Δέντρο Και Δάσος

   Είναι πασίγνωστη η έκφραση "βλέπεις το δέντρο και χάνεις το δάσος". Αν και είναι σχετικά αυτονόητη η εξήγηση ας την αναλύσουμε: ο αφελής άνθρωπος δεν κοιτάει μπροστά. Δυστυχώς (ή ευτυχώς για κάποιους άλλους) έχει έλλειψη οξυδέρκειας ώστε βλέπει μόνο το πολύ απλό, το λιγότερο σημαντικό και το μικρότερο, ποσοτικά ή ποιοτικά. Το δέντρο συμβολίζει κάτι υποδεέστερο σε σχέση με το σημαντικό δάσος: έτσι ακριβώς ένα ζήτημα έχει τις σημαντικές και τις ασήμαντες ή δευτερεύουσες πτυχές του. Η κοινή λογική αποτρέπει αυτά τα λάθη, υπαγορεύει πως βλέπουμε πρώτα το σημαντικό και μετά τις λεπτομέρειες.. Είναι όμως τρομακτικά μεγάλα τα ποσοστά του παγκόσμιου πληθυσμού που έχουν τέτοιες τάσεις!
   Όπως και να 'χει πάντως άνθρωποι είμαστε, έχουμε τις εμμονές μας, τα προβλήματά μας, τη δική μας οπτική γωνία και προτιμήσεις. Κι εκεί που μπαίνει ο υποκειμενικός παράγοντας, το "δάσος" και το "δέντρο" αλλάζουν μορφή, κάποιες φορές αντιστρέφονται κιόλας. Δηλαδή αν για μένα το να βγω απεριποίητος είναι το ασήμαντο αλλά με πρωταρχική διάθεση να πάω για καφέ και τάβλι, το αντίστροφο φαντάζομαι συμβαίνει για τις περισσότερες κοπέλες που θα βάλουν την περιποίηση σε πρώτη μοίρα. Καλώς ή κακώς το "δάσος" αλλάζει δραματικά στις συνήθειες των δύο φύλων. Κι αυτό είναι ένα μόνο από πολλά, σοφά, βαρετά και χιλιοακουσμένα παραδείγματα...
   Το συμπέρασμά μου λοιπόν είναι πως η φράση αυτή δεν αναφέρεται μόνο σε άτομα με IQ γλυκοπατάτας. Εξάλλου ανάλογα με τον χαρακτήρα και τις έξεις του καθενός άλλα πράγματα τα βρίσκουμε εύκολα και ασήμαντα, ενώ υπάρχουν άνθρωποι που τα βρίσκουν σημαντικά και ευφυέστατα. Δεν μπορούμε πάντοτε να κρίνουμε απόλυτα τον παράγοντα της ευφυίας. Επιπλέον, η φράση αναφέρεται και στο θέμα ευφυίας και δυνατοτήτων αλλά όχι μόνο. Παίζουν φυσικά ρόλο και οι προτιμήσεις και οι προτεραιότητες. Κι αν μ' αυτά τα ολίγα τελείωσα με την περιγραφή, στο δεύτερο μέρος έχω να προτείνω μια κάπως πρωτότυπη προσέγγιση. Το να δούμε εσκεμμένα το κάθε "δέντρο" περιφρονώντας το "δάσος" κι όσους ασχολούνται μαζί του!
   Ναι λοιπόν, μπορώ να χαρακτηρίσω και όσους όχι μόνο βλέπουν και τα δύο αλλά λανθασμένα παρακάμπτουν το "δέντρο". Είναι άτομα που υπάρχουν σε κάθε κοινωνία, συνήθως πιο έξυπνοι και εύστροφοι από το υπόλοιπο του συνόλου, που έχουν πιο βαθείς και φιλόδοξους στόχους και προχωρούν μπροστά σε θέματα επιστήμης, καριέρας και, κυρίως, χρημάτων. Συνέπεια όλων αυτών είναι να είναι άτομα θαυμαστά από την υπόλοιπη κοινωνία και περήφανα για το ταλέντο και τη ζωή τους (και πολύ καλά κάνουν).
