Μεσάζοντες

   Η ροή της σκέψης που θα αναπτύξω τώρα δεν προέρχεται από βιβλία ούτε από ανθρωπιστικοκοινωνιοπολιτικοσυνειρμικές ιδέες. Είναι μια παρατήρηση για την φύση των ανθρώπων που την έζησα, την ζω και θα την ζω καθημερινά μέχρι να αποδημήσω εις Κύριον. Και έχει να κάνει με το πόσο δύσκολες είναι οι ανθρώπινες σχέσεις (μεγάλο το θέμα, μόνο ένα μέρος του θα πιάσω).
   Αυτό το μέρος εγώ το αποκαλώ ""μεσάζοντες". Μεσάζοντες στην επαφή που έχουμε με τους γύρω μας, είτε αυτοί είναι αγαπημένα μας πρόσωπα είτε είναι γνωστοί-άγνωστοι για μας. Ο λόγος που διάλεξα τον όρο είναι επειδή από τη μία δεν είναι συγκεκριμένος (θα αναφερθώ σε ευρεία γκάμα μεσαζόντων) κι από την άλλη επειδή η εικόνα  που φαντάζομαι είναι δύο ή παραπάνω συνομιλητές με "κάτι" που βρίσκεται ανάμεσά τους και τους αποτρέπει από ουσιαστική επικοινωνία!
   Κάποτε όμως φτάνει η μοιραία ώρα όπου αραδιάζω παραδείγματα, για να βγάλετε κι εσείς κάποια άκρη. Να το πρώτο, επίκαιρο και τρανταχτό. Ισχυρότατος μεσάζων είναι η τηλεόραση: διευκολύνει την κατάσταση και διώχνει την αμηχανία. Πάντα ανοιχτή και τα βλέμματα στραμμένα πάνω της με τρόπο που διώχνει από πάνω μας το βάρος του να μιλήσουμε με τους παρευρισκόμενους ή έστω να τους κοιτάξουμε! Ώρα να σας εξετάσω με μια ερώτηση κρίσεως: φανταστείτε να κλείνετε ξαφνικά μια τηλεόραση ανοιχτή για ώρες. Πόσο άνετα θα νιώσετε με τους γύρω σας ώστε να μιλήσετε, χωρίς την παρουσία της;
   Μεσάζον μπορεί να είναι και ένα τρίτο πρόσωπο που "συνδέει" δύο άλλα κι όταν φεύγει το μόνο που μένει είναι η σιωπή, η συστολή και οι τυπικότητες. Ή και τα τρία μαζί. Γιατί άραγε; Ας μην τα θέλουμε βέβαια κι όλα δικά μας. Δεν γίνεται να έχουμε άνεση κι ενδιαφέροντα θέματα συζήτησης με όλους. Αλλά και πάλι είναι ένδειξη δειλίας και έλλειψης χαρακτήρα όταν γίνεται συνήθεια: να απευθύνεσαι στον συνομιλητή σου μέσω ενός τρίτου παρόντος προσώπου ή να βάζεις κι ένα απόν πρόσωπο στην κουβέντα για να αποφύγεις να μιλήσεις για σένα.
   Αλλά δεν χρειάζεται ο μεσάζων να είναι κάτι μεγάλο και ενδιαφέρον. Η ανθρώπινη δειλία βρίσκει διεξόδους και σε μικρά, αν αυτό είναι απαραίτητο. Όπως λέει κι ένας φίλος: "πας στην καφετέρια, βάζεις μπροστά την φραπεδούρα και σταματάς να μιλάς". Ακόμα κι αυτό βάζουμε ως προκάλυμμα για να αποφύγουμε την αμεσότητα!
   Δεν ξέρω αν χρειάζεται να επεκταθώ κι άλλο με παραδείγματα. Όλα παίρνουν τον δρόμο τους και ο καθένας έχει δικά του παραδείγματα στο μυαλό. Εξάλλου τέτοιοι μεσάζοντες υπάρχουν παντού και πάντα, μιας και δεν είναι θεωρία αλλά μέρος της καθημερινής ζωής.
   Δεν θέλω να πω (κι άλλα) μεγάλα λόγια. Την αμαρτία μου όμως θα την ομολογήσω: όταν νιώσω άβολα κι εγώ το ίδιο κάνω, και τολμώ να πω πως είμαι εξαιρετικά εφευρετικός στο να βρίσκω μεσάζοντες! Ακόμα και το ίντερνετ και ο ιστότοπος που χρησιμοποιώ είναι ένας μεσάζων, με αποτέλεσμα ο διάλογος που θέλω να ανοίξω να είναι εμμεσότατος! Δυστυχώς δεν μπορώ να αναπτύξω άμεσα και ξεχωριστά στον καθένα τα θέματά μου οπότε αρκεστείτε και (γιατί όχι;) βολευτείτε στην εν διαδικτύω ανάγνωση...
   Συμπερασματικά, η ουσία είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι οι μεσάζοντες είναι εργαλεία κι όχι δυνάστες μας! Να τους χρησιμοποιούμε εκεί που χρειάζεται αλλά να ξέρουμε πως η κατάχρηση θα μας κάνει ανασφαλείς και αβέβαιους για την προσωπικότητά μας. Μέτρον άριστον...
   

