι ο άνθρωπος είναι χώμα και αέρας. Άλλο τα παραμυθάκια που χρησιμοποιείς για να διδάξεις κάτι σε έναν αγράμματο, όπως ακριβώς κάνεις και με ένα παιδί, και άλλο να τα πιστεύουμε και κατά λέξη, κάτι που αγγίζει το επίπεδο της δεισιδαιμονίας. Δεν προσπαθώ, για εύλογους λόγους, να σας λογικεύσω με χρήση λογικής ως προς το γιατί δε στέκουν λογικά οι μυθοπλασίες που κηρύσσονται στις Εκκλησίες, διότι η Λογική δεν λογίζεται ως κάτι λογικό δίπλα στο παράλογο ευφυολόγημα που λέγεται Πίστη.

Τέλος είναι και παρωχημένα τα όσα ειπώθηκαν τότε. Προς απόδειξη τούτου, θα σας χτυπήσω στο σημείο που πονάει: στις 10 εντολές! Πολλάκις μου έχουν πει ότι "αν ακολουθήσεις τις 10 εντολές είσαι εντάξει από ηθικής άποψης, είσαι σωστός σαν άνθρωπος, μόνο αυτό αρκεί". -Ωραία, τους λέω, που λέει μέσα "ου βιάσεις"; Πού λέει "ου εξυβρίσεις"; "Αυτά περιλαμβάνονται στο αγάπα τον πλησίον σου", μου λένε. -Ωραία, αν όλα περιλαμβάνονται εκεί, τότε για ποιο λόγο χρειαζόμαστε τις υπόλοιπες 9 εντολές; Αλλά είπαμε, f**k logic...

Συνειδητοποιήστε το, ό,τι κήρυξαν τότε ήταν καλό για την εποχή του αλλά είναι καιρός να ξεφύγουμε από το 0 και να τηλεμεταφερθούμε στο 2016. Το "ου μοιχεύσεις" ήταν για τότε, τώρα έχουμε άλλα προβλήματα. Μη μου πείτε ότι δε μοιχεύετε επειδή είστε χριστιανοί/-ές. Μη μου πείτε ότι δεν κάνετε προγαμιαίες σχέσεις (και καλά κάνετε, κατά τη γνώμη μου, ο γάμος είναι απόφαση και πρέπει να γνωριστείτε με τον άλλον ακόμα και σε αυτό, δεν παίρνετε γουρούνι στο σακί)! Και πάνω απ' όλα, μη μου πείτε ότι δεν αυνανίζεστε. Κι αυτό αμαρτία είναι, το ξεχάσατε;

ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΩΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Ή ΩΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ;

 Εδώ όμως θα ήθελα την προσοχή σας, διότι σας έχω καλά νέα: ακόμα και αν οι δοξασίες της θρησκείας αποδειχτεί και επίσημα ότι δεν στέκουν σαν αλήθειες και ενταχθούν οριστικά στη σφαίρα της Μυθολογίας, η Θρησκεία μπορεί να διατηρήσει την αξία της ως Φιλοσοφία! Είτε το πιστεύετε είτε όχι, μπορεί να είμαι φανατικά άθεος, αλλά πιστεύω ότι η κάθε θρησκεία έχει κάτι να πει, αν τη δούμε από την άποψη της Φιλοσοφίας και μόνον.

Ας πάρουμε για παράδειγμα αυτήν του Χριστιανισμού, που μας είναι και πιο οικεία. Ποια είναι ουσιαστικά η φιλοσοφία του Χριστιανισμού; Σε 2 πράγματα συνοψίζεται: στο "αγάπα τον πλησίον σου" και στο "όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι απέναντι στο Θεό". Μία πολύ σεβαστή θεωρία. Εύγε!

Για όποιον λοιπόν την ενστερνίζεται, με γεια του με χαρά του. Εγώ βέβαια οφείλω να διατυπώσω τις ενστάσεις μου, διότι θεωρώ ότι δεν μου ταιριάζει. Δε μπορώ, για παράδειγμα, να δεχτώ να με χτυπούν στο μάγουλο και να γυρνώ και το άλλο. Δεν το θεωρώ σωστό και δε θεωρώ ότι παραδειγματίζει τον δράστη του χαστουκιού. Το "οφθαλμόν αντί οφθαλμού" μου φαίνεται πιο ενδιαφέρον σαν θεωρία...

Έπειτα, όχι, δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ίδιοι. Η αντίληψη αυτή έχει οδηγήσει, νομικά, την κοινωνία μας  να καταργεί τη θανατική ποινή, να δίνει σωρούς από δικαιώματα στον κατηγορούμενο και, εν τέλει, να προστατεύει τους εγκληματίες πιο αποτελεσματικά από τα θύματα. Όταν λόγου χάρη μπαίνει στο σπίτι σας κάποιος τη νύχτα, με ένας Θεός ξέρει τι σκοπό (ωπ, νά 'το πάλι, ξεχάστηκα), κουβαλώντας ένας Θεός ξέρει τι οπλισμό (σόρρυ, αυθόρμητο είναι) και με ένας Αλλάχ ξέρει πόσους συνεργούς (τουλάχιστον το άλλαξα λίγο), εσείς αν τον μαχαιρώσετε βρίσκεστε μπλεγμένοι. Διότι "και αυτός ζωή είχε" και "η ζωή είναι το ύψιστο έννομο αγαθό". Ε λοιπόν όχι, η ζωή ενός εγκληματία και η ζωή ενός νομοταγούς πολίτη δεν πρέπει να ζυγίζουν το ίδιο, ό,τι κι αν λέει ο Χριστιανισμός. Είναι το ίδιο σκοταδιστικό να σκεφτόμαστε έτσι όσο σκοταδιστική είναι και η διάκριση ανδρών - γυναικών στο Ισλάμ.

Ας πάρω πάλι ένα παράδειγμα από την πρόσφατη επικαιρότητα: τι έχετε να πείτε για το ζευγάρι των ομοφυλόφιλων που βίαζαν το 12χρονο παιδί τους με νοητική στέρηση; Ξέρω τι θα πείτε, επαναφορά της θανατική ποινής, έ; Μπράβο καλά μου. Αλλά για κάτσε, μόνο ο Θεός δεν είναι αυτός που έχει δικαίωμα να κρίνει και να αφαιρέσει μια ζωή;

Αν δίνετε την απάντηση "Ναι" στο παραπάνω ερώτημα, τότε προτείνω να καταργήσουμε τη δικαιοσύνη και να αφήσουμε τον Θεό να αναλάβει την τιμωρία όλων στη μετέπειτα ζωή.

ΕΧΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΑΝΑΓΚΗ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ;

Πρώτον, μην ακούσω ότι ο φόβος του Θεού αποτρέπει τον άνθρωπο από την εγκληματικότητα. Γνωρίζω άπειρα παραδείγματα ανθρώπων που κάνουν το σταυρό τους πριν εγκληματήσουν. Και όσοι είναι πραγματικά θεοσεβούμενοι και όχι κατ' όνομα, είναι και αυτοί που ούτως ή άλλως δεν θα εγκληματούσαν, διότι αγαπούν τον πλησίον τους.

Παραδεχτείτε το, νιώθετε ότι έχετε ανάγκη να πιστεύετε στο Θεό, για να έχει λόγο η ύπαρξή σας, αντί να είναι ένας εις μάτην περίπατος με ημερομηνία λήξης, αλλά και -το κυριότερο- γιατί ΦΟΒΑΣΤΕ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΤΕ. Φοβάστε τον Θάνατο, όπως και κάθε τι άγνωστο. Θέλετε να πιστεύετε με όλη σας την καρδιά ότι κάπου πηγαίνετε μετά.

Λοιπόν, ο Θεός/Αλλάχ/Δίας/Θορ να με συγχωρέσει, αλλά σας έχω κακά νέα: δεν είναι σίγουρο. Κάπου βαθιά μέσα σας, τριγυρίζει αυτή η αμφιβολία: "και αν δεν υπάρχει μετά θάνατον ζωή"; Deal with it. Πάντα θα το αναρωτιέστε. Και ο λόγος είναι ότι πιθανότατα όντως δεν υπάρχει. Πολύ βολικό δε θα ήταν να ανταμειβόταν ο καθένας και να καλοπερνούσε, έχοντας και την ικανοποίηση ότι όσοι τον έβλαψαν βράζουν στα καζάνια της Κολάσεως; Πολύ καλό για να είναι αληθινό. Πλην όμως, λογικά μιλώντας, ύλη είμαστε και διαλυόμαστε με τον θάνατο. Και πιθανόν κάποια μόρια από μας να γίνουν χόρτα, σκουλήκια ή ζώα, περίπου δηλαδή ό,τι λένε οι ινδουιστές.