   Ας βάλω σε σκέψη όμως εσάς, όπως μπήκα κι εγώ εδώ και καιρό με αυτό το θέμα στην πράξη. Αυτά τα άτομα είναι απλά καλύτερα και ξεπερνάνε εμάς τους υπόλοιπους σε κάθε έκφανση της ζωής τους; Μιας και εμείς οι υπόλοιποι περιστασιακά το χάνουμε το "δάσος", είναι αναπόφευκτο, ενώ τέτοια άτομα το έχουν σταμπάρει και κάνουν τα πάντα γι' αυτό. Η απάντησή μου είναι η εξής: μέσα στον θυελλώδη κυκεώνα της ευστροφίας και της φιλοδοξίας τους κοιτούν το "δάσος" σαν Ένα. Εγώ (ή ο οποιοσδήποτε), κι ας μην είμαι τόσο χαρισματικός, έχω την παρατηρητικότητα να δω το "δάσος" σαν ένα σύνολο "δέντρων". Ίσως να μην έχω πετύχει τα θεάρεστα επιτεύγματα των κορυφαίων φυσιογνωμιών αλλά κρατώ και φυλάσσω το κάθε "δέντρο" ατόφιο στην καθημερινότητά μου. Μια καλή παρέα, ένα ωραίο τραπέζι με καλό φαγητό και αμπελοφιλοσοφία, ένα ηλιόλουστο πρωινό με αραλίκι (που κάποτε συνεχίζει έτσι μέχρι το επόμενο πρωινό), η αίσθηση της οικογένειας, ηθικές αξίες που δεν μπαίνω το ίδιο συχνά στο δίλημμα να τις παραβώ...κι από δω παν κι άλλα. Μπορώ να πω πως έχω "φυτέψει ένα δάσος" μόνος μου αντί να βρίσκομαι στην αέναη αναζήτηση ξένων "δασών" με σαγηνευτικά μυστικά και παραπλανητικά υποσχόμενη ευτυχία.
   Είμαι σίγουρος πως μόλις περιέγραψα την παραπάνω κατηγορία ανθρώπων ο καθένας σκέφτηκε ζωντανά παραδείγματα, ανθρώπους της Ιστορίας, της επικαιρότητας ή του δικού του περιβάλλοντος που ανήκουν σ' αυτήν. Και τώρα αναλογιστείτε: είχαν και έχουν όλοι αυτοί τα πάντα, όλα τα "δέντρα" που προανέφερα; Μήπως το δάσος τους είναι μια ψευδαίσθηση; Αυτό το νιώθουν καλύτερα οι ίδιοι. Αλλά ας κάνει ο καθένας που αυτοαποκαλείται σοφός την επιλογή του με τόσους δρόμους που ανοίγονται, ας βλέπει το "δάσος" μπροστά του χωρίς να προσπερνά αλόγιστα το κάθε "δέντρο", γιατί δυστυχώς χωρίς δέντρα δάσος δεν γίνεται. 

Φτώχεια

   Επίκαιρο θα έλεγαν κάποιοι το θέμα της φτώχειας. Εγώ πάλι θα το έλεγα διαχρονικό, επειδή όσοι έκαναν τον κόπο να διαβάσουν λίγη ιστορία θα καταλάβαιναν ότι σχεδόν κάθε περίοδός της είχε το ίδιο πρόβλημα: οξύμωρο αλλά οι άνθρωποι με τόσες χιλιάδες χρόνια προόδου, πολιτισμού και ανάπτυξης δεν κατάφεραν να κάνουν βιώσιμη τη ζωή για ένα μεγάλο πάντα ποσοστό του συνόλου. Αυτό που πιστεύω όμως είναι πως η φτώχεια είναι όχι μόνο κάτι σχετικό αλλά και εξαιρετικά υποκειμενικό!
   Πρώτα απ' όλα ας κάνω τον διαχωρισμό: η απόλυτη φτώχεια χαρακτηρίζεται από απορία να καλύψει κάποιος έστω και τις βασικές του ανάγκες και φυσικά δεν μπορεί να ζήσει μια φυσιολογική ζωή. Από κει και πέρα τα βιβλία μας αναφέρονται στην σχετική φτώχεια, η οποία ισοδυναμεί με δυνατότητα να καλύψει κανείς τις βασικές του ανάγκες αλλά όχι κάποιες παραπάνω πολυτέλειες. Μ' αυτόν τον ορισμό πολλοί μπορούν να καταταχθούν σ' αυτήν την κατηγορία και το κάνουν ηθελημένα. Κι από κει προέρχονται μετά η μιζέρια, ο θρήνος και το παράπονο, ου της βασιλείας ουκ έσται τέλος...