Νοερά Ραντεβού

   Ήρθε νομίζω η ώρα να γίνω λίγο ρομαντικός. Και γιατί όχι; Εφόσον το θέμα το απαιτεί. Σκεφτόμουν, που λέτε, το πόσο άρρηκτα δεμένοι είμαστε με το παρελθόν μας, είτε αυτό μεταφράζεται ως άτομα που ανήκουν εκεί είτε ως ολόκληρες καταστάσεις γύρω από αυτό. Ποιος είναι τόσο ανόητος που να πιστεύει πως μπορεί να απαλλαγεί από τις παρελθοντικές του σκέψεις και εμπειρίες;
   Για να γίνω κάπως πιο συγκεκριμένος θα φέρω κάποια παραδείγματα. Πρώτο είναι αυτό του απόστρατου. Μπορεί να ησυχάσει εν καιρώ συνταξιοδοτήσεως χωρίς να περνάει από την λέσχη αξιωματικών; Ή χωρίς να εξιστορεί (όπου σταθεί κι όπου βρεθεί) στους νεότερους τις ιστορίες του απ' τον στρατό; Η τριβή μου με στρατιωτικούς μου λέει πως όχι. Αυτός ο άνθρωπος ξαναζεί το παρελθόν του μέσα στο στρατιωτικό περιβάλλον της λέσχης και μέσα από τις συζητήσεις του. Αυτό εγώ το έχω στο μυαλό μου σαν ένα ραντεβού, έναν τρόπο για να προσεγγίσει τον παλιό καλό καιρό. Άλλο παράδειγμα είναι αυτό των καθηγητών. Ακόμα και μετά από χρόνια, η συνήθεια του διδάσκειν δεν χάνεται. Νιώθουν την ατμόσφαιρα της τάξης και συναντιούνται μαζί της όταν συμβουλεύουν κάποιον νεαρό.
   Αλλά αυτά τα φανταστικά ραντεβού δεν περιορίζονται εκεί. Έχω πιάσει για παράδειγμα τον εαυτό μου να ψάχνει συγκεκριμένα άτομα από το παρελθόν μου σε συγκεκριμένα μέρη. Πηγαίνω εκεί που βρισκόμουν με ένα άτομο απ' τα παλιά είτε συχνάζει πια εκεί είτε όχι. Για μένα αυτό έχει αρκετή σημασία ώστε να πηγαίνω χωρίς να έχω κάποιον ιδιαίτερο πρακτικό λόγο, απλά και μόνο για να θυμηθεί ο μικρός μου νους αυτά που θέλει και να κατακλυστεί από θύμησες (και η Θεσσαλονίκη συγκεκριμένα βρίθει από τέτοια μέρη). Πολλές φορές πάλι το νοερό ραντεβού δίνεται ακριβώς επειδή θα βρούμε στο μέρος εκείνο κάποιο άτομο που θέλουμε πολύ να δούμε αλλά δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε πλέον!
   Όλα τα παραπάνω θα σκεφτείτε πως είναι λίγο έως πολύ αυτονόητα. Δεν είναι κάτι καινούριο και πάνω κάτω όλοι μας το κάνουμε. Εγώ αναρωτιέμαι όμως: γιατί υπάρχουν άτομα που δεν το παραδέχονται και θεωρούν πως άφησαν πίσω το παρελθόν τους; Επειδή πιστεύουν πως το να απαλλαγούν από αυτό τους κάνει ανεξάρτητους; Επειδή φοβούνται αυτό το δέσιμο; Για μένα αυτοί οι άνθρωποι είναι δειλοί. Δεν είναι πως δεν δίνουν ραντεβού με το παρελθόν (φυσικά και το έχουν ανάγκη). Απλώς το κάνουν έμμεσα και με τρόπους αντιληπτούς μόνο από τους ίδιους για να μην δείξουν αδύναμοι στους γύρω τους. Αλλά η άλλοτε περίπλοκη κι αβυσσαλέα ψυχολογία του ανθρώπου κάποτε είναι απλούστατη. Όπως σ' αυτή την περίπτωση. Ο δολοφόνος δηλαδή επιστρέφει πάντα στον τόπο του εγκλήματος...      