Αν θέλετε να συνεχίσετε να πιστεύετε τα πολύ βολικά παραμυθάκια που σας έχουν ταΐσει χωρίς να τα βασίζουν πουθενά, πρόβλημά σας και περαστικά σας. Αν όμως είστε εραστές της λογικής, τότε συνειδητοποιήστε ότι ο μύθος της Κόλασης και του Παραδείσου είναι μία απλοϊκότατη θεώρηση. Πριν φτάσετε να αναρωτηθείτε που πηγαίνετε μετά θάνατον, ρωτήστε εαυτόν αν έχετε καταλάβει ΚΑΝ τι είστε. Γιατί είστε εσείς και όχι κάποιος άλλος; Γιατί σκέφτεστε αυτά που σκέφτεστε και δεν μπορείτε να δείτε στις σκέψεις του άλλου; Έχετε περάσει κάποιου είδους τεστ και καταλήξατε να έλεγχετε το συγκεριμένο σώμα, το συγκεκριμένο μυαλό; Πώς θα είναι ο κόσμος χωρίς εσάς; (βασικά ο ίδιος, σκασίλα του, αλλά μη σας στενοχωρήσω). Απαντήστε τα πρώτα όλα αυτά και μετά κοιτάξτε να ικανοποιήσετε την εγωιστική σας επιθυμία τύπου "ΔΕ ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΕΘΑΝΩ. ΘΕΛΩ ΝΑ ΖΗΣΩ ΚΙ ΑΛΛΟ"!

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ

Πού βαδίζει λοιπόν η ανθρωπότητά μας στον 21ο αιώνα, εν έτει 2016; Ένας Θεός ξέρει. Στο γκρεμό, θα έλεγα εγώ. Έχουμε φτιάξει διαστημόπλοια, ανταλλάσσουμε εικόνες με όλο τον πλανήτη, πάμε διακοπές από την Αμερική ως την Ιαπωνία, μπορούμε να λύσουμε το επισιτιστικό πρόβλημα του πλανήτη με το πάτημα μερικών κουμπιών, αλλά παρόλα αυτά είμαστε ακόμα χωρισμένοι σε έθνη, φυλές, θρησκείες. Και άνισοι, πολύ άνισοι. Και διαιρεμένοι, πολύ διαιρεμένοι για να είμαστε δυνατοί. Δεχόμαστε να σκοτώνονται οι άνθρωποι στην Ασία, να πεθαίνουν από την πείνα στην Αφρική, αρκεί να μπορούμε εμείς οι φιλεύσπλαχνοι χριστιανοί να απολαμβάνουμε τις ανέσεις και τα καταναλωτικά αγαθά που μας παρέχει η τύχη που είχαμε να γεννηθούμε σε μια χώρα της Δύσης και να φροντίζουν για το καλό μας άνθρωποι που μας ελέγχουν με αυτό το ναρκωτικό που λέγεται θρησκεία.

Μπράβο μας, λοιπόν. Από εμένα την τοποθέτηση τη φαντάζεστε: η ανθρωπότητα θα πρέπει να διαλέξει, ή να συνεχίσει να πιστεύει σε θρησκείες και πολύ σύντομα να υποστεί βιβλικές καταστροφές (βγαλμένες από βιβλία, εννοώ!), διότι έπονται παγκόσμιοι πόλεμοι με χρήση υπερόπλων, ή να τις αποκηρύξει μια για πάντα και με ήρεμο μυαλό και κοινή δράση να προχωρήσει στην επόμενη μέρα, με γνώμονα τη λύση των προβλημάτων όλων των λαών.

Αν πάντως ο Κώστας ο Παπαδάκης γινόταν πρωθυπουργός σε μια χώρα, την αμέσως επόμενη μέρα θα έκανε δημοψήφισμα. Και ο λαός θα διάλεγε αν επιθυμεί: Α) να διατηρήσει την επίσημη θρησκεία του, Β) να περάσει στον σεκουλαρισμό, δηλαδή να μην υπάρχει επίσημη θρησκεία, ο καθένας να λατρεύει ό,τι θέλει και να φτιάχνονται χώροι λατρείας για όλους, που θα λάμβαναν άδεια λειτουργίας υπό προϋποθέσεις και θα φορολογούνταν, χωρίς καμία εμπλοκή του Κράτους στην διοίκηση, ή Γ) να επιβληθεί ΑΘΕΪΑ, με απαγόρευση όλων των δημόσιων θρησκευτικών εκδηλώσεων. Ακραίο; Μπορεί. Καλύτερος ο κόσμος την επόμενη μέρα; Ω, σίγουρα. Φανταστείτε μια χώρα στην οποία όποιος μπαίνει να είναι υποχρεωμένος να σεβαστεί τους κανόνες της και να δηλώσει από την πρώτη στιγμή ότι παραιτείται από τα θρησκευτικά του δικαιώματα. Θα έχει πάτημα μετά, σε ένα τέτοιο καθεστώς ισότητας, να ζητήσει την επιβολή της θρησκείας του; Όχι. Θα προσαρμοστεί σε βάθος χρόνου; Θέλει δεν θέλει.

Από θρησκείες, λοιπόν, η ανθρωπότητά μας καλά τα πάει. Άθεο κράτος, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει, από όσο ξέρω. Από πρόοδο και πολιτισμό δε βλέπω να το 'χουμε και πολύ, αλλά αυτό είναι λογικό και επόμενο και συνδέεται με τα αμέσως προηγούμενα. Τι μέλλει γενέσθαι; Ένας Θεός... το ξέρει; Πολύ αμφιβάλλω.

Από Υπερδυνάμεις; Είμαι Αισιόδοξος

   Όσον αφορά την πίστη στο μέλλον υπάρχουν γενικά δυο τάσεις: αυτή της αισιοδοξίας κι αυτή της απαισιοδοξίας. Η πρώτη δηλώνει πάνω-κάτω την πεποίθηση κάποιου πως "όλα θα πάνε καλά", ενώ η δεύτερη πως "κάτι θα στραβώσει". Θα έλεγα πως στην τελευταία έρχεται να προστεθεί και ο διαβόητος Νόμος του Μέρφυ: "όταν κάτι μπορεί να πάει στραβά, θα πάει στραβά". Εγώ όμως είμαι της πρώτης οδού.
   Πολλοί έχουν συνυφάνει την αισιοδοξία με την απερισκεψία στο μυαλό τους. Δηλαδή θεωρούν πως ο αισιόδοξος παραβλέπει τα στοιχεία και δεν υπολογίζει τις πιθανότητες και τους σχετικούς παράγοντες. Λάθος. Αυτή η έννοια είναι η υπεραισιοδοξία. Η αισιοδοξία δεν έχει να κάνει με παράβλεψη στοιχείων, κακούς υπολογισμούς ή ονειροπόληση. Ο αισιόδοξος μπορεί να είναι το ίδιο παρατηρητικός, λεπτομερής και σωστός στους υπολογισμούς με έναν απαισιόδοξο άνθρωπο. Διότι η δυνατότητα πρόβλεψης και η διορατικότητα δεν ανήκουν σε ένα από τα δύο αντίθετα. Η διαφορά των δυο είναι στο πού θα κοιτάξει ο καθένας: ο αισιόδοξος θα εστιάσει στις πιθανότητες επιτυχίας, όσο μικρές κι αν είναι αυτές, ενώ ο απαισιόδοξος στις πιθανότητες αποτυχίας, όσο μικρές κι αν είναι αυτές.
   Σε τελική ανάλυση, ο αρχικός ορισμός των εννοιών καλό θα ήταν να αλλάξει: ο αισιόδοξος σκέφτεται "τα πράγματα μπορούν να πάνε καλά", ενώ ο απαισιόδοξος "τα πράγματα μπορούν να στραβώσουν". Τα αντίθετα συμπεράσματα βγαίνουν κοιτώντας την ίδια εικόνα. Συνήθως δεν υπάρχει διαφορά στην εκτίμηση αλλά στην προσπάθεια που καταβάλλεται.  Έχω κάνει πολλές συζητήσεις με ανθρώπους που υπερασπίζονται την ισότητα ανάμεσα στα δύο και ισχυρίζονται πως δεν υπάρχει πρακτική διαφορά στο να είναι κανείς το ένα ή το άλλο.
   Εδώ διαφωνώ. Θεωρώ πως η αισιοδοξία έχει και πρακτικές θετικές συνέπειες, δεν είναι απλά ένας τρόπος σκέψης. Θεωρώ πως η αισιοδοξία είναι ένα ανοιχτό παράθυρο, από το οποίο μπορεί κανείς να βρει διέξοδο στα προβλήματά του. Εκεί που η συντριπτική πλειοψηφία θα τα παρατούσε, επειδή βλέπει έναν τοίχο, ο αισιόδοξος ακόμα προσπαθεί να βρει λύση. Δεν είναι κάτι αυτονόητο αλλά μια συνειδητή προσπάθεια. Οι πιθανότητες επιτυχίας αυξάνονται, έστω και με ένα μικρό ποσοστό. Είναι λογικό: όταν ο ένας σκέφτεται "μπορώ να τα καταφέρω", ενώ ο άλλος "δεν μπορώ να τα καταφέρω", ο πρώτος θα πασχίσει να κερδίσει, ενώ ο δεύτερος έχει συμβιβαστεί με την ήττα. Στην πρώτη δυσκολία πιθανότατα θα πει "το ήξερα" και θα τα παρατήσει. Θα προτιμήσει να βγει αληθινή η αρνητική του πρόβλεψη παρά να συνεχίσει ώστε να την αλλάξει.
   Ζούμε σε έναν κόσμο απαισιόδοξων. Σε έναν κόσμο όπου οι περισσότεροι βάζουν όρια γύρω από τον εαυτό τους και τις δυνατότητές τους απλά και μόνο για να λένε "ξέρω τα όριά μου". Επίσης υπάρχει η σκέψη πως ο μεγαλύτερος αντίπαλος που πρέπει να νικήσει κανείς είναι ο εαυτός του. Συμφωνώ. Επιπροσθέτως θα έλεγα πως πρέπει να νικηθεί η ηττοπάθεια, ο συμβιβασμός με την ήττα, η ανασφάλεια, η έλλειψη στόχου και προοπτικών. Δε με ενδιαφέρει να οριοθετήσω τις δυνατότητές μου. Πιο πολύ είμαι περίεργος να δω πόσο μακριά μπορώ να φτάσω, πόσες φορές μπορώ να ξεπεράσω τον εαυτό μου, τις προσδοκίες μου και τις προσδοκίες των άλλων. Η αισιοδοξία είναι το στοιχείο που αλλάζει έναν άνθρωπο και του δίνει διεξόδους. Εκεί που πιστεύει πως δεν μπορεί, του δείχνει τον δρόμο. Είναι μια ζεστή, φιλική φωνή που τον προτρέπει να προσπαθήσει. Ναι. Αν έχω κάποια υπερδύναμη, σίγουρα είναι αυτή: είμαι αισιόδοξος.