   Εγώ θα ήθελα να δώσω μια άλλη πτυχή σ' αυτή την ιστορία: για να δηλώνεις φτωχός πρέπει να το νιώθεις πρώτα. Κι αυτό είναι ένα πολύ άσχημο συναίσθημα. Αλλά φτάνει μόνο η οικονομική ευχέρεια ή δυσχέρεια για να μας κάνει φτωχούς; Πιστεύω ότι χρειάζονται πολλά περισσότερα απ' αυτό. Για παράδειγμα, όλοι προφανώς έχουμε ακούσει ιστορίες για φτωχούς κι ευτυχισμένους ανθρώπους, οι οποίοι εκτιμούσαν όσα είχαν και, αντί να αναλώνονται στην ψυχοφθόρα αναζήτηση, ένιωθαν εσωτερική ηρεμία, ένα σκηνικό σαν αυτό του ζευγαριού Φιλήμων και Βαυκίδα. Παράλληλα έχουμε ακούσει για πλούσιους που ποτέ δεν εκτίμησαν όσα είχαν, κυρίως αυτοί που τα πήραν έτοιμα, και δεν ένιωσαν πλούσιοι. Αυτό στη συνέχεια έβαλε την απληστία μέσα τους και ένιωθαν άδειοι εσωτερικά. Εξάλλου δεν είναι αυτοί οι μεγαλύτεροι πελάτες των ναρκωτικών ουσιών; Αν δώσεις στον "φτωχό" αυτή την εναλλακτική, στον άνθρωπο που έχει δουλέψει για ένα σπίτι και κάποιες άλλες μικρές αλλά αρκετές ανέσεις θα γελάσει και θα την βρει άχρηστη. Και τώρα ξανασκεφτείτε ποιος στ' αλήθεια είναι ο φτωχός!
   Η εσωτερική φτώχεια λοιπόν προϋπάρχει της εξωτερικής. Ένας άνθρωπος που έχει εμπειρία χρόνων, ο σοφός, αν φυσικά δεν βρίσκεται κάτω από το όριο της απόλυτης φτώχειας έχει αποκτήσει με την εμπειρία του πλούτο αμύθητο. Και είναι χαρακτηριστικό τέτοιου ανθρώπου πως δεν θα αναζητήσει τα υπέρογκα υλικά αγαθά επειδή ξέρει τι σου χτυπάει την πόρτα μαζί με αυτά, και μαζί μ' αυτό ξέρει να αποτιμήσει και να ξεχωρίσει την υλική φτώχεια σε σχέση με την πνευματική. Μετά από όλα αυτά βέβαια δεν θα ενστερνιστώ το: μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, το βρίσκω ή ειρωνικό ή μίζερο ή και τα δύο. Όσον αφορά το θέμα της φτώχειας μου αρέσει ένα άλλο γνωμικό: κάποιοι άνθρωποι είναι τόσο φτωχοί, ώστε το μόνο που έχουν είναι λεφτά!

Όνειρα

   Μην παρεξηγήσετε τον τίτλο, δεν θέλω να το παίξω ονειροκρίτης. Δεν ξέρω πότε θα βρείτε χρήματα στο δρόμο ούτε αν η σχέση σας θα κρατήσει. Μια απλή σκέψη θα παραθέσω για το πώς βλέπω το ζήτημα των ονείρων, μιας και έχω δει και έχω ακόμα να δω τόσα και τόσα...
   Τα όνειρα πρώτα απ' όλα είναι κάτι προσωπικό. Το να δω πχ έναν ελέφαντα μπλε σε ένα χιονισμένο τοπίο σημαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό από ό,τι σημαίνει σε οποιονδήποτε άλλον. Κι αυτό λόγω αντίληψης, εμπειριών, φοβίας κτλ. Είναι αφέλεια να λέμε, για παράδειγμα, πως το καπέλο σημαίνει λεφτά ενώ το αντικείμενο για τον καθένα μας σημαίνει κάτι άλλο και το φανταζόμαστε αλλιώς. Εξάλλου υπάρχει τόση λεπτομέρεια σ' εκείνη την διάσταση που δύσκολα θυμόμαστε πολλά: οι εξηγήσεις που δίνουμε αναφέρονται στο 1% των οπτικών και ακουστικών ερεθισμάτων που λάβαμε. Οπότε ποιος είναι σίγουρος για το τι ακριβώς είδε και πώς να το περιγράψει σωστά;
   Τα όνειρα επίσης είναι ένας καλός τρόπος να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους. Αυτό επειδή τα όνειρα είναι η ελεύθερη έκφραση του υποσυνείδητού μας και όλες οι σκέψεις μας παρουσιάζονται αφιλτράριστες. Εγώ ας πούμε έβλεπα για μήνες τρομακτικά όνειρα και μετά από σκέψη κατάφερα να αντιμετωπίσω όχι αυτά αλλά το ζήτημα στη ζωή μου που μου προκαλούσε ανησυχία, κι αμέσως σταμάτησαν. Πέρα όμως απ' την αυτογνωσία μπορώ να γνωρίσω κι άλλους: όταν παρατηρήσω για καιρό κάποιον που βλέπει όνειρα καταλαβαίνω κάποια πράγματα για την φύση του, αν είναι νευρικός, αγχωμένος, αν φοβάται ή χαίρεται, αν είναι ήρεμος χαρακτήρας κι άλλα παρόμοια.