Γιατί Τα Τραγούδια Κράζουν

    Χαιρετώ μετά από καιρό απουσίας. Ο τίτλος είναι κάπως παραπλανητικός μιας και είναι ένα δευτερεύον μέρος του άρθρου αλλά συγχωρήστε με, τον βρήκα ωραίο και πιασάρικο. Είχα λοιπόν μια τυχαία συζήτηση για την ψυχολογία της νέας γενιάς (αυτής του '90 και έπειτα περίπου) και συνεπώς καλωσορίζω τους αναγνώστες μου στο νέο μου προβληματισμό: τι τρέχει με τη γενιά μας;
   Εκ πρώτης όψεως όποιος το σκεφτεί ίσως να μη βρει διαφορά με τις προηγούμενες. Πρώτο λάθος. Πάντα η μια γενιά διαφέρει με την επόμενη. Η ουσία όμως βρίσκεται στο να βρούμε το γιατί διαφοροποιηθήκαμε και μετά το πώς. Πιστεύω πως γίναμε συνολικά διαφορετικοί από τους προηγούμενους λόγω της επιρροής μας από αυτούς! Μπερδεμένο; Κι όμως...
   Οι γονείς μας, επηρεασμένοι από την ιδεολογία της δεκαετίας του 40-50' (κάτι που καλλιεργήθηκε από την γενιά των παππούδων μας), θεωρούσαν πως, επειδή στερήθηκαν οι ίδιοι πολλά στην παιδική τους ηλικία, έπρεπε να μας δίνουν όσα περισσότερα μπορούν (μιας και οικονομική κατάσταση το επέτρεπε περισσότερο από παλιά). Κι όσο ζητούσαμε τόσο έδιναν, αγόγγυστα και χωρίς να μας βάζουν μέτρο. Δεν θα πω πως αυτό συνέβη και συμβαίνει 100%. Υπάρχουν παιδιά συνειδητοποιημένα που δουλεύουν και ξέρουν το πώς βγαίνουν τα παιχνίδια, τα γλυκά, τα ρούχα και τα ταξίδια που απολαμβάνουμε. Ως επί το πλείστον πάντως για εμάς αυτά ήταν ουρανοκατέβατα! Δώρα από τους γονείς που ποτέ δεν σκεφτήκαμε πως αυτοί μόχθησαν για να τα έχουμε...
  Επομένως, αν η προηγούμενη γενιά ήταν αυτή των νεοευρωπαίων, η δική μας είναι αυτή των κακομαθημένων. Μαζί κι εγώ κι εσείς και όλοι μας. Διότι η οικογενειακή θαλπωρή και απλοχεριά μας έδωσε τα πάντα και δεν μας ζήτησε σχεδόν τίποτα ως αντάλλαγμα... Έτσι μάθαμε κι έτσι βγαίνουμε κι έξω από το σπίτι μας ως ενήλικες. Χωρίς να κοιτάμε λίγο τι συμβαίνει γύρω μας, φορώντας τις φοβερές παρωπίδες του εγωισμού. Έτοιμοι να τα απαιτήσουμε όλα και απρόθυμοι να δώσουμε έστω και το ελάχιστο. Είναι μήπως τυχαίο που παντού βασιλεύει το παράπονο και σε κάθε σχέση μας, όποια κι αν είναι αυτή, πιστεύουμε πως αδικούμαστε; Μα επόμενο είναι! Αφού μάθαμε να παίρνουμε, είναι αυτονόητο πως το να δίνουμε μας φαίνεται περίεργο και άδικο....
   Κι αν θεωρείτε πως έχω άδικο, θα σας παρουσιάσω τον καθρέφτη της κοινωνίας και ειδικά της δικής μας γενιάς: τα νέα τραγούδια που εδώ και χρόνια βγαίνουν και αφορούν εμάς, κοινώς αυτά που παίζουν σωρηδόν στο ραδιόφωνο. Έχουν στίχο που βρίθει από αδικημένους και παρεξηγημένους, ανθρώπους που είναι μόνοι και κανείς δεν τους καταλαβαίνει. Οι άνθρωποι της μουσικής έχουν αφουγκραστεί τα κόμπλεξ μας και ιδού το αποτέλεσμα. Τέτοια ακούγονται παντού και όλοι πιστεύουμε πως γράφτηκαν για εμάς: είτε αξίζουν την δημοτικότητά που έχουν είτε όχι. Δεν έχω σκοπό να "κράξω" κάτι συγκεκριμένο, απλώς θέλω να βάλω ιδέες και (γιατί όχι;) λίγα φιτίλια. Ούτε έχω πρόβλημα με την ίδια την μουσική, μόνο με ανησυχεί ο λόγος που ο στίχος που αγαπάμε πρέπει να μας παρουσιάζει αδικημένους από τη ζωή...
   Αν ήμασταν πιο φιλότιμοι λοιπόν και δεν είχαμε μάθει στα έτοιμα από μικροί, ίσως το αίσθημα του υπέρμετρου εγωισμού μας να μην ήταν τόσο έντονο: ίσως να καταλαβαίναμε τους άλλους χωρίς πρώτα να πρέπει να περάσουν από το φίλτρο του "γιατί δεν είναι οι άλλοι στο δικό μου ρυθμό". Και το βασικό είναι να συνειδητοποιήσουμε πως δεν είμαστε εμείς το κέντρο του κόσμου. Αυτή είναι μια λανθασμένη ιδέα, ιδέα που μας εμφύτευσε το ντάντεμα των μεγαλύτερων και την οποία χρειάζεται να αλλάξουμε, για να μην είμαστε 20 και 30 χρονών ακόμα ανώριμοι. Όταν το καταφέρουμε θα δούμε και το δικό μας άδικο, και το δίκιο των άλλων προς εμάς, όπου υπάρχει.
   Αλλά ούτε να σας μαυρίσω την ψυχή θέλω! Καλά παιδιά είμαστε κι εμείς και θα βρούμε τον δρόμο μας... Ούτε ο εγωισμός μας πρέπει να εξαφανιστεί από προσώπου γης. Μόνο να ελαττωθεί και να βάλουμε και τον εαυτό μας να απολογηθεί και όχι μόνο να δέχεται συγγνώμες άλλων. Καλή καρδιά λοιπόν...

Για Το Τέλος Του Κόσμου...