Καφές/Αλκοόλ

   Πρόσφατα διάβασα το εξής: "Κάθε τροφή που τρώμε είτε θρέφει μια ασθένεια είτε την θεραπεύει". Μπορώ να πω ότι είναι από τις πιο απλές αλήθειες που έχω διαβάσει τελευταία και μου άρεσε πολύ. Αποκαλύπτει πρώτα απ' όλα πως οτιδήποτε τρώμε έχει κάποιες συνέπειες στον οργανισμό μας, θετικές ή αρνητικές. Δεν υπάρχουν "ουδέτερες" τροφές, δηλαδή τροφές που δεν προσθέτουν ούτε αφαιρούν κάτι απ' τον οργανισμό. Ακόμα κι αν υπήρχαν, δε θα υπήρχε λόγος να τις καταναλώνουμε.
   Γενικότερα όμως οι άνθρωποι έχουμε μια τάση να μην κοιτάμε με το μάτι της απλής λογικής και της βιολογίας τα πράγματα σχετικά με τη διατροφή μας. Προτιμάμε να βάζουμε μπροστά σαν ασπίδα τους εκάστοτε νόμους, ηθική και τάσεις της μόδας προκειμένου να επιλέξουμε τι θα βάλουμε στον οργανισμό μας.
   Πραγματικά, γιατί μας ενδιαφέρει περισσότερο το τι είναι παράνομο και τι νόμιμο παρά τι είναι υγιεινό και τι όχι; Οι περισσότεροι ενοχοποιούν πλήρως και με κάθε είδους μυθοπλασία ουσίες που είναι παράνομες (βλέπε κάνναβη, για την οποία συνήθως δεν έχουν ιδέα) ακριβώς επειδή είναι παράνομες, ενώ απενοχοποιούν ουσίες βλαβερές απλά και μόνο επειδή είναι νόμιμες (βλέπε αλκοολούχα ποτά). Το θέμα όμως πρώτα είναι να μάθουμε πως καθετί που καταναλώνουμε έχει ουσίες και να μη βάζουμε νομικά πλαίσια ως επιχειρήματα πάνω στο θέμα διατροφής. Κι αυτό διότι οι νόμοι αλλάζουν συνεχώς, ενώ η βιολογία του οργανισμού μας και των τροφών παραμένουν λίγο-πολύ ίδιες. Για παράδειγμα, είναι το αλκοόλ πιο υγιεινό ή πιο βλαβερό από την εποχή της ποτοαπαγόρευσης; Όχι. Μπορεί οι νόμοι να άλλαξαν αλλά η ίδια η ουσία όχι. Παρόλα αυτά, δεν δείχνει κανένας να προβληματίζεται για τις συνέπειες του αλκοόλ στην υγεία.
   Γιατί να ανησυχούμε για το αλκοόλ; Μα φυσικά επειδή είναι δηλητήριο για τον οργανισμό. Προκαλεί βλάβες σε κάθε σχεδόν όργανο του οργανισμού, με κυριότερες τις εγκεφαλικές, τις ηπατικές και τις καρδιακές, ενώ το στομάχι μας ξερνάει ό,τι ήπιε μετά από κάποιο σημείο. Δηλαδή μας δίνει σημάδι πως αυτό που καταναλώνουμε μας σκοτώνει. Μας ταράζει; Όχι. Δημοσιεύουμε χαριτωμένες φωτογραφίες από μεθύσια μας, συζητάμε ανέμελα για το πώς οδηγήσαμε μεθυσμένοι το προηγούμενο βράδυ, πώς λιποθυμήσαμε έξω από το μπαρ, πώς μας πήγαν σηκωτούς στο σπίτι, πώς ξυπνήσαμε με πονοκέφαλο που κράτησε όλη την ημέρα κτλ. Δηλαδή έχουμε αθωώσει και εμπιστευτεί μια ουσία που παρεμβαίνει στη σκέψη μας, καταστρέφει τα όργανά μας και ευθύνεται για τροχαία δυστυχήματα, άγριους κι αιματηρούς καβγάδες, σωματική και λεκτική βία, σεξουαλική κακοποίηση, έντονες και παράλογες αντιδράσεις και τόσα άλλα. Αλλά είναι νόμιμο. Οπότε κανείς δεν μιλάει γι' αυτό κι όλα καλά. Όταν κάτι είναι νόμιμο είναι και αθώο, δε σκοτώνει.
   Άλλο παράδειγμα: ο καφές. Η καφεΐνη, μια δραστικότατη ουσία που επηρεάζει τρομερά το νευρικό σύστημά μας, βρίσκεται σε περίσσεια στον καφέ. Μας προκαλεί υπερδιέγερση, τεντωμένα νεύρα και φυσικά καβγάδες, παραλογισμούς, απότομη οδήγηση, αϋπνίες κτλ. Περιέχει τανίνες, ουσίες που αποτρέπουν την απορρόφηση πρωτεϊνών από τον οργανισμό. Αλλά μιας και είναι νόμιμος, ο καφές θεωρείται αθώος. Όταν κάποιος αναφέρει πως ο καφές βλάπτει, οι υπόλοιποι τον περιγελάνε. Όταν κάποιος πίνει ντεκαφεϊνέ, δηλαδή καφέ με την ουσία μειωμένη κατά ένα μεγάλο ποσοστό (η διαδικασία είναι μια άλλη, μεγάλη ιστορία), για να αποφύγει την καφεΐνη και πάλι μπαίνει στο μικροσκόπιο.
   Φυσικά αυτό συμβαίνει επειδή ο καφές, όπως και το αλκοόλ, είναι ιερά τέρατα της σύγχρονης κοινωνίας. Προσδίδουν κύρος, θεωρείται πως προσφέρουν διασκέδαση και είναι σχεδόν αναντικατάστατα από την πλειονότητα του πληθυσμού. Όταν "βγαίνουμε για καφέ/ποτό" το επίκεντρο της διασκέδασης, καθώς και ο σκοπός εξόδου είναι η κατανάλωση. Η κατανάλωση ενός ροφήματος/ποτού που δεν ξέρουμε τι ουσίες έχει μέσα και δε μας νοιάζει τι μας προκαλούν. Μια ηθελημένη κίνηση αυτοκαταστροφής που όλοι "δικαιούμαστε", μιας και είναι νόμιμη! Δικαιούμαστε, αν και η λήψη αυτών των ουσιών βλάπτει και τους γύρω μας, οι οποίοι δέχονται την έλλειψη λογικής και μέτρου, καθώς και την ευερέθιστη συμπεριφορά μας. Εντάξει, μέχρι ένα σημείο το καταλαβαίνω: λίγοι άνθρωποι κάνουν τη σύνδεση καφέ-καβγάδων λόγω τεντωμένων νεύρων. Αλλά το αλκοόλ; Δεν είναι ηλίου φαεινότερον πως όπου υπάρχει μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ περισσεύει η βία, η εγκληματικότητα και τα τροχαία δυστυχήματα; Τι πρέπει να γίνει για να κοπούν (ή ελαττωθούν δραστικά) κάποιες συνήθειες που υποβιβάζουν την ποιότητα της ζωής μας;

                                      