   Και, ω ναι! Τα όνειρα δεν μας τα φέρνουν ούτε ο Μορφέας ούτε ο Δίας ούτε κάποιος άλλος δαίμονας. Είναι, θα επαναλάβω, κάτι εντελώς προσωπικό: ένα μείγμα πρόσφατων (συνήθως αλλά όχι απαραίτητα) εμπειριών μας σε συνδυασμό με συνθήκες που υπήρχαν πριν κοιμηθούμε. Ξέρω πως οι ιδανικές σνυθήκες για σωστό ύπνο είναι ένα ελαφρύ στομάχι, μέτρια θερμοκρασία, χαλάρωση μυών και γενικώς του σώματος (καλό είναι να τεντωνόμαστε πριν κοιμηθούμε και να παίρνουμε άνετη στάση). Κακό ύπνο λοιπόν μπορούν να φέρουν μια βαρυστομαχιά, πολύ ζέστη ή πολύ κρύο, σφιγμένη στάση σώματος παρά η κακή κίνηση των πλανητών και προμηνύματα δυστυχίας. Οπότε ας μην βιαζόμαστε να βγάλουμε συμπεράσματα για τα προφητικά όνειρα και τις ανατριχιαστικές περιγραφές!
   Όποιος τώρα θέλει να δώσει χαρακτήρα προφητικό-μεταφυσικό στα όνειρά του, με γεια του με χαρά του! Απλά η κοινή λογική λέει όχι: ας ζούμε τα όνειρά μας, ας τα σκεφτόμαστε, ας τα περιγράφουμε σε φίλους και ψυχολόγους αλλά μέχρι εκεί. Όλα τα παραπέρα, κι ας με πει συντηρητικό όποιος θέλει, είναι φαντασιοπληξίες. Αλλά κι αυτές πάλι καλό είναι να υπάρχουν, για να δίνουν έναν άλλο, πιο αλλοπρόσαλλο τόνο στην ονειρική διάσταση...

Τα Κατσίκια Ελεύθερα Βοσκούν

   Λένε πως η ζωή είναι γεμάτη από επιλογές. Αν όμως καταλάβεις πως ο κόσμος δεν δημιουργήθηκε μαζί σου αλλά προϋπήρχε και λειτουργούσε με ένα σύστημα που έχει τον έλεγχο και η νοοτροπία του κυριαρχεί στις κοινωνίες, τότε υπάρχουν ίσως δύο επιλογές: να ακολουθήσεις το σύστημα ή να αντιδράς. Πρώτα απ' όλα όμως, τι είναι το σύστημα;
   Το σύστημα δεν είναι τίποτα παρά ένα προϊόν της ανθρώπινης κοινωνίας, ένα συλλογικό δημιούργημα (συν + ίστημι) για το "ευ ζην" και χάριν της οργανωμένης κίνησης. Μπορεί να πάρει διάφορες μορφές: η πολιτική είναι ένα σύστημα από μόνη της (συνεκδοχικά και οι κυριαρχούντες πολιτικοί "είναι το σύστημα"). Η θρησκεία είναι επίσης σύστημα, μια οργανωμένη μορφή πίστης. Αλλά πέρα από αυτά, το σύστημα το βρίσκουμε σε καθετί γύρω μας, ακόμα κι εκεί που δεν το φανταζόμαστε. Ως σύστημα μπορούμε να εκλάβουμε την οικογένεια και τους κανόνες της, το οδικό δίκτυο, το σχολείο, την παρέα (που κι αυτή έχει την ιεραρχία της) και τόσα άλλα. Από εκεί ξεκινούν όλα.
   Οι άνθρωποι έπειτα είναι διαφορετικοί ο καθένας, στον χαρακτήρα, στην νοοτροπία, στην ιδεολογία, στην ηθική. Και είναι μοιραίο να διαφέρουν και στην αποδοχή του ομαδικού αυτού οικοδομήματος κι ας είναι δικό μας, ανθρώπινο δημιούργημα... Κάποιοι, οι περισσότεροι θα έλεγα, αντιλαμβάνονται την δύναμη του συστήματος και την ακολουθούν χωρίς δεύτερη σκέψη. Συνήθως κι οι ίδιοι δεν ταυτίζονται με αυτό αλλά το ένστικτο του να ακολουθείς τη μάζα ήταν, είναι και θα είναι πανίσχυρο. Υπάρχουν αυτοί που σκέφτονται εντατικά, ψάχνουν το θέμα από ιδεολογικής και κάθε άλλης άποψης και στο τέλος ακολουθούν το σύστημα, έχοντες φιλοσοφήσει περί αυτού όμως. Και υπάρχουν τέλος κι αυτοί που, καχύποπτοι και περιφρονούντες την δύναμη της μάζας, αντιτίθενται στο σύστημα για κάθε λογής λόγους.