   Το 2012 πλησιάζει (για άλλους αδιάφορα, απειλητικά για κάποιους μαλ..... μάλλον αφελείς ανθρώπους) και το τέλος του κόσμου κοντοζυγώνει! Τρέξτε και κρυφτείτε κάτω από κανά τραπέζι, σε κάποιο δωμάτιο πανικού ή μέσα στο πηγάδι του κήπου σας. Ή αλλιώς διαβάστε και σκεφτείτε λογικά. Το τέλος του κόσμου (που τόσοι προφήτες επαλήθευσαν) ΔΕΝ έρχεται. Απλά πολλοί έχουν την ανάγκη να τραγικοποιούν την εποχή μας και να την κάνουν να φαντάζει μία και μοναδική (κι εμάς πρωταγωνιστές τραγωδίας)! Δεν είναι αλαζονεία να πιστεύουμε ότι μετά από χιλιάδες γενιές εμείς θα έχουμε την τιμή να είμαστε η τελευταία;
   Γιατί τόσος πανικός; Επειδή οι Μάγιας έγραψαν το περίφημο ημερολόγιο που σηματοδοτεί το τέλος της ανθρωπότητας και προέβλεψαν μέρα, ώρα και στιγμή. Επίσης, επειδή στην εποχή μας (και μόνο!!!) έγιναν τόσοι πόλεμοι, τραγωδίες, οικονομικές κρίσεις, ραγδαία εξέλιξη της επιστήμης που θα προκαλέσει την καταστροφή και τόσα άλλα "σημάδια" πως η αντίστροφη μέτρηση φτάνει στο τέλος της... Αν ο άνθρωπος ξόδευε τον ελάχιστο χρόνο για να μάθει λίγη ιστορία θα καταλάβαινε τι ψέμα και ραδιουργία (και μαζοποίηση-προβατοποίηση) κρύβεται πίσω από αυτές τις ανακοινώσεις. Αν σκεφτούμε για πολέμους, οι πόλεμοι σε Βιετνάμ-Ιράκ-Αφγανιστάν και γενικά ο ιμπεριαλισμός μιας υπερδύναμης δεν είναι κάτι νέο. Τόσες και τόσες αυτοκρατορίες πριν από αυτή μας χτύπησαν την πόρτα: Αίγυπτος, Περσία, Ελλάδα (Μ. Αλέξανδρος), Ρώμη, Μογγολία, Αραβία, Αγγλία, Ρωσία και τέλος Αμερική (και έχω παραλείψει αρκετές ενδιάμεσα). Έπειτα, για κρίση της οικονομίας. Μήπως είναι η πρώτη; Η κρίση του '30 που οδήγησε κόσμο να καταστραφεί δεν ήταν εφάμιλλη της κρίσης μας; Και η κοσμοϊστορία έχει να μας διδάξει πως δοκιμαστήκαμε πολλές φορές από φόρους, πιέσεις, απολυταρχικά καθεστώτα που καταπίεζαν λαούς και...μαντέψτε: ο κόσμος μας είναι ακόμα εδώ...Για την επιστήμη απλά θα πω πως πάντοτε οι αμαθείς την φοβούνται και όποτε κάνει εκείνη ένα βήμα μπροστά, εκείνοι (και οι πιστοί ακόλουθοί τους) πέντε βήματα πίσω. Άρα η δυσφήμηση είναι κάτι επόμενο.
   Γενικά, θέλω να τονίσω το εξής: κανείς από τους λόγους που φοβόμαστε πως η γενιά μας θα τιμωρηθεί δεν είναι άξιος λόγου. Αλλά ας μην νιώθουμε ντροπή, διότι δεν είμαστε πιο χαζοί από τους προγόνους μας: παλιότερα επίσης η κάθε καταστροφή ή κοσμοϊστορικό γεγονός ήταν "προάγγελος της Αποκάλυψης". Επιδημίες, καταστροφές πολιτισμών, ουράνια σημάδια... Από την δική μου οπτική γωνία, αυτό που κάνουμε είναι να πιστεύουμε πως είμαστε άξιοι τιμωρίας, σαν παιδάκι που νιώθει το αυστηρό μάτι του πατέρα του συνεχώς πάνω του και βλέπει την τιμωρία του να πλησιάζει με την κάθε σκανταλιά... Θα μπορούσα απλά να αναφέρω 2-3 χρονολογίες που αυτό τον αιώνα κρίθηκαν ως μοιραίες όπως το 2000, το 2007, το 2009 (διότι όποτε βγαίνει ψεύτικη η μία νιώθουμε την ανάγκη να την αντικαταστήσουμε) αλλά θα ήθελα ένα ταξιδάκι σε παλιότερους καιρούς...
   Το 66 μ.Χ ο κομήτης Χάλεϊ πέρασε ξυστά από τη Γη και οι σοφοί στην Ιερουσαλήμ όρισαν τίτλους τέλους 4 χρόνια αργότερα. Στη Ρώμη επίσης, την "γεμάτη τρυφή, ηδονές και αμαρτία", πολλοί ήταν έτοιμοι για την επουράνια τιμωρία και, όταν το 79 μ.Χ. ο Βεζούβιος εξερράγη και έθαψε την Πομπηία, το είδαν ως προειδοποίηση. Το έτος 1000, όπως και το 2000 πρόσφατα, με τον ερχομό της νέας χιλιετίας έφερε και τον πανικό: έγιναν κοινωνικές και οικονομικές αναδιαρθρώσεις που έφεραν τους απροετοίμαστους ανθρώπους στο συμπέρασμα πως όλα τελειώνουν. Τον 14ο αιώνα, η μαυροντυμένη πανούκλα οδήγησε την Καθολική Εκκλησία στο συμπέρασμα πως ή κόβουμε τις αμαρτίες ή πάμε στον αγύριστο... Ο Νοστράδαμος στα μέσα του 16ου αιώνα έκανε, ανάμεσα σε άλλες, προβλέψεις για το τέλος του κόσμου. Στις αρχές του 17ου αιώνα, ο αστρονόμος Τομάσο Καμπανέλα υπολόγισε μια σύγκρουση Ηλίου-Γης και έσπειρε τον πανικό στην Ευρώπη. Το 1666, σημαδιακό έτος, φημολογούνταν πως ο Αντίχριστος θα έρθει και θα κατακτήσει τον κόσμο. Το 1874 οι Μάρτυρες του Ιεχωβά έκαναν την πρώτη (μετά πέρασε στη μόδα και συνεχίστηκε) πρόβλεψη για τον ερχομό της Αποκάλυψης και οδήγησαν κόσμο σε ομαδικές αυτοκτονίες κτλ.
   Όσο πλησιάζουμε τώρα στον δικό μας αιώνα, τα σενάρια για το τέλος του κόσμου είναι πλασμένα τόσο από ακραίες θρησκευτικές οργανώσεις όσο και από κακή χρήση της επιστήμης, όπως η χρήση ατομικών βομβών, δημιουργία μη διασπάσιμων ουσιών από τη φύση, ευρέως διαδεδομένα καρκινογόνα προϊόντα και τόσα άλλα. Φυσικά υπάρχουν ακόμα σενάρια με αστρονομικές προβλέψεις για συγκρούσεις πλανητών, μετεωρίτες, ηλιακή ακτινοβολία και αύξηση θερμοκρασίας κτλ κτλ κτλ. Αυτά εξάλλου τελειωμό δεν έχουν.
   Μετά από τόσα παραδείγματα ιστορίας για το πόσο ανώριμη είναι η ανθρώπινη φυλή θα γίνουμε το ίδιο πρόβατα; Μήπως κάποτε πρέπει να αποδείξουμε ότι χρησιμοποιούμε λογική και μαθαίνουμε απ' τα λάθη μας; Αντί να προβλέπουμε το τέλος του κόσμου ίσως θα έπρεπε να σκεφτόμαστε την επιβίωση πάνω σε αυτόν και την καλή χρήση του μυαλού μας. Αυτή είναι η ωριμότητα, το να σχεδιάζουμε τη ζωή μας όσο καλύτερα γίνεται αντί να αναλωνόμαστε σε συνομωσιολογίες και φόβητρα για το τέλος.... Όταν είναι να έρθει θα έρθει! Μήπως μπορούμε να κάνουμε και τίποτα; Ας επικεντρωνόμαστε στην ουσία, αυτά τα οποία καθορίζουμε με τις επιλογές μας, για τα άλλα έχει ο θεός...