Η Πατριαρχία και τα Στραβά της

   Δεν ξέρω αν σε αυτό ή σε κάποιο παράλληλο σύμπαν θα μπορούσαν να συμβιώσουν τα δύο φύλα εν ειρήνη, χωρίς την τάση να επιβληθούν και να εξουσιάσουν το ένα το άλλο. Επίσης δεν ξέρω πώς θα ήταν ένα μητριαρχικό μοντέλο, στο οποίο οι γυναίκες να έχουν την πρωτοκαθεδρία και να λειτουργούν οι κοινωνίες με τα δικά τους μέτρα και σταθμά. Αυτό που ξέρω είναι πως στον δικό μας κόσμο το αντρικό φύλο είναι το λεγόμενο "ισχυρό", ενώ το γυναικείο το "αδύναμο". Υπάρχει αυτό που αποκαλούμε πατριαρχία, ανδροκρατία κτλ.
   Αυτό το κοινωνικό μοντέλο είναι προαιώνιο. Δεν είμαι σε θέση να ξέρω πώς ξεκίνησαν όλα αλλά μπορώ να υποθέσω πως η μεγαλύτερη σωματική δύναμη του αρσενικού σιγά-σιγά κυριάρχησε πάνω στο θηλυκό. Η τεστοστερόνη, η ορμόνη που κυριαρχεί στους άνδρες, είναι εκείνη που κυρίως ευθύνεται για την μεγάλη σωματική διάπλαση, την επιθετικότητα, την τάση για την επιβολή και την κυριαρχία, καθώς και την καταπίεση προς τους αδύναμους. Έτσι, μετά από πολλές δεκάδες χιλιετίες οργανωμένων ανθρώπινων κοινωνιών, η πατριαρχία συνεχίζει να δείχνει το σκληρό πρόσωπό της και να διαιωνίζει τον πόνο και τη δυστυχία. Όχι πως το αντρικό φύλο δεν έχει καλά στοιχεία να επιδείξει. Απλά η εξουσία που διαρκεί από την αρχή του γένους μας και με αόριστο τέλος είναι φυσικό και επόμενο να βγάλει τον κακό εαυτό του εξουσιάζοντα απέναντι στον εξουσιαζόμενο. Σ' αυτό το άρθρο θα αναλύσω και θα τονίσω τα διάφορα επίπεδα καταπίεσης και κακοποίησης που υπάρχουν επειδή οι άντρες είναι η εξουσία και έχουν αφήσει το στίγμα τους στην ιστορία.
   Πρώτο είδος καταπίεσης είναι φυσικά η καταπίεση προς τη γυναίκα. Ο άνδρας ανέκαθεν θεωρούσε τον εαυτό του ανώτερο και λίγο-πολύ η γυναίκα ήταν κατώτερη κοινωνικά. Σε κάθε πατριαρχική κοινωνία υπήρχαν (και υπάρχουν!) αρκετά στοιχεία και συμπεριφορές υποτίμησης του αντίθετου φύλου, άλλοτε με πιο "πολιτισμένο" τρόπο κι άλλοτε πιο βάρβαρα. Παραδείγματα αυτών είναι η κλειτοριδεκτομή, η σωματική βία, ο βιασμός, ατομικός ή ομαδικός, η χρήση της γυναίκας σαν σκεύος ηδονής, η χρήση της σαν αναπαραγωγική μηχανή, η παντελής έλλειψη δικαιωμάτων, οι περιορισμοί των ελευθεριών πάνω στο σώμα της (η απαγόρευση άποψης σε θέματα εγκυμοσύνης-έκτρωσης, η αναγκαστική κάλυψη των επίμαχων σημείων ενώ ο άντρας δεν έχει τέτοια προβλήματα, ο φόβος για τα έμμηνα και ο χαρακτηρισμός της γυναίκας ως "μιαρής", οι χαρακτηρισμοί κάθε συμπεριφοράς της με βάση την αντρική νοοτροπία και πολλά άλλα), η ίδια η απαγόρευση κυκλοφορίας (η γυναίκα χρειάζεται συγκεκριμένο λόγο για να βγει, αλλιώς χαρακτηρίζεται συχνά ασυνόδευτη, τσούλα κτλ. από πολλούς - φανταστείτε κάτι αντίστοιχο για τον άντρα), η ψυχολογική βία στην οποία υπόκειται η κάθε γυναίκα στην καθημερινότητά της, η σεξουαλική παρενόχληση και η έλλειψη περιθωρίων απέναντί της, η ανελευθερία απέναντι στην σεξουαλικότητά της (αν δεν θέλει σεξ το παίζει δύσκολη/ακατάδεχτη, αν θέλει σεξ είναι "πόρνη" κτλ.). Κι αυτά είναι λίγα παραδείγματα από συμπεριφορές χιλιοακουσμένες, επαναλαμβανόμενες, βασανιστικές και κατάπτυστες, που όμως δεν ενδιαφέρουν τον πολύ κόσμο και δεν συγκινούν μια μεγάλη μερίδα του αντρικού φύλου. Ο φόβος μιας γυναίκας να βγει από το σπίτι της μετά από ένα επιθετικό κι απαιτητικό φλερτ ή μια απόπειρα βιασμού, η έκθεση σε επίμονες και ασταμάτητες προσπάθειες για συνεύρεση (που πρέπει να αποκρούονται ευγενικά κι υπομονετικά για να μην παρεξηγηθεί ο άντρας) για έναν άντρα είναι αδιανόητες ενώ για την γυναίκα καθημερινότητα. Ο προαιώνιος φόβος του βιασμού δε λέει κάτι στον άντρα. Και δυστυχώς η καταπίεση που δεν ζούμε συνήθως δε μας αφορά...
   Έπειτα έρχεται η παρενόχληση των αδύναμων. Αυτή υπάρχει κυρίως διότι το μοναδικό κριτήριο σεβασμού ανάμεσα σε μια αντρική παρέα είναι η δύναμη (ασχέτως του τι είδος δύναμης είναι αυτό). Ο δυνατός έχει λόγο, περνάει το δικό του και γίνεται αρχηγός ενώ ο αδύναμος υφίσταται καταπίεση, αφαίρεση δικαιωμάτων και γίνεται υποχείριο, περίγελος και κλωτσοσκούφι των δυνατών. Όποιος δεν έχει νιώσει έτσι ποτέ στη ζωή του, μάλλον ήταν στην αντίθετη παράταξη ή στην ενδιάμεση τάξη των αδιάφορων. Αυτή η έμφυτη συνεχής σύγκριση δύναμης ανάμεσα στους άντρες επηρεάζει κάθε σχέση τους: ο αδύναμος απλά περιφρονείται και καταπατιέται. Δεν ξέρω πώς θα ήταν η αντίστοιχη αντιμετώπιση από μια μητριαρχική κοινωνία αλλά σίγουρα δε θα ήταν αυτή. Το μητρικό ένστικτο/φίλτρο, η στοργή προς τα αδύναμα μέλη, η δεύτερη ευκαιρία και η συγχώρεση είναι αρκετά πιο ανεπτυγμένα χαρακτηριστικά στις γυναίκες παρά στους άντρες. Καταντάει σχεδόν αστείο το ότι πρέπει να θεσπιστούν νόμοι, ηθικοί κανόνες και καμπάνιες προκειμένου να διασφαλιστούν τα βασικά δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, των ψυχικά ασθενών κτλ. Διότι η φύση της πατριαρχίας θέλει αυτά τα άτομα υπόδουλους των δυνατών. Ας μην ξεχνάμε τον Καιάδα, αυτή τη μελανή σελίδα της ελληνικής ιστορίας που κάποιοι αναπολούν...