   Αυτός ο τύπος στάσης είναι και ο πιο ενδιαφέρων, διότι τους φέροντές του τους βλέπεις παντού και είναι οι πρώτοι που θα προσέξεις. Στην πολιτική κάποιοι θεωρούν πως "πάνε ενάντια στο σύστημα" με το να στηρίζουν τους αδύναμους φορείς εξουσίας αντί των δυνατοτέρων και κάποιοι, πηγαίνοντας πιο μακριά, βλέπουν και αυτούς ως σύστημα και βρίσκουν ως λύση την αποχή ή και την αναρχία. Μια αστεία, επίσης, σκηνή είναι όταν βλέπουμε οδηγούς που παρανομούν να νομίζουν πως πάνε αντίθετα στο σύστημα αλλά και πεζούς που αδιάφορα μπαίνουν στο οδόστρωμα και παρεμποδίζουν, αγνοώντας όλους τους οδικούς κανόνες. Και πόσα άλλα παραδείγματα: κατά του συστήματος της (δικής τους τουλάχιστον) οικογένειας πόσοι δεν έφυγαν από το σπίτι τους, πόσοι δεν παράτησαν το σχολείο, πόσοι δεν αυτοεξορίστηκαν από την ίδια την κοινωνία! Αλλά και σε πιο ευρεία κλίμακα, κατά του "συστήματος των τυπικών αυτοκινήτων" τα μοντέλα αλλάζουν ριζικά σε καθημερινή βάση ή για να καμφθεί το "σύστημα προς την σωστή αισθητική στα μαλλιά" βλέπουμε κάθε μέρα μπροστά μας κάτι καινούριο, πιο τρελό στην όψη από το προηγούμενο!
   Αυτό το φαινόμενο γενικότερα δεν έχει μείνει απαρατήρητο ανά τους αιώνες. Και, εδώ και πολλούς αιώνες, η χριστιανική εκκλησία μας χάρισε μια από τις πιο επιτυχημένες αλληγορίες στην ιστορία: αυτήν του καλοκάγαθου αρνιού που ακολουθεί το κοπάδι από έλλειψη νοημοσύνης (άσχετο αν αυτό παραλείπεται από κάποιους φίλτατους θιασώτες της εκκλησίας) και του κατσικιού που, ατίθασο και δύστροπο, απειθαρχεί και βγαίνει από την γραμμή του (έγινε εξάλλου και σύμβολο κάθε Κακού το καημένο). Υπάρχουν λοιπόν ενός είδους πρόβατα αλλά πολλών ειδών κατσίκια: τα κατσίκια που παρεκτρέπονται από ανωριμότητα, αλαζονεία, τάση για ανάδειξη, αλλά και αυτά που το κάνουν από αγνή ανωτερότητα, ξέροντας πως διαφέρουν κατά πολύ και, γυρνώντας το κεφάλι τους πίσω, βλέπουν το υπόλοιπο κοπάδι σαν μια κάτασπρη μάζα από τρίχες. Μόνο αυτά τα τελευταία έχουν την χαρά να βοσκούν σε απάτητο έδαφος, έχοντας την εμπειρία του να είναι αγριοκάτσικα για λίγο, μακριά από το αδαές κοπάδι! 

Δράση κι Αντίδραση

   "Δεν μετανιώνω για όσα έχω κάνει αλλά για όσα δεν τόλμησα ποτέ". Μεγάλο νόημα κρύβει η φράση... Πολύ γενική, χιλιοειπωμένη, με πολλές παραλλαγές και εξεφρασμένη σε διαφορετικές περιστάσεις, όμως φανερώνει ένα μυστικό της ανθρώπινης ψυχής τόσο μα τόσο αληθινό: το πώς αντιμετωπίζουμε μια κατάσταση σημαντική για τον εαυτό μας και πώς αντιδρούμε μετά με την πράξη (ή απραξία) μας.