                             
                           
                             

Ο Εφηβικός Έρωτας

   Εφηβικός έρως. Ο πιο ισχυρός έρωτας απ' όλους. Και η δύναμή του έγκειται στον προσδιορισμό του. "Εφηβικός". Οι άνθρωποι γενικά στην περίοδο της εφηβείας τους, όπως όλοι άλλωστε γνωρίζετε, διακατέχονται από έντονα συναισθήματα. Συναισθήματα που ούτε οι ίδιοι έχουν τη δύναμη να ελέγξουν.Ο εφηβικός έρωτας όμως δεν έρχεται μόνο στα χρόνια της εφηβείας. "Α! Έγινα 18, πέρασε η εφηβεία και 'γω δεν έχω νιώσει τον δυνατό εφηβικό έρωτα". Όχι αγαπητοί μου! Ο έρωτας έρχεται και μετά το τέλος της εφηβείας και παρόλο που έχει περάσει η περίοδος της υπερβολής μπορεί να είναι "εφηβικός". Γιατί αυτός ο έρωτας δεν θέτει χρονικά όρια για το πότε θα χτυπήσει με το βέλος του. Κάποιοι στοχεύονται κατά την περίοδο της εφηβείας, κάποιοι αργότερα.
   Γιατί όμως αυτός ο έρωτας είναι ο ισχυρότερος; Διότι κατά τη γνώμη μου είναι εκείνο το συναίσθημα που καταβάλλει ολόκληρο τον ψυχικό κόσμο του ανθρώπου. Όταν σε χτυπήσει ο φτερωτός θεός με τα χρυσά του βέλη τότε γονατίζεις είτε από ευτυχία όταν υπάρχει ανταπόκριση από το ερώμενο πρόσωπο είτε από λανθάνουσα ευτυχία στην άλλη περίπτωση του άκαρπου έρωτα. Η πρώτη έκβαση του έρωτα που ανέφερα οδηγεί στην ευτυχία. Ναι! Πραγματοποιείται το όνειρο και ο πόθος μας, να κατακτήσουμε το πρόσωπο που έχουμε ερωτευτεί και να μας δοθεί από εκείνο η ίδια δόση έρωτα. Ωραία πράγματα...Κι έζησαν αυτοί καλά και 'μεις καλύτερα όπως λένε και όλα τα παραμύθια του δυτικού κόσμου.
   Εν αντιθέσει ο έρωτας στη ζωή, στην "πραγματική ζωή" δεν μας τα φέρνει όλα και τόσο βολικά. Επιλέγει να γίνει και "άκαρπος". Και μετά οι άνθρωποι τον θεωρούμε άδικο για μας. Είναι όμως; Αυτό είναι το δεύτερο ερώτημα. Εντάξει. Όταν βιώνουμε τον άκαρπο δυνατό έρωτα, όταν το ερώμενο πρόσωπο είναι τα πάντα για εμάς ενώ για εκείνο είμαστε "κάτι", τότε πιστεύουμε πως όλη η κατάρα του σύμπαντος μας καταδιώκει. Αλλά αυτός ο "άκαρπος" έρωτας που εύκολα μπορεί να θεωρηθεί κατάρα ή πηγή κακού έχει και την καλή του πλευρά. Γιατί είναι καλό να ζούμε τον έρωτα ακόμη κι αν δεν φέρει καρπούς; Η ερώτηση φαίνεται χαζή! Μόνο ένας ψυχικά ασθενής θα έμπαινε στη διαδικασία να ζήσει έναν έρωτα δίχως μέλλον, δίχως ανταπόκριση.
   Όμως! Όμως! Ο έρωτας ο αληθινός, ο εφηβικός, ο απόλυτος, δεν διαθέτει το ένα στοιχείο το οποίο διαθέτει η λογική του ανθρώπου. Τον εγωισμό. Στον έρωτα δεν ενδιαφέρεσαι ούτε για το "εγώ" σου ούτε σαφώς για την αξιοπρέπειά σου. Εκείνες τις στιγμές απλώς δίνεσαι. Δίνεσαι ολοκληρωτικά. Τρως ήττα! Κι ωστόσο, παρόλο που φαινομενικά είσαι δυστυχισμένος λόγω της άκαρπης αγάπης σου, υπάρχουν εκείνες οι μικρές κι όμως τόσο δυνατές στιγμές που αισθάνεσαι την απόλυτη συναισθηματική αφθονία. Ένα άγγιγμα, ένα κοίταγμα ή ακόμα και μία "επαφή" με το ερώμενο πρόσωπο σε μεταλλάσσει στον πιο ευτυχισμένο άνθρωπο του κόσμου. Είναι κάτι σαν το "κύκνειο άσμα". Ο κύκνος ξέρει ότι θα πεθάνει όπως και εσύ γνωρίζεις ότι θα είσαι "νεκρός" μετά την απόρριψη του αγαπημένου/ης σου. Αλλά όπως ο κύκνος βγάζει την πιο υπέροχη κραυγή λίγο πριν το θάνατό του έτσι κι ο καθένας μας νιώθει την πιο γλυκιά ευτυχία σ' αυτές τις μικρές στιγμές "επαφής" με το πρόσωπο που έχει ερωτευτεί.
   Δεν γνωρίζω αν έχω καλύψει το νόημα του εφηβικού έρωτα (βασικά ούτε ολόκληρα βιβλία δεν το 'χουν καταφέρει) ή αν συμφωνείτε με τα λεγόμενά μου. Αλλά προσπάθησα να τον προσδιορίσω τουλάχιστον από την δική μου οπτική γωνία.
   Καταλήγοντας, θα τοποθετήσω τον έρωτα στο υψηλότερο βάθρο: ένα συναίσθημα με ακαταμάχητη ένταση. Ωστόσο κάποια στιγμή λήγει (ακόμη και στην περίπτωση του άκαρπου έρωτα). Λήγει! Πεθαίνει και το μόνο που σου απομένει είναι μία γλυκιά, αμυδρή ανάμνηση εκείνου του πρώτου έρωτα. Και αυτή η ανάμνηση δεν λησμονείται ποτέ. Την φυλάμε πάντοτε σε μια γωνιά της ψυχής μας. Ερωτευτείτε λοιπόν ακόμη κι αν δεν έχετε καμία ελπίδα. Γιατί σε τελευταία ανάλυση το συναίσθημα του έρωτα ανήκει και αφορά εκείνον που ερωτεύεται. Όχι τον άλλον που δέχεται τον έρωτα (κι ας θεωρούμε πως αυτό το πρόσωπο αφορά). Ερωτευτείτε διότι μέσα από τον έρωτα νιώθεις έντονα κι αυτό σε κάνει να ζεις έντονα. Ο έρωτας ταιριάζει στην έξαρση της νιότης. Όσο είστε νέοι ερωτευτείτε για να συνειδητοποιήσετε για μία φορά έστω στη ζωή σας ότι νιώσατε άνθρωποι, ότι καταλάβατε και δώσατε σημασία στην ίδια σας την ψυχή. Αυτή είναι η δική μου ταπεινή σφραγίδα στην ατέρμονη ιστορία του "θεού Έρωτα".