   Αμέσως επόμενο θέμα είναι η σεξουαλική ελευθερία. Ακολουθούμενη από ζωώδη ένστικτα, η πατριαρχική κοινωνία επιτρέπει στον δυνατό κάθε σεξουαλική ελευθερία, ενώ όλοι οι υπόλοιποι καταπιέζονται για τις γενετήσιες ορμές τους. Προφανώς περιλαμβάνονται οι γυναίκες σε αυτό τον φριχτό κατάλογο αλλά επίσης κατατάσσονται οι ομοφυλόφιλοι (μιας και είναι "λιγότερο άντρες"), οι αμφιφυλόφιλοι και όλοι, μα όλοι, οι μη ετεροφυλόφιλοι άντρες. Θεωρείται σκάνδαλο έστω η ύπαρξη αυτών των επιθυμιών και θεωρείται από την πλειοψηφία πως κάποιος προκαλεί και μόνο που βγάζει στην επιφάνεια τον εαυτό του. Φυσικά δεν υπάρχει κανένα επιχείρημα πάνω σε αυτό. Απλά ο ετεροφυλόφιλος άντρας είναι ισχυρότερος άρα το δικό του περνάει ενώ οι υπόλοιποι πρέπει να ζούνε με το μαστίγιο και την χλεύη. Οποιοσδήποτε ετεροφυλόφιλος διατυμπανίζει την οργή που νιώθει για την ύπαρξη και την εκδήλωση διαφορετικών σεξουαλικών προσανατολισμών δεν κάνει τίποτε άλλο από το να ακολουθεί τη μάζα. Να λειτουργεί με βάση την "κοινή γνώμη", να κρύβεται πίσω από παγιωμένες και προστατευμένες συμπεριφορές, να περιορίζει ελευθερίες που ο ίδιος δεν κινδυνεύει να χάσει και να καταπιέζει από συνήθεια, χωρίς να ξέρει ο ίδιος γιατί. Γιατί αλήθεια ο οποιοσδήποτε να τιμωρείται για τις σεξουαλικές του προτιμήσεις, εφόσον δεν εμπεριέχουν βία; Σημειωτέον ότι οι ετεροφυλόφιλοι άντρες προκαλούν δια της βίας συνεύρεση σε απείρως περισσότερες περιπτώσεις από τους ομοφυλόφιλους! Παρόλα αυτά η κατακραυγή φυσικά πηγαίνει στην άλλη πλευρά.
   Ένα ακόμα φλέγον ζήτημα, το οποίο δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο, είναι η θρησκεία. Ας σκεφτούμε λίγο πώς ήταν κάποιες πρωτόγονες λατρείες, πριν η πατριαρχία πατήσει πόδι και εκεί: η πρωταρχική και ισχυρότερη θεότητα ήταν γυναίκα. Είχε ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στο πάνθεον των πολυθεϊστικών θρησκειών και αδιαμφισβήτητη δύναμη στις μονοθεϊστικές. Γιατί; Μα διότι η δύναμη της γυναίκας να τεκνοποιεί θεωρούνταν μαγική. Επίσης διότι τα έμμηνα προκαλούσαν ανείπωτο δέος στους άντρες. Καθώς όμως οι αιώνες περνούσαν, κάποιες από τις θεότητες αυτές (Ιστάρ, Αφροδίτη, Κυβέλη, Ρέα, Γαία, Νιου-Βα) απέκτησαν δευτερεύοντα ρόλο. Αξιοσημείωτες οι περιπτώσεις μιας σχετικής ισότητας σε ζεύγη όπως Γκεμπ-Νουτ (Αίγυπτος), Αψού-Τιαμάτ (Βαβυλώνα), Ιζανάγκι-Ιζανάμι (Ιαπωνία). Φυσικά και θεότητες που συμβόλιζαν την σεξουαλική ελευθερία (Μπέρφομετ, Παν) δαιμονοποιήθηκαν αργότερα και έγιναν σύμβολα του κακού. Έτσι "αποκαταστάθηκε η τάξη", μια τάξη δηλαδή στην οποία η σεξουαλική ελευθερία είναι έγκλημα. Κάπως έτσι στις περισσότερες θρησκείες ο Θεός (ο άφυλος, το απόλυτο Ον) είναι άντρας. Δεν μπορεί να θεωρηθεί καθόλου περίεργο μιας και η πατριαρχία δεν αφήνει άλλα περιθώρια. Οι γυναίκες είναι σαν παιδιά κατώτερων θεών. Απλά ατύχησαν που γεννήθηκαν γυναίκες.
   Ένας άλλος τομέας όπου η πατριαρχία έχει ρίξει χάος και σκοτάδι είναι η πολιτική. Μιας και το αντρικό φύλο χαρακτηρίζεται (από την προϊστορική εποχή) από τυχοδιωκτισμό, λόγω της ανάγκης να βγαίνει σε μεγάλα και αβέβαια κυνήγια, η συμπεριφορά του τζογαδόρου έχει περάσει στα γονίδιά μας. Οπότε η πολιτική χαρακτηρίζεται από μεγάλες και όχι σίγουρες κινήσεις, οι οποίες όμως στοιχίζουν αμέτρητα κι ανώνυμα θύματα. Πόλεμοι, οικονομικές κρίσεις, δολοφονίες, τρομοκρατικά χτυπήματα, πραξικοπήματα κτλ. είναι αποτελέσματα βιαστικών υπολογισμών, παιχνιδιών εξουσίας, ανάγκης για καθυπόταξη, υποδούλωση και καταπίεση των αδύναμων. Γενικά ένα μητριαρχικό μοντέλο εξουσίας πιθανόν να τα πήγαινε καλύτερα σε επίπεδο πολιτικής. Βέβαια τα παραδείγματα που έχουμε σήμερα είναι μεμονωμένα και όχι αντιπροσωπευτικά: είναι γυναίκες ζυμωμένες μέσα στην πατριαρχία και μετρημένες στα δάχτυλα.
   Το πιο σημαντικό όμως σφάλμα, κατά τη γνώμη μου, της πατριαρχίας, η μεγαλύτερή της αδυναμία, το πιο απαράδεκτο κι ανώριμο στοιχείο της είναι η έλλειψη αυτογνωσίας. Η κοινή γνώμη δεν μπορεί ούτε καν να σκεφτεί πως μπορεί να έχει λάθος. Το μπαλάκι πάντοτε κι ανεξαιρέτως πάει αλλού: φταίνε οι γυναίκες που οι άντρες οργίζονται, φταίνε οι ομοφυλόφιλοι για την διατάραξη της ηθικής, φταίνε οι ανάπηροι που ζητάνε τα δικαιώματά τους για τον εκφυλισμό και την αδυναμία των επόμενων γενεών.. Πολλά τέτοια εξευτελιστικά παραδείγματα που δείχνουν πόσο αμετανόητα στρουθοκαμηλίζουμε. Πώς γίνεται μειοψηφίες, οι οποίες δέχονται κάθε είδους πόλεμο και καταπίεση, δεν έχουν πολιτική και στρατιωτική δύναμη, δεν έχουν συνήθως δικαίωμα λόγου ή εξουσίας, να ευθύνονται για τα δεινά μας; Και πώς γίνεται η πλειοψηφία, η ίδια η πατριαρχία, να μην ευθύνεται; Τελικά η έλλειψη αυτογνωσίας είναι ένα τρομερό ελάττωμα σε ένα άτομο. Μπορεί ο καθένας να φανταστεί τώρα τον αποπροσανατολισμό όταν η ίδια έλλειψη εντοπίζεται σε κλίμακα μιας χώρας ή της υφηλίου. Τα αποτελέσματα είναι η αδιάκοπη δυστυχία που μαστίζει τον κόσμο. Ας μην κλείνουμε τα μάτια μας. Η ισχυρή πλειοψηφία ευθύνεται. Η ευθυνοφοβία δε θα κάνει τον κόσμο καλύτερο.