   Έτσι όπως το σκέφτομαι, μπορώ να κατηγοριοποιήσω τους ανθρώπους σε δύο τουλάχιστον κατηγορίες, ανάλογα με το πώς αντιμετωπίζουν κάτι που περίμεναν καιρό: σε αυτούς που τις περισσότερες φορές διεκδικούν, ρισκάρουν και κυνηγούν μια ευκαιρία και σ' αυτούς που συνήθως δειλιάζουν, το σκέφτονται και την αφήνουν ανεκμετάλλευτη. Μπορώ να πω με σχετική ευστοχία πως αυτοί της πρώτης κατηγορίας μετανιώνουν για πολύ λιγότερα σημεία στο παρελθόν τους! Γιατί αυτό;    Πρώτον, οι άνθρωποι κάνουμε λάθη, αυτό είναι κανόνας. Όλοι μας το ξέρουμε και στην πλειονότητά μας δεχόμαστε ότι κάποτε θα παραστρατίσουμε. Και, δεδομένου ότι λάθη γίνονται, είτε το βλέπουμε σαν πιθανότητα είτε σαν κακή σκέψη είτε σαν κακή εκτέλεση, το να πραγματοποιούμε τα "θέλω" μας ακόμα και μέσα σε μια σωρεία αποτυχιών είναι δεκτό. Σχεδόν πάντα ο δρόμος προς την κορυφή (ό,τι κι αν σημαίνει αυτό) χρειάζεται και κατρακύλα. Επομένως, οι "πετυχημένοι" είναι ή αυτοί που έχουν τύχη και είναι αρκετά καλοί παράλληλα στο να κυνηγούν ευκαιρίες ή αυτοί που έχασαν, πόνεσαν κι έμαθαν να δρουν ορθότερα (οι δεύτεροι είναι οι πραγματικά ώριμοι).
   Δεύτερον, επειδή όταν ένα όνειρο είναι πάντα και σταθερά άπιαστο δεν απαιτούμε από τον εαυτό μας να το κατακτήσει και δεν μας πειράζει η έλλειψή του. Όσα όμως θέλουμε και είχαμε (ή έχουμε) την ευκαιρία να κατακτήσουμε και δεν το κάναμε είναι αυτά που μας καίνε! Πάντα υπάρχει το μετέπειτα ερώτημα: αν όμως είχε γίνει αλλιώς...; Γι' αυτό όποιος προσπάθησε και έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να πετύχει είτε θα πετύχει είτε θα αποτύχει ικανοποιημένος από την προσπάθεια και μόνο. Σίγουρα προσπαθώντας πολλά λάθη θα γίνουν... Αλλά όποιος δεν προσπάθησε ποτέ, ποτέ δεν κατάφερε κάτι σωστό!
     Σαν συμπέρασμα μπορώ να πω ότι υπάρχουν οι άνθρωποι που "έχουν συνηθίσει" στην επιτυχία, και είναι κυρίως όσοι δρουν, και στον αντίποδα άνθρωποι που συνήθισαν στις αποτυχίες και τις αφήνουν να έρχονται χωρίς να τις βλέπουν εχθρικά. Κι αποτυχία κυρίως λέω την δειλία, την δειλία να διεκδικήσει κανείς αυτό που μπορεί να έχει, είτε αυτό είναι μια καλή δουλειά είτε ένας σύντροφος είτε μια δυνατή φιλία είτε μια σωστή και δίκαιη κυβέρνηση είτε οτιδήποτε άλλο.
   Η κάθε δράση μας λοιπόν έχει και μια αντίδραση: το αντίκτυπο που έρχεται μαζί με το αποτέλεσμα στην πράξη μας, οι επόμενες σκέψεις μας κτλ. Βέβαια μετράει πάντα ο χαρακτήρας στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις παλιές πράξεις μας. Αλλά κοινός τόπος είναι ένας: όπου μπορείς να δράσεις δράσε, γιατί μετανιώνουμε όχι για τα στραβοπατήματά μας αλλά για όσα δεν προσπαθήσαμε ποτέ!
     

Ευαγγελισμός

   Τι πιο επίκαιρο για να γράψω απόψε παρά ο Ευαγγελισμός; Συγκεκριμένα το φαινόμενο της "αμώμου σύλληψης"; Το αναφέρω σαν κάτι μεμονωμένο αν και δεν είναι: είναι αποτέλεσμα μιας βαθιάς αμάθειας και έλλειψης νοημοσύνης μάλλον, αλλά δεν θα το θίξω παραπάνω για να μην θίξω μαζί και πολύ κόσμο. Ας αρχίσω την αποκαθήλωση λοιπόν...
   Ποιο είναι το πιο θαυμαστό σημείο του φαινομένου του Ευαγγελισμού; Το ότι μια γυναίκα έμεινε έγκυος από θεό ή το ότι θεϊκό σπέρμα δόθηκε σε θνητό παιδί που μοιράστηκε την θέωση μαζί με την ανθρώπινη φύση; Μάλλον τίποτε από αυτά, διότι δεν είναι καν πρωτότυπα αλλά έχουν ακουστεί από παλαιότερες θρησκείες. Το βασικό ζήτημα είναι η εγκυμοσύνη μετά παρθενίας, ζήτημα στο οποίο δόθηκε τόση διάσταση που έχασε την αξία του. Πώς όμως έμεινε έγκυος μια γυναίκα μόνο με κρίνο; Θαύμα!!!, θα μου απαντήσουν οι πιστοί. Και για άλλη μια φορά θα μου αποδείξουν το πόσο άμαθοι είναι...