By Αριάδνη

Τύχη

   Για πολύ καιρό ήθελα να ανοίξω αυτό το μεγάλο, γενικό και μυστηριώδες θέμα και σήμερα, Τρίτη και 13 (είναι σύμπτωση κι αν θέλετε με πιστεύετε) αποφάσισα να του δώσω υπόσταση. Τι είναι η τύχη; Τι τυχαίο και τι τυχερό; Πώς αντιλαμβανόμαστε την τύχη; Αξίζει να λέμε πόρνη την τύχη μας; Ίσως καταφέρω να ανασκαλέψω τα γεγονότα και να φανερώσω μια σπίθα αλήθειας.
   Η τύχη καταρχάς είναι ο παράγοντας που είναι πανταχού παρών και πάντα άπιαστος. Πιστεύω πως δύσκολα μπορούμε να την ορίσουμε διότι και η ζωή είναι περίπλοκη και απρόβλεπτη. Ας πούμε απλά πως ό,τι είναι "καλό" για εμάς και έρχεται για άλλους λόγους από την δική μας προσπάθεια είναι δουλειά της τύχης. Δυστυχώς ακόμα κι αυτός ο γενικός ορισμός είναι ετοιμόρροπος: ποιος μου εγγυάται ότι αυτό που μου φαίνεται καλό (και λέω πως μου χαμογέλασε η τύχη) είναι όντως καλό; Στο εγγύς μέλλον ή μακροπρόθεσμα ίσως αποδειχτεί ζημιογόνο και να "καταραστώ την τύχη μου" που μου συνέβη!
   Έπειτα, δύσκολα μπορώ να δεχτώ πως κάποιοι γεννιούνται τυχεροί και κάποιοι όχι. Θα πρέπει κάποιος να μελετάει κάθε "τυχερή" ενέργεια ενός ατόμου σε σχέση με τις αντίστοιχες ενός άλλου για να πει πως "ο τάδε είναι πιο τυχερός από τον άλλο". Αλλά αυτό είναι τόσο αδύνατο όσο και ανώφελο. Κι εμείς οι ζηλιάρηδες και μνησίκακοι άνθρωποι θα πούμε τυχερό όποιον έχει ό,τι λείπει από εμάς! "Τι τυχερός ο ποδοσφαιριστής που βγάζει εκατομμύρια! Είμαι εντελώς άτυχος σε σχέση μ' αυτόν!" Κι όμως, η αυθαιρεσία έγκειται στο ότι κρίνουμε από μία και μόνο στιγμή της ζωής αυτού του ανθρώπου για να δώσουμε έναν "εφ' όρου ζωής" τίτλο. Όταν βλέπω τον εκατομμυριούχο, καταξιωμένο και διάσημο ποδοσφαιριστή που "απλά κλωτσάει μια μπάλα" παραβλέπω τον ιδρώτα που ρίχνει τόσα χρόνια, την φυσική του κλίση που καλλιέργησε με πολλή προσπάθεια, το ότι ξεχώρισε μέσα από ένα πλήθος άλλων (διότι όσοι είναι διάσημοι ανήκουν σε ένα μηδαμινό ποσοστό σε σχέση με το σύνολο), την αυστηρή δίαιτα και τρόπο ζωής που οφείλει ως αθλητής να βιώνει και τα αποδίδω όλα στην τύχη... Αν εγώ μπορώ, οποτεδήποτε θελήσω, να βγω και να πιω μια μπύρα ας σκέφτομαι πως "ο τυχερός Μέσσι" ελέγχεται στο βάρος για να παραμένει ενεργός, έχει περιορισμό στις εξόδους, απαγόρευση στις καταχρήσεις και τόσα άλλα. Κι αν απαξιώνετε το επάγγελμα, να σας θυμίσω τις καθημερινές 3ωρες τουλάχιστον προπονήσεις και τα 90λεπτα ματς. Ίσως μου πείτε: λίγες στερήσεις για τη ζωή που μπορεί να κάνει. Και απαντάω: λίγες μα όχι αμελητέες. Αυτό είναι ένα παράδειγμα, για να σκεφτείτε όλα τα υπόλοιπα. Οπότε για να πούμε κάποιον τυχερό ας εξετάσουμε σφαιρικά τη ζωή του και όχι μόνο το χρονικό σημείο της ζωής του που φθονούμε!
   Ακολουθεί η εξής απορία: τι είναι τυχαίο και τι όχι; Και πάλι το θέμα ξεφεύγει από τα όρια της απλής απάντησης... Τι θα πει τυχαίο; Αυτό που μας φέρνει η τύχη; Κι αν ναι, η καλή ή κακή τύχη; Και ξανά, τι είναι τύχη; Συμπερασματικά τα πάντα τυχαία είναι, αν θεωρήσουμε πως η τύχη βάζει παντού το χέρι της. Ακόμα και σε καταστάσεις που ελέγχουμε εξ ολοκλήρου εμείς, η τύχη εμφανίζεται με την μορφή των συγκυριών, που είναι πανταχού παρούσες και τα πάντα πληρούσες.