Το Κυνήγι της Επιβίωσης

   Θεωρητικά κάθε οργανισμός που έχει φτιαχτεί οπουδήποτε στο σύμπαν ενδιαφέρεται να επιβιώσει. Όσο πολύχρωμος κι αν είναι ο κόσμος μας, ένα πράγμα παραμένει ασπρόμαυρο: η εναλλαγή ζωής και θανάτου. Και η μάχη για επιβίωση είναι σκληρή. Όποιος παρακολουθεί ρεπορτάζ από ντοκυμαντέρ σχετικά με τη φύση συχνά μπορεί να καταλάβει αρκετά για την ποικιλομορφία του κόσμου και των πλασμάτων του, όπως και για τους διάφορους τρόπους που αυτά εφευρίσκουν για να εξασφαλίσουν το πιο πολύτιμο αγαθό απ' όλα, την επιβίωση.
   Το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους. Βέβαια το έχουμε ξεχάσει. Όταν λέμε "φύση" και "περιβάλλον" συνήθως αναφερόμαστε στο σύνολο των υπόλοιπων μορφών ζωής, αφήνοντας εμάς απέξω. Θεωρούμε δηλαδή κατά βάθος πως υπάρχει από τη μια η φύση κι από την άλλη οι άνθρωποι, οι οποίοι πλέον έχουμε εξασφαλίσει την επιβίωσή μας, ενώ τα υπόλοιπα είδη ακόμα παλεύουν γι' αυτήν...
   Πόσο οικτρά πλανευόμαστε! Η μάχη για την επιβίωση δεν σταματά ποτέ! Αλλά υπάρχουν αρκετοί παράγοντες από τους οποίους προέρχεται αυτή η πλάνη, δύο από τους οποίους είναι η υπεροψία μας και η κτητικότητα. Η κτητικότητα ας πούμε πως είναι η ανάγκη μας για κτήση, για να έχουμε κάτι δικό μας. Είναι το μεγαλύτερο ψέμα απ' όλα. Τίποτα δεν μας ανήκει, διότι τίποτα δεν ορίζουμε. Ένα παλιό ινδιάνικο ρητό έλεγε: "Η γη δεν ανήκει σε εμάς. Εμείς ανήκουμε στη γη". Τα παιδιά μας είναι οργανισμοί που αποσχίζονται και λειτουργούν εντελώς ανεξάρτητα από τη θέλησή μας, αν και πολλοί γονείς θέλουν να πιστεύουν πως τα ελέγχουν. Οι φίλοι μας, τα ζώα μας, τα σπίτια μας, οι περιουσίες μας... όλα αυτά είναι όμορφες ψευδαισθήσεις που μας κάνουν να νομίζουμε πως κάτι μας ανήκει, το οποίο θα μας κρατήσει σε αυτό τον κόσμο αφότου αποδημήσουμε για πάντα. Από αυτή την πλάνη προέρχεται και η έκφραση "ο πλανήτης μας". Δεν είναι δικός μας. Είναι κάτι αχανές, τεράστιο σε σχέση με εμάς, το οποίο προϋπήρχε και θα συνεχίσει να υπάρχει μετά από την έλευση του ανθρώπου.
   Έπειτα η υπεροψία. Η ανθρώπινη υπεροψία είναι μια μάστιγα εφάμιλλη με την προηγούμενη. Νομίζουμε πως είμαστε κυρίαρχοι των πάντων, η κορωνίδα της δημιουργίας, ενώ δεν ελέγχουμε καν τον εαυτό μας. Πιστεύουμε πως κάνουμε κάτι καλύτερο από τα ζώα, όμως μάλλον δεν είμαστε καλοί παρατηρητές: τα ζώα κάνουν κάθε κίνησή τους προκειμένου να επιβιώσουν. Να ζήσουν λίγο παραπάνω και να κάνουν απογόνους. Να μην εξαφανιστούν. Είναι απαλλαγμένα από το κυνήγι της ευτυχίας. Κάθε τους κίνηση είναι ένας κώδικας που, αν αποκωδικοποιηθεί, γίνεται φανερό πως οδηγεί στην επιβίωση. Κι ακριβώς γι' αυτό δεν πέφτουν στις παράλογες πλάνες του είδους μας, το οποίο προκειμένου να έχει "ευτυχία" βάζει την επιβίωση σε δεύτερη μοίρα. Τα μόνα είδη ζώων που ξεχνάνε την επιβίωση σε μεγάλο βαθμό είναι τα οικόσιτα. Κι αυτό επειδή έχουν επηρεαστεί από τον άνθρωπο, που τους παρέχει τροφή, στέγη, ζεστασιά και προστασία.
   Όταν η Riot Games έδωσε στον κυνηγό-αιλουροειδές Rengar την ατάκα "η άνεση γεννάει αδυναμία" έκανε κάτι πολύ σοφό: τόνιζε πως όταν η επιβίωση είναι εξασφαλισμένη, το είδος εκφυλίζεται. Ξεχνάει τον πραγματικό σκοπό της ύπαρξής του, παθαίνει ένα σοκ από την ξαφνική έλλειψη φόβου, κινδύνου και ανάγκης για επιβίωση και μετά ψάχνει αλλού τον σκοπό της ζωής του. Επίσης γίνεται απροετοίμαστο να αντιμετωπίσει θανάσιμες παγίδες και κινδύνους και ζει άσκοπα.
   Ας περάσω στον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος εδώ και πολλούς αιώνες έχει εξασφαλίσει τα βασικά προς το ζην αγαθά και νιώθει ανώτερος από οποιοδήποτε πλάσμα της δημιουργίας. Αυτό το άσκοπο κυνήγι της ευτυχίας μας οδήγησε στο να ψάχνουμε λύσεις για να βρούμε κι άλλη ευτυχία ή να γίνουμε "πιο ευτυχισμένοι" από άλλους ανθρώπους. Κι εκεί ξεχάσαμε πως για να έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε ευτυχισμένοι πρέπει πρώτα να μάθουμε να επιβιώνουμε. Οπότε κυνηγάμε κάθε πολυτέλεια που εσφαλμένα ονομάσαμε ευτυχία, πετώντας την υγεία μας, την εγγύηση της επιβίωσής μας, στην άκρη. Γι' αυτό βλέπω και κάτι ηλιθιότατες δηλώσεις όπως "αν πρόκειται να μην καπνίζω καλύτερα να πεθάνω", "καλύτερα να πεθάνω στα 60 μου πίνοντας αλκοόλ παρά στα 80 μου υγιής", "αν η ζάχαρη και το αλάτι είναι δηλητήρια θα πεθάνω τρώγοντάς τα" και άλλες πολλές, οι οποίες αυτόματα υποβιβάζουν δραματικά το IQ του είδους μας.
   Αλήθεια; Νομίζουμε πως είμαστε τόσο δυνατοί που μπορούμε να ελέγξουμε τον ίδιο μας τον θάνατο; Ποιοι; Εμείς, τα ανόητα ανθρωπάκια, τα οποία δεν έχουμε αποδεχτεί την ιδέα του θανάτου. Που όταν είμαστε νέοι πιστεύουμε πως το σώμα μας θα κρατήσει για πάντα και όταν γερνάμε ανάβουμε κεράκια για να σωθεί η ψυχή μας. Που πειθόμαστε από παραμύθια περί ανάστασης για να μην αποδεχτούμε τον θάνατο ως κάτι τετελεσμένο. Φυσικά τον θάνατο μόνο να τον καθυστερήσουμε μπορούμε, τίποτα περισσότερο. Κι αυτό γίνεται με τρόπους που οι περισσότεροι αγνοούμε ή δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε. Οπότε οι παραπάνω δηλώσεις δείχνουν πόσο επιρρεπείς είμαστε στην ανθρώπινη αλαζονεία και στην πεποίθηση πως κάποιος άλλος θα φροντίσει για την επιβίωσή μας, ενόσω εμείς θα φερόμαστε με την υπευθυνότητα νηπίου. Καταστρέφουμε το συκώτι, τα νεφρά, το στομάχι, την καρδιά, τους πνεύμονες, τον εγκέφαλο και οποιοδήποτε ζωτικό όργανο με αναισθησία και αδιαφορία, πολλές φορές γελώντας. Διαλύουμε τον ίδιο μας τον εαυτό εθισμένοι πάνω απ' όλα με την ιδέα της ευτυχίας. Δεν αναγνωρίζουμε τα σημάδια που μας δίνει ο οργανισμός μας και κάθε μας αίσθηση πετιέται στα σκουπίδια μαζί με τη λογική μας. Δεν πειράζει. Μας αξίζει. Οι οργανισμοί που πραγματικά νοιάζονται για την επιβίωσή τους πολεμάνε οι ίδιοι γι' αυτήν.
   Τι είναι αυτό που μπορεί να μας αφυπνίσει; Μα ο φόβος του θανάτου φυσικά. Ένα ισχυρό και απότομο χτύπημα που έρχεται να μας θυμίσει πως η ύπαρξή μας είναι πρόσκαιρη και πως είμαστε αδύναμοι. Αδύναμοι να ελέγξουμε τη ζωή ή τον θάνατό μας. Ένα ρεύμα νερού την ώρα που κολυμπάμε, το οποίο μας τραβάει προς τα κάτω, μας δίνει την στιγμιαία αίσθηση του τι σημαίνει επιβίωση. Τι σημαίνει "πολεμάω για τη ζωή μου". Οι κινήσεις μας γίνοται σπασμωδικές και άτεχνες, διότι η ανάγκη για επιβίωση μας βρίσκει απροετοίμαστους. Η αρπάγη του θανάτου, η οποία πλησιάζει ξαφνικά απειλητικά κοντά, μας δίνει γνώση. Βάσει αυτού θυμάμαι τον μύθο για τον θεό Όντιν, ο οποίος κρεμάστηκε με σκοπό να πεθάνει και να αποκτήσει την απόλυτη γνώση. Αυτός ο μύθος έχει κάποια αλήθεια μέσα του τελικά. Διότι ο θάνατος, ή απλά μια μικρή γεύση του όσο είμαστε εν ζωή, μας δίνει γνώση και σοφία. Στο χέρι μας είναι να την αξιοποιήσουμε.