   Κατά την ταπεινή (και καθαρά προσωπική μου γνώμη, παρεξηγήσεις δεν θέλω) όχι απλά είναι παρεξήγηση η άμωμος σύλληψη αλλά είναι και θέμα χωρίς νόημα. Ναι, η Αγία Γραφή έχει πολλά αμφίγνωμα αλλά εδώ ένας πιο διορατικός αναγνώστης θα δει πιο βαθιά: η άμωμος σύλληψη θαρρώ πως δεν έχει αξία (κι ούτε νόημα) με την πρακτική σημασία της παρθενίας, όσο με την πνευματική. Δηλαδή το να μείνει μια γυναίκα έγκυος δεν έχει κάτι μεμπτό ούτε ανήθικο. Αξία έχει όμως η πνευματική παρθενία (που την αντιλαμβάνομαι ως αθωότητα και αγνότητα στον χαρακτήρα), που κάνει την Παναγία άξια να κυοφορήσει θεϊκό σπέρμα. Ειδικότερα σε μια εποχή τόσο μισογυνική ώστε γνωρίζουμε για ανελευθερία των γυναικών, δακτυλοδεικτούμενο ένα μεγάλο ποσοστό αυτών, λιθοβολισμούς κι άλλα τόσα. Κοινώς, μια κατάσταση όπως σε κάποια σημερινά υποανάπτυκτα κράτη της Ανατολής. Και διερωτώμαι, πόσο μεγάλη αξία έχει η πνευματική αγνότητα σε μια τέτοια εποχή;
   Ζήτημα πίστης θα μου πείτε! Ό,τι θες πες, φίλε αρθρογράφε, αλλά αποδείξεις δεν έχεις... Γιατί όπου μπαίνει η πίστη η λογική δε χωρεί. Ναι, είναι αλήθεια, κι αν ήταν απλά ένα μεμονωμένο γεγονός θα συμφωνούσα. Αυτή η αμφιβολία όμως δεν μου ήρθε τυχαία στο μυαλό: γενικά περιφρονώ την επιφανειακή προσέγγιση τέτοιων θεμάτων, όπου οι πιο αδιάλλακτοι είναι συγχρόνως και οι πιο αδαείς. Κι όπως είπα προηγουμένως, είναι μια σειρά ζητημάτων όπου κάποιοι δήθεν πιστοί βλέπουν το δέντρο και χάνουν το δάσος. Διότι η παράδοση και τα διδάγματά της είναι παρεξηγημένες έννοιες: διαστρεβλώνονται ανά τις γενιές και φτάνουμε μετά από αιώνες στην κατάσταση άλλα λέει η θειά μ' κι άλλα ακούν τα αφτιά μ'...
     Μεγάλη σκοτούρα αυτή η πανάρχαια πεποίθηση λοιπόν, κι ίσως το να την ανασκαλεύω τόσο είναι εξίσου ανούσιο με το να την πιστεύω άκριτα. Παράτολμο θα έλεγε ίσως κανείς... Αλλά όπως διάβασα κάπου τις προάλλες: κανένα ζήτημα δεν είναι τόσο ιερό που να μην μπορούν να λεχθούν πράγματα γύρω του!
   

Υπέρ Φύσεως

   Πόσοι από εσάς αναρωτιέστε τι αξία έχει ο άνθρωπος χωρίς αυτά που τον περιβάλλουν; Και αναφέρομαι σε όσα έχουν δοθεί από τη φύση. Τη φύση ως το ανώτερο αγαθό, κάτι που αρχέγονοι πολιτισμοί ανακάλυψαν ενώ εμείς το αγνοούμε. Μολονότι οι αρχαίοι λαοί την λάτρευαν ως μητέρα των πάντων, οι νεότεροι (και πιο εξελιγμένοι) της έχουμε γυρίσει την πλάτη. Κι αν στην ύπαιθρο το κακό μετριάζεται, η καθημερινότητα στην πόλη με βρίσκει καθημερινά απέναντι στην σπατάλη των φυσικών πόρων, στην αγνωμοσύνη προς τα έμψυχα και άψυχα που συνυπάρχουν γύρω μας και κυρίως στην κολοσσιαία αφέλειά μας που νομίζουμε πως αυτό θα μείνει απλήρωτο.