    Άλλες μορφές που εμφανίζεται μπροστά μας η τύχη είναι οι πιθανότητες. Καλές ή κακές, δεν εξαρτώνται από εμάς. Τώρα φυσικά θα πρέπει να αναφερθώ στο εύκολο χρήμα, διότι οι θεωρίες με πιθανότητες κατά κύριο λόγο εκεί χρησιμοποιούνται... Στα τυχερά παιχνίδια λοιπόν ορισμένοι προσπαθούν να αυξήσουν τις πιθανότητες και άλλοι κερδίζουν με μικρές... Αν κάποιος δίπλα μου κερδίσει κάποιο ποσό είναι τυχερός, όπως διαφημίζουν τα εν λόγω μαγαζιά; Μήπως ξέρω πόσες εκατομμύρια φορές αποτυχίας γεύτηκε πριν του χαμογελάσει η τύχη; Και σε τελική ανάλυση, αυτά τα κερδισμένα θα του φέρουν την ευτυχία (δείτε: η λέξη ευτυχία, όποια έννοια κι αν έχει σήμερα, είναι ετυμολογικά απλά η εύνοια της τύχης); Τίποτα δεν είναι δεδομένο. Εγώ από προσωπική πείρα σας διαβεβαιώ για το πόσο λίγο υπολογίζουμε τα ευκόλως κερδισμένα! Τελικά, θεωρώ πως τα πράγματα δεν είναι ασπρόμαυρα: τα λεφτά δεν φέρνουν την ευτυχία ούτε την δυστυχία (όχι απαραίτητα). Για τις πιθανότητες δεν θα αναφέρω άλλα, διότι εκκρεμούν σημαντικότερα...
  Για παράδειγμα οι συμπτώσεις, κόρες της τύχης κι αυτές. Είναι στο μυαλό μας: αν όχι αυτές, τότε γενικά η σύμπτωση ως όρος. Αν βλέπω, ας πούμε, ένα όνομα που σημαίνει πολλά για μένα μπροστά μου, σε ταμπέλες καταστημάτων, σε διαφημίσεις και οπουδήποτε αλλού το θεωρώ αμέσως σύμπτωση. Κι όμως! Και πριν το έβλεπα στην ίδια συχνότητα, χωρίς να το αντιλαμβάνομαι, διότι μου ήταν αδιάφορο. Όλα είναι παιχνίδια του μυαλού...
   Οι μεγαλύτεροι φορείς τύχης όμως (ή ατυχίας πες καλύτερα) για την κοινή ανθρώπινη αντίληψη είναι οι προλήψεις. Όταν τις σκέφτομαι μου προκαλεί απίστευτες στιγμές γέλιου η αδυναμία του ανθρώπου: όταν πρόκειται να μας συμβεί κάτι σημαντικό, όντες αγχωμένοι και ευάλωτοι, ψάχνουμε παντού οιωνούς, σημάδια και τέρατα. Γιατί το κάνουμε αυτό; Απλά επειδή φοβόμαστε για το χειρότερο και κάποιες λεπτομέρειες το κάνουν να φαντάζει αληθινό, σαν να ανασαίνει δίπλα μας... Οι άνθρωποι πάλι που είναι προληπτικοί στην καθημερινότητά τους είναι ακόμα πιο ανόητοι. Όταν τους συνταράσσει ένας σπασμένος καθρέφτης, γιατί δεν σκέφτονται όλα τα σπασμένα βάζα, πιάτα και ποτήρια που είναι κι αυτά εξίσου ζημιές; Όταν περνά μπροστά τους μια μαύρη γάτα, σκέφτονται πόσες άσπρες, γκρίζες ή πιτσιλωτές περνάνε καθημερινά από μπροστά τους χωρίς να τις δώσουν σημασία; Και ούτω καθεξής...
  Τέλος, η τύχη επηρεάζει πολύ την ψυχολογία μας. Πολλοί δηλαδή θεωρούν τον εαυτό τους άτυχο επειδή δυσκολεύονται να δεχτούν πως, όπως και σε όλους τους υπόλοιπους, τους "τυχαίνουν" άσχημα περιστατικά και κακές συγκυρίες: φυσικά το πρώτο εξιλαστήριο θύμα είναι η κακομοίρα η τύχη. Η τύχη που φέρνει ελπίδα, φέρνει κι απελπισία όταν έχει καιρό να μας χτυπήσει την πόρτα, κι ο καθένας μπορεί να το σκεφτεί εύκολα αυτό. Εγώ όμως αναρωτιέμαι: τη στιγμή που βρίζουμε την τύχη μας για ένα μεμονωμένο περιστατικό που μας στενοχωρεί, αναλογιζόμαστε παράλληλα πόσα μας έδωσε η καλή μας τύχη και τα προσπερνάμε σαν να μην είναι τίποτα;
   Το συμπέρασμά μου: η τύχη ίσως και να μην υπάρχει. Είναι ένα παιχνίδι του μυαλού μας στο σύνολό της, ένα τεχνητό δημιούργημα που βάζουμε σαν ασπίδα για να δικαιολογήσουμε την αδυναμία μας. Κι αν υποθέσουμε ότι υπάρχει, δεν μας ορίζει και δεν πιστεύω πως απλά χτυπάει την πόρτα στον "τυχερό". Διότι κι η τύχη θέλει τον αγώνα της: αν δεν δοκιμάσεις, αν δεν τολμήσεις, πάντα στον καθρέφτη θα αντικρίζεις έναν άτυχο άνθρωπο. Ακόμα κι ο υπερτυχερός που έπιασε το τζόκερ χρειάστηκε να παίξει το δελτίο! Συν Αθηνά και χείρα κίνει λοιπόν...
   Αυτές είναι οι σκέψεις που με ταλανίζουν (και θα συνεχίσουν), εμένα τον προβληματισμένο με την τύχη τυχοδιώκτη. Καλή τύχη (ό,τι κι αν σημαίνει αυτό) και στις δικές σας αναζητήσεις λοιπόν...