Γιατί να Διαβάσετε Βιβλία

   Τα βιβλία ποτέ δεν ήταν ο τρόπος διασκέδασης της πλειοψηφίας. Σε παλαιότερες εποχές επειδή ο αναλφαβητισμός ήταν τεράστιος, τα βιβλία δυσεύρετα και ο ελεύθερος χρόνος τρομερά λίγος και επαρκής μόνο για ξεκούραση. Στη σημερινή εποχή σε ένα μεγάλο βαθμό τα προβλήματα αυτά έχουν εκλείψει: οι περισσότεροι άνθρωποι δέχονται μια, υποτυπώδη στη χειρότερη περίπτωση, μορφή παιδείας, τα βιβλία είναι πιο προσβάσιμα από ποτέ και υπάρχει τεράστια ποικιλία. Επίσης ο τρόπος ζωής μας είναι αρκετά πιο άνετος και βολικός από παλιά και οι καναπέδες μας πιο αναπαυτικοί. Οπότε θα περίμενε κανείς από την πλειοψηφία να διαβάζει λογοτεχνία σε μεγάλο βαθμό. Γιατί όμως αυτό δε γίνεται;
   Κατά τη γνώμη μου το διάβασμα δεν είναι αρκετά ελκυστικό. Δεν πείθει ως τρόπος διασκέδασης. Επιπλέον είναι "δύσκολο", μιας και χρειάζεται συνεχή λειτουργία του μυαλού και συγκέντρωση. Δυστυχώς ζούμε στην εποχή όπου η έλλειψη συγκέντρωσης και η περιφρόνηση προς τη γλώσσα και τη λογοτεχνία βρίσκονται παντού. Διότι, αν κάποτε όσοι διάβαζαν ήταν προνομιούχοι και θεωρούνταν τετραπέρατοι, σήμερα θεωρούνται "περίεργοι", "αντισυμβατικοί" και μέτριοι. Αυτό φυσικά συμβαίνει διότι οι άνθρωποι μαθαίνουν από μικροί να μισούν το σχολείο, το διάβασμα και, συνεπώς, τη λογοτεχνία. Βέβαια αυτά διαφέρουν μεταξύ τους αλλά πώς να το εξηγήσεις αυτό σε κάποιον που αποφεύγει οτιδήποτε έχει να κάνει με διάβασμα;
   Φυσικά όταν το διάβασμα λειτουργεί σαν τιμωρία, σαν εγκλεισμός ή σαν δύσκολος άθλος, είναι δύσκολο να το αγαπήσεις. Όταν παρακολουθείς ως παιδί την καθημερινότητα των γονέων και δεν υπάρχει πουθενά το διάβασμα, πώς να πειστείς ότι είναι κάτι καλό; Πώς να το θεωρήσεις διασκέδαση και να το συμπεριλάβεις στο πρόγραμμά σου; Αντίθετα, υπάρχει μια δυσπιστία και μια άρνηση σε οποιαδήποτε σχετική δραστηριότητα. Στη συνέχεια αυτή η άρνηση καλλιεργείται και στους απογόνους, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Κι έτσι στο μυαλό της πλειοψηφίας της κοινωνίας το διάβασμα, και κατ' επέκταση οι αναγνώστες και οι συγγραφείς, είναι κάτι αξιοπερίεργο και απρόσιτο.
   Εν αντιθέσει, η σημερινή διασκέδαση είναι κάτι εύκολο. Δεν προϋποθέτει τη χρήση του μυαλού. Κι αυτό είναι βολικό κι εξυπηρετικό. Τα νυχτερινά μαγαζιά έχουν τόσο δυνατά τη μουσική (το λέω και σίγουρα θα παρεξηγηθώ από πολλούς "νέους"), ώστε κάθε δυνατότητα επικοινωνίας ή σκέψης είναι αδύνατη. Η τηλεόραση έπειτα δεν λειτουργεί αμφίδρομα: ο τηλεθεατής δέχεται παθητικά χωρίς να επιλέγει τι θα δει. Ενώ στο βιβλίο οι σελίδες γυρνάνε με το ρυθμό που θέλει ο αναγνώστης. Μπορεί να κοντοσταθεί σε μια παράγραφο, σε μια φράση, σε μια λέξη. Να την υπογραμμίσει. Να ανατρέξει σε ήδη διαβασμένες σελίδες για να βγάλει εκ νέου συμπεράσματα. Τόσο απλές κινήσεις αλλά τόσο σημαντικές! Είναι αυτές κυρίως που κάνουν το διάβασμα μια ενεργητική ενασχόληση κι όχι μια στείρα, παθητική αποδοχή πληροφοριών.
   Για να περάσω τώρα σε ένα άλλο θέμα, παλιότερα σκεφτόμουν πώς θα ήταν να έχω υπερδυνάμεις. Νομίζω πως το κάθε παιδί έχει ονειρευτεί πως ξεφεύγει μέσω υπερδυνάμεων από την πραγματικότητα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Μετά όμως από χρόνια διαβάσματος συνειδητοποίησα πως η "υπερδύναμη" που είχα αποκτήσει ήταν η αφύσικη εμπειρία που παίρνω από τους συγγραφείς που διαβάζω: "κλέβω" τις ιδέες τους, δέχομαι τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους, μαθαίνω να αντιμετωπίζω τους φόβους τους, να ζω μέσα από τις ζωές τους, να ανακαλύπτω κομμάτια του εαυτού μου. Διότι η συγγραφή είναι μια κατάθεση ψυχής. Όταν διαβάζω ένα λογοτεχνικό έργο, ξέρω πως ο συγγραφέας δεν έδειξε φειδώ σε όσα μοιράστηκε. Αντίθετα, εμπλούτισε το έργο του με όσες σκέψεις, ιδέες και νοοτροπίες μπόρεσε. Ο συγγραφέας μιλάει τόσο μέσω των πρωταγωνιστών όσο και μέσω των ανταγωνιστών. Άρα οι αντικρουόμενες απόψεις που συναντάμε είναι όλες μέσα στο μυαλό του. Κι όταν καταλήγουμε να τελειώσουμε ένα βιβλίο έχουμε κάνει δικό μας ένα ζωντανό κομμάτι της ψυχής του συγγραφέα.
   Οπότε ναι, νιώθω πως έχω την "υπερδύναμη" του να κουβαλάω μέσα μου τις ζωές πολλών συγγραφέων που έχω διαβάσει. Χάρη σε αυτό έχω αποκτήσει συνείδηση που αγαπά το διαφορετικό, δέχεται την παραξενιά κάποιου και έχει μάθει να μαθαίνει, κάτι που είναι αδιανόητο για τους περισσότερους ενήλικες, οι οποίοι έχουν σταθερές, αμετακίνητες θέσεις για τα περισσότερα θέματα.      Κάτι που η πλειονότητα των ανθρώπων δεν έχει σκεφτεί είναι πως ως οντότητες είμαστε περιορισμένοι σε μια οπτική γωνία. Βλέπουμε τον κόσμο μόνο μέσα από τις δικές μας αισθήσεις κι αυτό μας κάνει να χάνουμε ένα τεράστιο κομμάτι γνώσεων. Με το διάβασμα όμως αυτό ανατρέπεται: είναι από τα λίγα μέσα που επιτρέπουν σε κάποιον να ζήσει, όσο πιο άμεσα γίνεται, την εμπειρία και την σκέψη ενός άλλου ανθρώπου. Ως εκ τούτου, είχα και έχω την ευκαιρία να δω μέσα από την οπτική γωνία χιλιάδων ανθρώπων. "Έζησα" ως φαλαινοθήρας, εξερευνητής, ποιητής, δάσκαλος, γιατρός, αντιστασιακός, αδιάφορος, απολιτίκ, πλούσιος, φτωχός, παιδί, γέρος, μεσήλικας, μουσικός, αλεξιπτωτιστής και πολλά άλλα. Βέβαια όλα αυτά θα μπορούσα να τα ζήσω κι αλλιώς.
   Παρόλα αυτά, αυτό δεν ισχύει το ίδιο για άλλες "ιδιότητες" που έχει κανείς την ευκαιρία να "ζήσει" μέσα από τα βιβλία. Ιδιότητες που, λόγω των κοινωνικών συνθηκών ή λόγω της ίδιας της φύσης μας, αδυνατεί να ζήσει. Ή είναι παρεξηγήσιμο να ζήσει. Για παράδειγμα, να δει μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας (ή ενός άντρα), ενός ομοφυλόφιλου, ενός ρατσιστή, ενός αρχαιοκάπηλου, ενός τυμβωρύχου, ενός καταζητούμενου, ενός δολοφόνου, ενός παρανοϊκού, ενός καταθλιπτικού και ούτω καθ' εξής. Όσο κι αν κάποια από αυτά σοκάρουν στην ανάγνωση, είναι πολύτιμο να μπορεί κανείς να δει μέσα από την οπτική γωνία τους προκειμένου να καταλάβει την αξία της μοναδικότητας, την διαφορετικότητα, να νιώσει βαθιά μέσα του πόσο διαφορετικά κίνητρα υπάρχουν, πόσες επιλογές, πόσο πολύχρωμος είναι ο κόσμος.
   Υπάρχουν πολλά ταξίδια που μπορούμε να κάνουμε και τα μεγαλύτερα από αυτά γίνονται χωρίς καν να κουνηθούμε από την καρέκλα μας. Είναι κάτι τόσο εκπληκτικό, μα τόσο υποτιμημένο. Δεν ξέρω αν ισχύει πως μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις, πάντως ο σημερινός άνθρωπος παίρνει συχνά σαν δεδομένο πως από κάθε εικόνα παίρνει και τις χίλιες, ενώ μάλλον δεν λαμβάνει ούτε τις εκατό, ενώ γρήγορα ξεχνάει πάνω από τις πενήντα. Προσωπικά θεωρώ πως η ευφυία χρειάζεται ένα δικό της είδος "ιδρώτα": να διαβαστούν οι λέξεις μία-μία, να κατανοηθεί η σχέση μεταξύ τους, να βγουν πορίσματα με αργό ρυθμό κι όχι με βιασύνη, να γίνουν πολλά νοητικά συνέδρια και να "συνομιλήσουμε" με πολλές ξεχωριστές προσωπικότητες, οι οποίες έχουν πεθάνει. Διότι, αν ένα βιβλίο επιζήσει στο χρόνο, τότε κατά πάσα πιθανότητα όποιος το έγραψε ήταν ξεχωριστός. Κι όποιος το πάρει στα χέρια του μπορεί να εκμαιεύσει τον τρόπο σκέψης του. Οπότε μια βιβλιοθήκη είναι ένας χώρος όπου αποθηκεύονται οι σκέψεις των πιο ξεχωριστών προσωπικοτήτων της Ιστορίας, οι οποίες όμως είναι εξαιρετικά προσβάσιμες! Ποια τηλεόραση, ποια εφαρμογή και ποιο νυχτερινό μαγαζί μπορεί να το προσφέρει αυτό;