   Αναφέρθηκα προηγουμένως σε αρχαίους πολιτισμούς. Μου έρχονται λοιπόν στο μυαλό παραδοσιακές λατρείες τοτέμ στην Αμερική. Τελετές όπου ο άνθρωπος από τον θαυμασμό του θυσίαζε στον κεραυνό, στη βροχή, στον ήλιο. Όλα αυτά σε εμάς τους "πολιτισμένους" φαίνονται πρωτόγονα και χωρίς νόημα. Παρόλα αυτά, εκείνοι οι άνθρωποι στερούνταν των εξαιρετικών γνώσεων που κατέχουμε αλλά σέβονταν οτιδήποτε υπήρχε γύρω τους. Δέχονταν με ευγνωμοσύνη τα δώρα της φύσης και φοβόντουσαν την οργή της: το θήραμα που κυνηγούσαν ήταν ένα δώρο κι ευχαριστούσαν την φύση γι' αυτό. Αντίθετα, εμείς ως επί το πλείστον δεν έχουμε μέσα μας το ίδιο αίσθημα σεβασμού και ευγνωμοσύνης. Και πώς θα μπορούσαμε άλλωστε; Πώς, σε μια εποχή που τα πάντα βρίσκονται έτοιμα και συσκευασμένα στα ράφια του απέναντι καταστήματος;
    Αυτή την αχαριστία και την αδιαφορία την βιώνω και μέσα από τον παράλληλο προς την τεχνολογική εξέλιξη κόσμο, την θρησκεία. Αναγκαία ή μη, η ανάγκη για επιβίωση έγινε λιγότερο πιεστική κάποια στιγμή και οι άνθρωποι στράφηκαν προς τις κοινωνίες αντί για τη φύση. Κι αυτό καθρεφτίζεται στις ανθρωποκεντρικές σύγχρονες θρησκείες, όπου ο άνθρωπος είναι το μέλημα και το βασικό στοιχείο. Δεν θα κρίνω αν είναι σωστό ή όχι. Αλλά ας σκεφτούμε πόσες αρχαίες θρησκείες προσωποποιούσαν και τιμούσαν την φύση και τη γονιμότητα: οι Έλληνες με την Γαία, την Ρέα και τη Δήμητρα, οι Αιγύπτιοι με την Ίσιδα (που έφερνε τις ελπιδοφόρες πλημμύρες του Νείλου) και την Άθωρ, οι Βαβυλώνιοι με τη θεά Μαξ, προστάτιδα των γεννήσεων, και γενικότερα οι Μεσοποτάμιοι λαοί με την Ιστάρ, θεά του έρωτα και της γονιμότητας, αλλά και ποικίλες άλλες θεότητες. Κάτι θα ήξεραν οι άνθρωποι τότε...
   Το όλο θέμα βέβαια μου θύμισε μια "κακιά συνήθεια" των ανθρώπων στην αρχαία ελληνική θρησκεία. Αυτήν του να ξεχνούν (οι βασιλείς κυρίως) να θυσιάζουν στην θεά Άρτεμη, όπως ο Οινέας και ο Άδμητος. Γιατί να υπάρχει αυτή η παράδοση και γιατί συγκεκριμένα με την θεά Άρτεμη; Ας το δούμε μεταφορικά. Τι συμβολίζει η Άρτεμη; Τη δύναμη, την ανεξαρτησία αλλά και τη μανία της φύσης (δεν είναι τυχαίο πως είναι θεά-τιμωρός). Επίσης, την παρθενία (αυτό το αντιλαμβάνομαι πιο πολύ ως αθωότητα και σεβασμό κι όχι τόσο με την πρακτική σημασία!). Η παράλειψη θυσιών προς αυτήν λοιπόν ίσως συμβολίζει και την έλλειψη σεβασμού και αθωότητας και την απόκτηση αλαζονείας. Έπειτα την αγνωμοσύνη προς τον περιβάλλοντα κόσμο, την άγνοια των καλομαθημένων βασιλιάδων για το πόσο ζωτική είναι η δύναμη της φύσης στην ευημερία τους. Συμπέρασμα; Δεν θεωρώ τυχαίο πως η θεά του κυνηγιού και των δασών είναι αυτή που τιμωρεί και δεν αφήνει ποτέ τα λάθη απλήρωτα.
   Όλοι εμείς οι "πολιτισμένοι" είμαστε αγνώμονες βασιλιάδες κατά κάποιον τρόπο. Έχουμε δηλαδή το προνόμιο, όπως εκείνοι κάποτε είχαν αγαθά κάθε είδους σωριασμένα μπροστά τους, να έχουμε δίπλα μας σχεδόν τα πάντα. Η έλλειψη του αισθήματος επιβίωσης και της ανάγκης για τροφή έχουν κάνει την πλειονότητα του πληθυσμού αχάριστη, να θεωρεί τα φυσικά αγαθά δεδομένα. Ελπίζω όμως πως υπάρχουν κάποιοι ακόμα που αναρωτιούνται ποια είναι η αξία του ανθρώπου χωρίς αυτά που τον περιβάλλουν. Άνθρωποι που όταν παίρνουν το γάλα και το κρέας έτοιμο και συσκευασμένο συνειδητοποιούν την αξία του.