Τα Πάντα Ρει

   Αυτές τις μέρες σκεφτόμουν την τόσο συχνά ειπωμένη έκφραση "δεν αλλάζω για κανέναν" κι άλλες συναφείς, με όποιο νόημα κι αν κρύβουν. Προφανώς ο καθένας μας νιώθει πάντα ο ίδιος, με ένα σταθερό σύνολο σκέψεων, συναισθημάτων και απόψεων. Και μετά, την κάθε εξωτερική παρεμβολή από άλλους την θεωρούμε απειλή ή προσωπική επίθεση στην προσωπικότητά μας! Σαν να είμαστε σταθερά βράχια στην ακροθαλασσιά και τα κύματα προσπαθούν με τα χρόνια να μας διαλύσουν... Όμως η όλη αυτή εντύπωση είναι λάθος.
    Για να δούμε την πραγματικότητα αντί να ζούμε στην σφαίρα των ονείρων μας, θα πρέπει να κοιτάξουμε πίσω: το παρελθόν μας θυμίζει το πόσο διαφορετικοί ήμασταν και πόσο μας άλλαξαν οι καταστάσεις και οι άνθρωποι. Τολμώ να πω πως ακόμα και άτομα που είχαν ελάχιστη επαφή μαζί μας κάνουν την διαφορά (έστω και μικρή) στο σύνολο της προσωπικότητάς μας. Επομένως, αυτή η φαινομενική σταθερότητα του εαυτού μας (και η επιμονή να μην αλλάξουμε γιατί θα "αλλοιωθεί" ο χαρακτήρας μας) είναι μια ψευδαίσθηση που μας δίνει καθημερινά το παρόν! Όντως αλλάζουμε, κι αυτό συμβαίνει καθημερινά και σταδιακά, σε ρυθμό που περνά απαρατήρητος. Κι όταν συγκρίνουμε τον σημερινό μας εαυτό με όσα παλιότερα κάναμε διαπιστώνουμε την διαφορά! Αλλά ας μην πανικοβαλλόμαστε. Στον κόσμο που ζούμε, λόγω της επαφής μας με τον περιβάλλοντα χώρο, οι αισθήσεις και η διάνοιά μας μας δίνουν συνεχώς ερεθίσματα και μας αλλάζουν. Όποιος πιστεύει πως "δεν αλλάζει" απλά κοροϊδεύει τον εαυτό του!
   Θα προσπαθήσω να κάνω μια αναλογία της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης με την φύση. Όπως ένα τοπίο δείχνει διαφορετικό με τον καιρό (τα φυτά μαραίνονται, οι αγέλες μετακινούνται, ο αέρας και η βροχή χτυπούν ανελέητα δέντρα και βράχια κι αφήνουν σημάδια) έτσι και στην ψυχή μας οι εξωτερικοί παράγοντες φέρνουν και μεγάλες μεταβολές. Σε πολλές περιπτώσεις δεχόμαστε "ραπίσματα" που μας λυγίζουν και έπειτα μας δυναμώνουν ή καθημερινή άσκηση πίεσης που, όσο αμελητέα κι αν φαίνεται, φέρνει αποτέλεσμα με τον χρόνο. Διότι κι εμείς ζούμε στο κέντρο μιας κατάστασης όπου πολλές αντιμαχόμενες και πολύμορφες δυνάμεις μας σπρώχνουν προς την μια ή την άλλη κατεύθυνση. Δεν υπάρχει άτομο που να ζει προστατευμένο από όλα αυτά: όλοι μας δεχόμαστε επιδράσεις και όλοι αλλάζουμε. Ποιος είναι τόσο γελοίος που να πιστεύει πως παραμένει αλώβητος από την δίνη του χρόνου;
     "Δεν αλλάζω για κανέναν", "είμαι αυτός που είμαι" και άλλα τέτοια γλυκά κι αγαπησιάρικα... Όσο ωραία ακούγονται, τόσο κούφια είναι. Ίσως να ίσχυαν αν ζούσαμε σε ένα κλουβί όπου οι άλλοι δεν μας επηρέαζαν. Όμως πάντοτε θα συναναστρεφόμαστε προσωπικότητες κατώτερες (κατά τη γνώμη μας) που θα μας αποτρέπουν από το να τις μοιάσουμε, χαρακτήρες θαυμαστούς που θα πασχίσουμε πάση θυσία να τους μιμηθούμε, άτομα που θα μας κάνουν να αλλάξουμε εντελώς απλά και μόνο για να είμαστε κοντά τους και γενικώς θα αλλάζουμε, όπως στο σώμα έτσι και στην ψυχή, από την αρχή μέχρι το τέλος. Έτσι είναι η ζωή, οπότε δεχτείτε το και χορέψτε αντί να παραπονιέστε πως όλοι και όλα είναι εναντίον σας και πασχίζουν να σας αλλάξουν προς το χειρότερο! Τίποτα δεν μένει ίδιο, "τα πάντα ρει" όπως λέει κι ο Ηράκλειτος...