2 Λέξεις που Μισώ

   Υπάρχουν λέξεις που χρησιμοποιούμε (σχεδόν) καθημερινά αλλά το κάνουμε από συνήθεια. Χωρίς ίσως να καταλαβαίνουμε την πραγματικότητα πίσω από αυτές. Λένε πως, όποιος δεν καταλαβαίνει όσα λέει, χρησιμοποιεί περίπλοκες ορολογίες και πομπώδεις λέξεις για να καλύψει τη γύμνια των γνώσεών του. Στην περίπτωσή μας οι λέξεις που αναφέρω είναι φτιαγμένες έτσι ώστε να καλύπτουν έξυπνα το σημαντικό και να εξυπηρετούν τον σκοπό κάποιου, συνήθως του ομιλούντος.
   Πρώτον, η λέξη "πρέπει". Ο βασιλιάς των απρόσωπων ρημάτων, το ρήμα που διατάζει χωρίς να αποκαλύπτει ποιος είναι αυτός που διατάζει. "Πρέπει" ίσον "είναι ανάγκη", "επείγει". Χωρίς όμως να ξέρουμε ποιος έκρινε το παρόν επείγον ή αναγκαίο. Βέβαια σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει ανάγκη να γίνει μια ενέργεια αλλά το ρήμα "πρέπει" ανακατεύει τις αληθινά επείγουσες περιπτώσεις με όλες τις υπόλοιπες, βαπτίζοντας και τις τελευταίες επείγουσες. Κι εκεί έγκειται η πονηριά του: όταν πλέον οι πάντες χρησιμοποιούμε αυτήν την, εύκολη να ειπωθεί, λέξη, είναι δύσκολο να σταματήσουμε. Σπάνιο να κοντοσταθούμε και να απορήσουμε "γιατί πρέπει", "πότε πρέπει και πότε όχι" ή "ποιος ορίζει τι πρέπει". Γνωστό είναι πως ένα λάθος που επαναλαμβάνεται από πολλούς εύκολα περνά σαν σωστό. Κάπως έτσι βλέπω την αθρόα και απερίσκεπτη χρήση του "πρέπει".
   Η λύση που προτείνω; Να σκεφτούμε βαθιά τη χρήση του και να την περιορίσουμε στις αληθινά αναγκαίες περιπτώσεις. Για τις υπόλοιπες υπάρχουν πιο ακριβείς λέξεις ή φράσεις. Οκ, πρέπει να δοθεί αίμα και πρώτες βοήθειες σε έναν τραυματία, πρέπει να υπολογίζουμε τη ζωή μας και των άλλων, κτλ. (ακόμα κι εγώ αοριστολογώ αρκετά τώρα). Αλλά δεν "πρέπει" να πάω στην αγορά για ψώνια. "Θέλω" να πάω. Αν δε θέλω απλά δεν πάω. Η γη θα συνεχίσει να γυρίζει γύρω απ' τον ήλιο. Έπειτα, δεν "πρέπει" να πληρώσω το νοίκι μου. Πιο ωραία, εύσχημη και υπεύθυνη λέξη είναι το "οφείλω". Μου δημιουργεί ένα αίσθημα ευθύνης και τονίζει την προσωπική μου ενέργεια. Οφείλω, είναι δική μου υποχρέωση, όχι "πρέπει" γενικά κι αόριστα.
   Ακόμα και σε περιπτώσεις που το "πρέπει" σχεδόν επιβάλλεται από τις περιστάσεις μου αρέσει να χρησιμοποιώ το "καλό θα ήταν". Όχι μόνο επειδή μαλακώνω την έκφραση αλλά κυρίως επειδή χρησιμοποιώ ένα επίθετο. Λέω "καλό θα ήταν" και εννοείται το "για κάποιον". Για εμένα, για εσένα, για την ανθρωπότητα, για κάποιον πάντως. Η αοριστία χάνει έδαφος, έστω και σε μικρό βαθμό. Η αοριστία που, μαζί με την διαταγή και το φόντο του κατεπείγοντος, δημιουργεί αυτή την αγχωτική, απρόσωπη και τόσο βολική για κάποιους λέξη.
   Δεύτερον, η λέξη "φυσιολογικός". Είναι μια λέξη για την οποία έχω αναφέρει πολλά και την μισώ. Την μισώ διότι είναι το προπύργιο του αμαθούς, του ημιμαθούς, του δεσποτικού, αυτού που πιστεύει ακράδαντα πως η άποψή του είναι γεγονός και πως ό,τι σκεφτεί ή κάνει ορίζεται από τη φύση. Το αστείο όμως είναι πως οι άνθρωποι που δεν αρκούνται στην ημιμάθεια, που δεν κουράζονται από την σκέψη, που δεν επιλέγουν να παραβλέψουν σημαντικούς παράγοντες και λεπτομέρειες αρνούνται να χρησιμοποιήσουν αυτή την λέξη. Γιατί; Διότι είναι αόριστη, βαρύγδουπη, τελεσίδικη και αυτός που την χρησιμοποιεί το κάνει για να ξεμπερδεύει. Για να βάλει ένα τείχος μπροστά στα λόγια του και να μην χρειάζεται να αντικρούσει επιχειρήματα ή να ξανασκεφτεί τα λεγόμενά του.
   Το πρόβλημα όμως είναι πως στην κλίμακα της "φύσης", όπως και να την ορίσουμε, είμαστε απειροελάχιστες, αφελείς υπάρξεις. Στον ελάχιστο χρόνο που έχουμε για να ζήσουμε δεν προλαβαίνουμε να καλύψουμε τις βασικές μας ανάγκες, πόσο μάλλον να καθορίσουμε γιατί και πώς δημιουργήθηκε η φύση. Ποιοι είμαστε εμείς που θα κρίνουμε τη φυσική ανάγκη ή το πώς εξελίχθηκε μια ιδιομορφία; Η ομοφυλοφιλία είναι φυσική; Η βία είναι φυσική; Η οδήγηση είναι φυσική; Τι από όσα κάνουμε στο τραπέζι, στο κρεβάτι, στο δρόμο ή στην ύπαιθρο είναι "φυσιολογικό";
   Επιπλέον, για να ορίσουμε τι είναι φυσιολογικό, οφείλουμε (και όχι πρέπει) να ορίσουμε και να κατανοήσουμε σε βάθος τι είναι φύση. Με τον κίνδυνο να φανώ μηδενιστής θα πω πως οι άνθρωποι δεν έχουμε τον τρόπο να το κάνουμε. Όσο κι αν κρυφοκοιτάξουμε τον κυτταρικό κόσμο, όσο κι αν ατενίσουμε τους αστερισμούς, παίρνουμε μια εικόνα μόνο από αυτό που είναι. Μια μικρή εικόνα, φιλτραρισμένη μέσα από τις αισθήσεις μας και την αντίληψή μας. Τα υπόλοιπα είναι υποθέσεις, εικασίες και ευσεβείς πόθοι.
  Αφήστε που θυμάμαι μια πανέμορφη, τόσο γεμάτη βάθος, ρήση ενός πρωταγωνιστή της ταινίας "The Man from Earth", του Art. "Υπερφυσικός. Τι ηλίθια λέξη. Αφού όλα γίνονται μέσα στη φύση". Εδώ νομίζω πως βρίσκεται ο ακρογωνιαίος λίθος της ιδέας μου πως είμαστε πολύ μικροί για να ορίζουμε τη φύση. Πώς γίνεται να δεχόμαστε την έννοια "υπερφυσικός"; "Μεταφυσικός"; Δηλαδή έχουμε ξεψαχνίσει το 100% των νόμων της φύσης, έχουμε δει και μάθει τα πάντα και έπειτα ορίζουμε τι μένει εκτός; Πόσο καλά φαίνεται ότι οι αισθήσεις και η διάνοιά μας είναι μικροσκοπικές και αδυνατούν να δουν τη μεγάλη εικόνα!
   Τι είναι φύση; Το "περιβάλλον"; Τα φυτά και τα ζώα; Μαζί με τα φυσικά (δηλαδή ποια είναι τα αφύσικα) φαινόμενα; Εμείς, οι παρατηρητές, είμαστε εντός ή εκτός φύσης; Όσα κάνουμε είναι επιταγές της φύσης; Η φύση περιορίζεται σε ό,τι γίνεται στη γη; Στο ηλιακό μας σύστημα; Στο γαλαξία μας ίσως; Είμαστε απολύτως βέβαιοι πως σε άλλα πλανητικά συστήματα όλα όσα ξέρουμε δεν είναι άκυρα;
   Η απάντηση είναι όχι. Κι όσο πιο γρήγορα το δεχτούμε, τόσο το καλύτερο για εμάς. Τόσο πιο εύκολα θα πάψουμε να καθόμαστε στον "φυσικό" μας θρόνο κρίνοντας ό,τι δε μας αρέσει αφύσικο. Τόσο πιο γρήγορα θα νιώσουμε ελεύθεροι από την ανάγκη μας να πάμε με τη φύση. Εγώ θα προσθέσω πως, εφόσον μπορούμε να έχουμε μια μικρή εικόνα της φύσης, για την οποία δεν ξέρουμε τα πώς και τα γιατί, καλό θα ήταν να αφήσουμε την άγνοιά μας να μας διδάξει αντί να γεμίζουμε το μυαλό μας με κενές αντιλήψεις, τις οποίες ούτε ψάξαμε ούτε αντιλαμβανόμαστε. Προσωπικά δε νιώθω ότι "πρέπει να είμαι φυσιολογικός". Δε με τιμάει, δε μου αξίζει. Αν πρόκειται να γαντζωθώ σε ανουσιότητες τέτοιες με την ψευδαίσθηση της σταθερότητας, μοιάζω με το παιδάκι που δεν μπορεί να αφήσει το χέρι της μαμάς και να γνωρίσει τον κόσμο. Ευτυχώς όμως είμαι περίεργος. Περίεργος να δω, να μάθω και να ψάξω σε βάθος κι αυτή η περιέργεια είναι που με ωθεί να αφήσω τις "σταθερές", "φυσιολογικές" μου αντιλήψεις, όσα "πρέπει" να πιστεύω, που με ωθεί να αποδεχτώ την άγνοιά μου και να αρχίσω να σκέφτομαι αληθινά.